T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/2305
Karar No : 2024/113
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR):
1- … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …, Av. …
2- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Valiliği … İl Müdürlüğü … Dairesi Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN ÖZETİ: İzmir İli, Seferihisar İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alana ilişkin olarak, Seferihisar Belediye Meclisinin … günlü, … sayılı kararıyla kabul edilen ve İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin … günlü, … sayılı kararıyla onaylanarak 11/10/2018 tarihinde ilan edilen Doğu Akarca Bölgesi 1/1000 ölçekli Revizyon ve İlave Uygulama İmar Planı ile dayanağı 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptali istemiyle açılan davada, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolundaki ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı davalı İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından esastan, Seferihisar Belediye Başkanlığı tarafından yargılama giderleri ve yargılama giderlerinden olan vekalet ücreti yönünden, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
Davalı Seferihisar Belediye Başkanlığının temyiz istemi yönünden;
İdare Mahkemesince, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolundaki karara karşı davalılardan sadece İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından istinaf yoluna başvurulduğu, davalı Seferihisar Belediye Başkanlığı tarafından istinaf yoluna başvurulmadığı, dolayısıyla mahkeme kararının davalı Seferihisar Belediye Başkanlığı açısından kesinleştiği, öte yandan, istinaf başvurusu üzerine verilen kararın, davalı Seferihisar Belediye Başkanlığı yönünden aleyhe sonuç doğuran yeni bir durum da meydana getirmediği anlaşıldığından, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının davalı Seferihisar Belediye Başkanlığı tarafından temyiz edilmesine ilişkin istemin incelenmesine olanak bulunmamaktadır.
Davalı İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığının temyiz istemi yönünden;
Dava konusu imar planlarının iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karara yönelik istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı, "6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Taleple bağlılık ilkesi" başlıklı 26. maddesinde; "Hakim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre talep sonucundan daha azına karar verebilir. Hakimin, tarafların talebiyle bağlı olmadığına ilişkin kanun hükümleri saklıdır." hükmüne yer verilmiştir.
Usul hukukunun en temel ilkelerinden biri olan "taleple bağlılık" ilkesi uyarınca, idari yargı mercilerinde açılan davalarda; İdare Mahkemelerinin, davacının istemi ile bağlı olduğu, istemi genişletecek veya daraltacak biçimde karar verilemeyeceği açıktır.
Öte yandan, talep sonucunun belirlenmesinde, dava dilekçesinin bir bütün olarak ele alınıp değerlendirilmesi gerekmektedir. "Talep sonucunun çok açık olmaması hâlinde, onu dava dilekçesinin diğer bölümlerinde yazılanların ışığı altında bir yoruma tâbi tutarak, davacının bu dava ile neyin hüküm altına alınmasını istediği tespit edilmelidir." (KURU Baki, Hukuk Muhakemeleri Usulü, 6. Baskı, Şubat 2001, İstanbul, Cilt II, s. 1608).
Davacı tarafından dava dilekçesinde yolların genişletilmesi nedeniyle taşınmazlarının büyüklüklerinin aleyhe olarak küçüldüğü, şekillerinin değişikliğe uğradığı, Haritacılar Sitesinin eski yol genişliklerine göre yapılaştığı, imar planları ile kazanılmış haklarının korunmadığı iddialarında yer verdiği ve yol genişlemelerinden şikayet ettiği görülmektedir.
Uyuşmazlıkta, 12 metrelik yolun Milli Savunma Bakanlığına tahsisli askeri alandan geçmesi nedeniyle İzmir Valiliği Deftardarlık Milli Emlak Dairesi Başkanlığı tarafından imar planlarına yapılan itiraz üzerine 12 metrelik yolun kaydırılarak Haritacılar Sitesi içerisinden geçen 10 metrelik yola bağlandığı görülmektedir.
Davalı idare tarafından 12 metrelik yolun davacıya ait Haritacılar Sitesi içerisinden geçerken 10 metreye düşürülme sebebinin mevcut yapılaşmalar olduğu belirtilmektedir.
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise 12 metrelik taşıt yolunun Haritacılar Sitesinin bulunduğu kesimde 10 metreye düşürülmesinde ve dolayısıyla planlama alanı bütününde sürekliliği olan 12 metrelik taşıt yolunun gerekçeleri somut olarak ortaya konulmadan daraltılmasının şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve mevzuata uygun olmadığı yönünde karar verilmiştir.
Bu durumda, davacının yolların genişlemesinden şikayetçi olduğu ve davalı idare tarafından davacıya ait yapıların korunması için 12 metrelik yolun haritacılar sitesi içerisinde 10 metreye düşürüldüğü ifadeleri göz önüne alındığında anılan yolun Haritacılar Sitesi içerisinde 10 metre olarak planlanmasının davacının lehine olduğu ve bu yol fonksiyonunun iptaline karar verilmesi halinde davacının talebine aykırı karar verilmiş olacağından temyize konu istinaf isteminin gerekçeli reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararına açıklama olarak eklenen, 12 metrelik yolun Haritacılar sitesi içerinde 10 metreye düşürülmesinde hukuka uyarlık bulunmadığına ilişkin kısımda isabet bulunmamış olup dava konusu imar planlarının diğer yönlerden iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusun gerekçeli reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı, yukarıda belirtilen gerekçenin çıkarılması suretiyle, sonucu itibariyle isabetsiz bulunmamıştır." gerekçesiyle Danıştay Altıncı Dairesinin 09/01/2024 tarih ve E:2022/3611, K:2024/108 kararıyla onanmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
Açıklanan nedenlerle, davalı Seferihisar Belediye Başkanlığının temyiz isteminin İNCELENMEKSİZİN REDDİNE; davalı İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığının temyiz isteminin reddi ile … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine 09/01/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.