T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2022/2301
Karar No : 2023/834
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1-... Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
2-...Vergi Dairesi Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Altıncı Dairesinin 17/03/2022 tarih ve E:2020/10745, K:2022/3246 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 31/12/2019 tarih ve 30995 (4. Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Geri Kazanım Katılım Payına İlişkin Yönetmelik'in 4. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinin iptali ile ihtirazi kayıtla tahakkuk ettirilen ve mahsup yoluyla ödenen 04/08/2020 tarihli tahakkuk fişinde yer alan geri kazanım katılım payının bitkisel yağlar (kakao yağı) için tahakkuk ettirilmiş olan 438.366,50-TL tutarındaki kısmının iptali ve iadesine karar verilmesi ile 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun Ek 11. maddesinde belirtilen ve Kanun'a ekli (1) sayılı listenin Anayasa'ya aykırı olduğundan bahisle iptali talebiyle Anayasa Mahkemesine başvurulması istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 17/03/2022 tarih ve E:2020/10745, K:2022/3246 sayılı kararıyla;
Davacının Anayasa'ya aykırılık iddiası ciddi görülmeyerek işin esasına geçilmiş,
Geri Kazanım Katılım Payına İlişkin Yönetmelik'in dava konusu 4. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde; bitkisel yağın; bitkisel kökenli ve kullanım amacına uygun olarak piyasaya arzedilen yağlar, (ı) bendinde geri kazanımın; piyasada ya da bir tesiste kullanılan maddelerin yerine ikame edilmek üzere atıkların faydalı bir amaç için kullanıma hazır hale getirilmesinde yer alan ve Atık Yönetimi Yönetmeliği EK-2/B’de listelenen işlemler, (j) bendinde geri kazanım katılım payının; bu Yönetmelik kapsamındaki ürünlerin piyasaya arzında ürün cinsine bağlı olarak belirlenen ücret olarak tanımlandığı,
Aynı Yönetmelik'in 5. maddesinin 16. fıkrasında; Kanun'un ek-1 sayılı listesinde yer alan ürünlerden bitkisel yağların, madeni yağların ve pillerin aynı ürünlerin üretiminde hammadde olarak kullanılması durumunda hammadde olarak tedarik edilen bu ürünlerin ithalatçıları/üreticileri tarafından beyan yapılacağı ancak hammadde olarak kullanılan bu ürünlerden geri kazanım katılım payı tahsil edilmeyeceği hükmüne yer verildiği,
Dava konusu Yönetmelik kuralı yönünden; Bütün canlıların ortak varlığı olan çevrenin, sürdürülebilir çevre ve sürdürülebilir kalkınma ilkeleri doğrultusunda korunmasını sağlamak amacıyla yürürlüğe konulan Çevre Kanunu'nda döngüsel ekonomi ve sıfır atık yaklaşımı doğrultusunda atık oluşumunun önlenmesi/azaltılması, yeniden kullanıma öncelik verilmesi suretiyle çevre ve insan sağlığının ve tüm kaynakların korunmasının ilke olarak kabul edildiği, atıkların geri kazanılmasını düzenleyen ve teşvik eden hükümlere yer verildiğinin görüldüğü,
Bu kapsamda, 2872 sayılı Kanun'un 3. maddesinin (h) bendinde; geri kazanım katılım payının, çevrenin korunması, çevre kirliliğinin önlenmesi ve giderilmesi, sıfır atığın yaygınlaştırılması, döngüsel ekonomi ilkelerinin uygulanması ve iklim değişikliği ile mücadele edilmesi için kullanılacak mekanizmalar arasında sayıldığı, aynı Kanun'un Ek 11. maddesinin 1. fıkrasında ise; yurt içinde piyasaya arz edilen bu Kanun'a ekli (1) sayılı listede yer alan ürünlerden poşetler için satış noktalarından, diğer ürünler için piyasaya sürenlerden/ithalatçılardan bu listede belirtilen tutarda geri kazanım katılım payı tahsil edileceği kuralına yer verilerek, Kanun'a ekli (1) sayılı listede diğer ürünler yanında "bitkisel yağ" da sayılmak suretiyle bu ürünleri piyasaya sürenlerden/ithalatçılardan bu listede belirtilen tutarda geri kazanım katılım payı tahsil edileceğinin kurala bağlandığı,
