T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2022/2262
Karar No : 2022/3944
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Huk. Müş. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onuncu Dairesinin 22/12/2021 tarih ve E:2021/2694, K:2021/6697 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 2015 Yılı At Yarışları Genel Hükümleri'nin "Kısaltmalar ve Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin (a) ve (b) bentlerinin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 22/12/2021 tarih ve E:2021/2694, K:2021/6697 sayılı kararıyla;
Dairelerinin davanın reddi yolundaki 11/04/2019 tarih ve E:2015/89, K:2019/2841 sayılı kararının Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 17/12/2020 tarih ve E:2019/3036, K:2020/3255 sayılı kararıyla dava konusu düzenlemenin 3. maddesinin (a) bendi yönünden onanması, (b) bendi yönünden bozulması üzerine, kararın bozma kısmına uyularak;
6132 sayılı At Yarışları Hakkında Kanun'un 8. maddesi; 19/04/2011 tarih ve 27910 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren At Yarışları Yönetmeliği'nin "Koşulara katılacak atlar" başlıklı 23. ve 25. maddeleri ile dava konusu 2015 Yılı At Yarışları Genel Hükümleri'nin "Kısaltmalar ve tanımlar" başlıklı 3. maddesinin (b) bendine yer verilmiş,
Gerek 6132 sayılı Kanun'un 8. maddesi, gerekse işlem tarihinde yürürlükte bulunan At Yarışları Tüzüğü'nün 36. maddesi ile davalı idareye tanınan safkan atların yarışlara katılma konusunu düzenleme ve birtakım koşullar koyma yetkisinin sınırsız olmayıp; bu yetkinin, safkan atların saflığının korunması, bu saflığa gölge düşürücü halleri önleyici tedbirlerin alınması, uluslararası geçerli ıslah kuralları dahilinde özel hara yetiştiriciliğinin teşvik edilmesi amaçlarıyla sınırlı ve eşitlik ilkesine uygun olarak kullanılması gerektiği,
Ülkemizin 1997 yılında WAHO' (Dünya Arap Atı Organizasyonu) ya asil üye olarak kabul edilmesinden sonra, safkan Arap atlarına mahsus ırk vasıflarını taşıyan atları tespit ederek WAHO tarafından yayınlanan Stud-Book'ta yer almasını sağlama görevi ve yetkisinin 4631 sayılı Hayvan Islahı Kanunu hükümleri uyarınca davalı idareye ait bulunduğu; dolayısıyla, davalı idarenin Stud-Book'ta yayımlanmasını teklif ettiği ve WAHO'nun da onaylayarak Stud-Book'ta yayımladığı bir atın veya davalı idarenin izni ile ithal edilen WAHO'da kayıtlı ithal bir atın "safkan" olduğu hususunun uluslararası düzeyde tescil edilmiş olduğu,
Bu itibarla, WAHO'ya kayıtlı atın safkan Arap atı olduğunun, bu kaydı yaptıran davalı idarece de kabulünün zorunlu olduğu; aynı zorunluluğun WAHO'ya asil üye olan bir ülkeden davalı idarenin izni ile ithal edilmiş ve menşe ülke tarafından WAHO'ya kaydı yaptırılmış atlar için de geçerli olduğu ve soyu şaibeli atların WAHO'ya kaydının yapıldığı şeklinde bir iddianın varlığı halinde ise, yarış otoritesi davalı Bakanlığın, gerekli araştırmayı yapıp kayıtları düzelttirme yoluna gidebileceği,
Dava konusu düzenlemede ise, anası ve babası Devlet Harası Yetiştirmesi olup 1983 ve sonrası doğumlu olan özel yetiştirme atlar ve bunların soyundan gelen atlar ile 1983 yılından sonra ithal edilen dişi Arap atlarının veya ana karnında ithal edilen dişi Arap atlarının Devlet Harası Yetiştirmesi aygırlar ile çiftleşmesi sonucu oluşan atlar ve bunların soyundan gelen atların "DHÖ" tanımı içerisinde kaldığı; ancak özel yetiştiriciler tarafından yetiştirilen, WAHO'ya kayıtlı safkan aygırların Devlet Harası Yetiştirmesi olmayan aygırlarla çiftleşmesi sonucu doğan atların belirtilen yarışlara katılımının engellendiğinin görüldüğü,
WAHO'ya kayıtlı Arap atlarının davalı idarece ya da özel yetiştirici şahıslarca yetiştirilmiş olmasının, Arap atının safkan olma niteliğinde bir farklılık oluşturmadığı; zira bu hususta gündeme gelecek bir şaibenin yine yarış otoritesi olan idare tarafından gerekli araştırma ve denetimlerin yapılması suretiyle ortadan kaldırılabileceği,
