T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2022/2254
Karar No : 2023/837
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...Yağ ve Deterjan Sanayi AŞ.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Altıncı Dairesinin 17/03/2022 tarih ve E:2020/1334, K:2022/3254 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 31/12/2019 tarih ve 30995 sayılı (4. Mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanan Geri Kazanım Katılım Payına İlişkin Yönetmelik'in 4. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendi ile 5. maddesinin 15. ve 16. fıkralarında geçen "bitkisel yağ" ibaresinin iptali ile 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun Ek 11. maddesinde belirtilen ve Kanun'a ekli (1) sayılı listenin Anayasa'ya aykırı olduğundan bahisle iptali talebiyle Anayasa Mahkemesine başvurulması istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 17/03/2022 tarih ve E:2020/1334, K:2022/3254 sayılı kararıyla;
Davacının Anayasa'ya aykırılık iddiası ciddi görülmeyerek işin esasına geçilmiş,
Geri Kazanım Katılım Payına İlişkin Yönetmelik'in dava konusu 4. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde; bitkisel yağın; bitkisel kökenli ve kullanım amacına uygun olarak piyasaya arzedilen yağlar, (ı) bendinde geri kazanımın; piyasada ya da bir tesiste kullanılan maddelerin yerine ikame edilmek üzere atıkların faydalı bir amaç için kullanıma hazır hale getirilmesinde yer alan ve Atık Yönetimi Yönetmeliği EK-2/B’de listelenen işlemler, (j) bendinde geri kazanım katılım payının; bu Yönetmelik kapsamındaki ürünlerin piyasaya arzında ürün cinsine bağlı olarak belirlenen ücret olarak tanımlandığı,
Aynı Yönetmelik'in 5. maddesinin 15. fıkrasında; Kanun'un ek-1 sayılı listesindeki plastik poşet, lastik, akümülatör, pil, madeni yağ, bitkisel yağ, ilaç, elektrikli ve elektronik eşya ile içecek ambalajı dâhil tüm ambalajlara yönelik olarak bu Yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin tanımlayıcı ve açıklayıcı hususların Bakanlıkça çıkarılacak usul ve esaslar ile belirleneceği hükmüne, 16. fıkrasında; Kanun'un ek-1 sayılı listesinde yer alan ürünlerden bitkisel yağların, madeni yağların ve pillerin aynı ürünlerin üretiminde hammadde olarak kullanılması durumunda hammadde olarak tedarik edilen bu ürünlerin ithalatçıları/üreticileri tarafından beyan yapılacağı ancak hammadde olarak kullanılan bu ürünlerden geri kazanım katılım payı tahsil edilmeyeceği hükmüne yer verildiği,
Bütün canlıların ortak varlığı olan çevrenin, sürdürülebilir çevre ve sürdürülebilir kalkınma ilkeleri doğrultusunda korunmasını sağlamak amacıyla yürürlüğe konulan Çevre Kanunu'nda döngüsel ekonomi ve sıfır atık yaklaşımı doğrultusunda atık oluşumunun önlenmesi/azaltılması, yeniden kullanıma öncelik verilmesi suretiyle çevre ve insan sağlığının ve tüm kaynakların korunmasının ilke olarak kabul edildiği, atıkların geri kazanılmasını düzenleyen ve teşvik eden hükümlere yer verildiğinin görüldüğü,
Bu kapsamda, 2872 sayılı Kanun'un 3. maddesinin (h) bendinde; geri kazanım katılım payının, çevrenin korunması, çevre kirliliğinin önlenmesi ve giderilmesi, sıfır atığın yaygınlaştırılması, döngüsel ekonomi ilkelerinin uygulanması ve iklim değişikliği ile mücadele edilmesi için kullanılacak mekanizmalar arasında sayıldığı, aynı Kanun'un Ek 11. maddesinin 1. fıkrasında ise; yurt içinde piyasaya arz edilen bu Kanun'a ekli (1) sayılı listede yer alan ürünlerden poşetler için satış noktalarından, diğer ürünler için piyasaya sürenlerden/ithalatçılardan bu listede belirtilen tutarda geri kazanım katılım payı tahsil edileceği kuralına yer verilerek, Kanun'a ekli (1) sayılı listede diğer ürünler yanında "bitkisel yağ" da sayılmak suretiyle bu ürünleri piyasaya sürenlerden/ithalatçılardan bu listede belirtilen tutarda geri kazanım katılım payı tahsil edileceğinin kurala bağlandığı,
2872 sayılı Kanun'un ek-1 sayılı listesinde yer alan ürünler için tahsil edilecek geri kazanım katılım paylarının belirlenmesine, beyan edilmesine, tahsilatına ve izlenmesine ilişkin idari ve teknik usul ve esasları belirlemek amacıyla çıkarılan Geri Kazanım Katılım Payına İlişkin Yönetmelik'in iptali istenen 4. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendi ile 5. maddesinin 15. ve 16. fıkralarında yer alan düzenlemelerin 2872 sayılı Kanun'un Ek 11. maddesi ve Kanun Eki (1) sayılı listede yer alan düzenlemeyi tamamlayıcı ve açıklayıcı nitelikte olduğu, 2872 sayılı Kanun'un ilkelerine uygun olarak ve Kanun hükmünün uygulanması amacıyla yapılan dava konusu düzenlemelerde üst hukuk normuna ve hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle,
davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, bitkisel yağ ürünlerinin kızartma amacıyla kullanılan yaklaşık %2-3'lük kısmı dışında hiçbir kimyasal atığı oluşmadığı, dolayısıyla üretilen bitkisel yağın yaklaşık %97-98'lik kısmının geri dönüşümünün olmadığı; üretilen bitkisel yağın tümünün geri dönüştürülebilir sayılmasının, bilime ve sektör verilerine tümüyle aykırı olduğu; Yönetmelik hükmü ile dayanağı olan kanun hükmünün Anayasa'ya ve hukuka aykırı olduğu, bilim ve fen kurallarına göre, bitkisel yağın atık yağ ile olan ince farkını tanımlayarak düzenleyebilecek olan mevzuat hükümlerinin ancak Kanuna dayalı olan Yönetmelik hükümlerinde yer alabileceği; dolayısıyla, Kanun'da yer alan bitkisel yağ ifadesinin, Yönetmelik ile ayrıntısıyla düzenlenmesi ve kanunun en geniş manada geri dönüşüm katkı payına tabi tuttuğu bu ürün grubuna dair ayrıntıları belirlemesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra davacının Anayasa'ya aykırılık iddiası ciddi görülmeyerek gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacının temyiz isteminin reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Altıncı Dairesinin temyize konu 17/03/2022 tarih ve E:2020/1334, K:2022/3254 sayılı kararının ONANMASINA,
3.Kesin olarak, 26/04/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.