2872 sayılı Kanun'un ek-1 sayılı listesinde yer alan ürünler için tahsil edilecek geri kazanım katılım paylarının belirlenmesine, beyan edilmesine, tahsilatına ve izlenmesine ilişkin idari ve teknik usul ve esasları belirlemek amacıyla çıkarılan Geri Kazanım Katılım Payına İlişkin Yönetmelik'in iptali istenen 4. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde yer alan "bitkisel yağ" tanımının 2872 sayılı Kanun'un Ek 11. maddesi ve Kanun Eki (1) sayılı listede yer alan düzenlemeyi tamamlayıcı ve açıklayıcı nitelikte olduğu, 2872 sayılı Kanun'un ilkelerine uygun olarak ve Kanun hükmünün uygulanması amacıyla yapılan dava konusu düzenlemede üst hukuk normuna ve hukuka aykırılık görülmediği,
Dava konusu tahakkuk işlemi yönünden;
2872 sayılı Kanun'un Ek 11. maddesinin 1. fıkrasında; yurt içinde piyasaya arz edilen bu Kanuna ekli (1) sayılı listede yer alan ürünler için piyasaya sürenlerden/ithalatçılardan geri kazanım katılım payı tahsil edileceği kuralına yer verildiği, Kanuna ekli (1) sayılı listede bitkisel yağın da yer aldığı, dolayısıyla bitkisel yağı piyasaya sürenlerden/ithalatçılardan bu listede belirtilen tutarda geri kazanım katılım payı tahsil edilmesi gerektiğinin anlaşıldığı,
Bu itibarla, ithal ettiği kakao çekirdeklerinden elde ettiği kakao yağının bir kısmını kendi tesislerinde imal ettiği ürünler içinde kullanarak ve bir kısmını da satışını gerçekleştirmek suretiyle piyasaya arz eden davacının piyasaya sürdüğü bitkisel yağ (kakao yağı) için Kanun hükümleri uyarınca geri kazanım katılım payı ödemesi gerektiği sonucuna ulaşıldığı,
Bu durumda, anılan Kanun hükümleri uyarınca ve davacı tarafından ihtirazi kayıtla verilen beyannamede bildirilen bitkisel yağ (kakao yağı) için geri kazanım katılım payı tahakkuk ettirilmesine ilişkin dava konusu işlemde de hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, çikolata yapımında kullanılan kakao yağının, kullanımı sonucunda, atık oluşmadığı ve geri kazanımının da söz konusu olmadığı; Kanuna ekli 1 sayılı listede sadece geri kazanım katılım payına tabi tutulacak ürünlerin cinsi ve katılım payı tutarına yer verildiği ve 1 sayılı listedeki ürün cinsleri arasında bitkisel yağın da yer aldığı; ancak bunun dışında, hangi bitkisel yağların katılım payına tabi olacağı yönünde bir düzenlemeye yer verilmediği, pek çok farklı bitki tohumundan, sayısız çeşitlilikte bitkisel yağ elde edildiği, elde edilen bitkisel yağların kullanım amacı, alanının, birbirinden farklılık göstermekte olup, her bitkisel yağın, kullanımdan sonra atık oluşturup oluşturmadığı, geri kazanıma tabi tutulup tutulamayacağının, ayrı ayrı tespit edilmesi gerektiği, Yönetmelik'te uygulamada ortaya çıkacak tereddütleri giderecek şekilde bitkisel yağ tanımının yapılmadığı; Yönetmelik hükmüne dayandırılarak düzenlenen tahakkuk fişinde tahakkuk ettirilen geri kazanım katılım payının da hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı idareler tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacının temyiz isteminin reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Altıncı Dairesinin temyize konu 17/03/2022 tarih ve E:2020/10745, K:2022/3246 sayılı kararının ONANMASINA,
3.Kesin olarak, 26/04/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.