Bu durumda; anası ve babası Devlet Harası Yetiştirmesi olup 1983 ve sonrası doğumlu olan özel yetiştirme atlar ve bunların soyundan gelen atlar ile 1983 yılından sonra ithal edilen dişi Arap atlarının veya ana karnında ithal edilen dişi Arap atlarının, özel şahısların yetiştirmiş olduğu aygırlarla çiftleşmesi sonucu doğan atların DHÖ kapsamındaki koşulara katılımının engellenmesinde, uluslararası ölçütlere uygun özel hara yetiştiriciliğini teşvik amacına ve eşitlik ilkesine uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle,
2015 Yılı At Yarışları Genel Hükümleri'nin "Kısaltmalar ve tanımlar" başlıklı 3. maddesinin (b) bendinin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, Ülkemizin, WAHO (Dünya Arap Atı Organizasyonu)'ya 1997 yılında asli üye olarak kabul edildiği; bu organizasyonun, Arap atlarının saflığını korumak, yetiştirmenin uluslararası geçerli ıslah kuralları dahilinde yapılmasını sağlamak ve üye ülkelerin safkan Arap atı Stud Book'larının hazırlanmasına yardımcı olmak ve bunları kabul ederek, onaylama yetkisine sahip olduğu; WAHO'nun dahi ülkemizde düzenlenen at yarışı programı ve şartlarına müdahale yetkisi bulunmadığı; yarış programlarının ne şekilde olacağı ve hangi koşulara hangi atların katılacağına yönelik düzenlemedeki en önemli amacın, at neslinin ıslahı ve teşviki ile ırk karakterlerinin korunması ve eşitlik ilkesi olduğu; atların sürat, mukavemet, cesaret, sağlık durumları ve verim kontrollerinin yarış sahalarında yapıldığı dikkate alındığında, ıslah işleminin uygulanmasında yardımcı olması bakımından yarış programlarının idari, mali ve hukuki durumlarını tespit etmenin, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının atçılık politikasının bir gereği olduğu; 2015 yılı safkan Arap atlarına mahsus yarış programları incelendiğinde, bu programın bir sistem içinde yapıldığının görüleceği; koşu türlerine göre belli orantılar dahilinde ikramiyeler konulduğu; maddi yönden at sahiplerini zarara sokacak bir durumun oluşmadığı; DH, DHÖ, DHÖW, TR ve ULS-W gibi şartlar konulmakla uluslar arası kabul görmüş at neslini ıslah edici kriterlere göre yetiştirilmiş nesilleri teşvik amacı güdüldüğü; safkan Arap atlarına mahsus ırk vasıflarını muhafaza etmek ve bu saflığa gölge düşürücü, endişe verici ve tereddüt ettirici halleri önlemek için, 5996 sayılı Kanun ile Bakanlığa verilmiş bir görev olduğu; at yarışlarının, at yetiştiriciliğini özendirmek dışında Devlet Haralarında at yetiştirme çabalarının sonucunun saptanması açısından da önemli olduğu ve böyle bir amaçtan hareket edildiğinde, bu tür Haralarda yetişen atlara has yarışların düzenlenmesi veya bazı yarışlara katılma hakkı bakımından kısıtlama getirilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin ikinci fıkrasında, Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulmasının;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkün olduğu belirtilmiş; dördüncü fıkrasında, "Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesinde bu madde ile ısrar hariç 50. madde hükümleri kıyasen uygulanır." denilmiş; 50. maddesinin dördüncü fıkrasında ise Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesinin, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılacağı hükme bağlanmıştır.
Danıştay Onuncu Dairesinin temyize konu kararı; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 17/12/2020 tarih ve E:2019/3036, K:2020/3255 sayılı kısmen onama, kısmen bozma kararının bozmaya ilişkin kısmında belirtilen gerekçeler göz önüne alınarak verilmiş bir karar olduğundan, usul ve hukuka uygun bulunmakta ve bozulmasını gerektirecek bir hukuka aykırılık taşımamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu 2015 Yılı At Yarışları Genel Hükümlerinin 3. maddesinin (b) bendinin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Danıştay Onuncu Dairesinin temyize konu 22/12/2021 tarih ve E:2021/2694, K:2021/6697 sayılı kararının ONANMASINA,
3. Kesin olarak, 22/12/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.