T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/242
Karar No : 2022/274
YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ
Davacı … vekili Av. … tarafından; 442 sayılı Kanun kapsamında … İlçe Jandarma Komutanlığı emrinde güvenlik korucusu olarak görev yapan babasının, 1993 yılında herhangi bir neden gösterilmeden görevine son verildiğinden bahisle 5673 sayılı Kanun'la 442 sayılı Kanun'a eklenen Ek-17. madde uyarınca özlük hakları (tazminat hakkı) kapsamında tarafına 20.000,00 TL tazminat ödenmesine yönelik başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle Çukurca Kaymakamlığı'na karşı açılan davada; geçici köy korucularıyla ilgili göreve alma, son verme, tazminat hakkının bulunup, bulunmadığı, emekliliği hak edip etmediği yönlerinden değerlendirme, hak sahipliğini belirleme konusunda görev yapılan ilin valiliği yetkili ise de; davacının 442 sayılı Köy Kanunu'nun Ek 17. maddesi kapsamında kendisine tazminat ödenmesi istemiyle yaptığı başvurunun, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından değerlendirilerek karara bağlanması gereken bir işlem olduğu, dolayısıyla asıl işlemi tesis etmeye yetkili olan Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının bulunduğu yer olan Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin Van 4. İdare Mahkemesi'nin 14/01/2021 tarih ve E:2020/3776, K:2021/79 sayılı kararı ile; davacı tarafından 442 sayılı Kanun kapsamında 20.000,00-TL tazminat ödenmesi talebiyle Çukurca Kaymakamlığı'na yapılan başvurunun zımnen reddine yönelik işlemin iptali istemiyle açılan işbu davanın görüm ve çözümünde, 2577 sayılı Kanun'un 32/1. maddesi uyarınca dava konusu işlemi tesis eden idari merciin bulunduğu yer idare mahkemesi olan Van İdare Mahkemesi'nin görevli ve yetkili olduğuna dair Ankara 23. İdare Mahkemesi'nin 28/12/2021 tarih ve E:2021/171, K:2021/2175 sayılı kararı üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığında, 2577 sayılı Yasanın 43. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 32. maddesinde, "Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesinin, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir." hükmü yer almaktadır.
442 sayılı Kanun'un mülga Ek-17. maddesinde, "55 yaşını doldurup onbeş yıldan az hizmeti olan veya 55 yaşını doldurmamış olan geçici köy korucularından; sağlık ve idarî nedenlerle görevine son verilenler ile ölenlere (55 yaşını doldurmamış olmakla birlikte onbeş yıl veya daha fazla hizmeti bulunanlardan görevleri ile ilişikleri devam etmekte iken vefat edenler hariç), 20.000 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan aylık katsayısı ve hizmet yılı ile çarpımı sonucunda bulunacak miktarda tazminat ödenir.
55 yaşını doldurmadan kendi istekleri ile görevlerinden ayrılan geçici köy korucularına, hizmet sürelerine bakılmaksızın 20.000 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan aylık katsayısı ve hizmet yılı ile çarpımı sonucunda bulunacak miktarda tazminat ödenir.
Tazminat hesabında bir yıldan az olan hizmet süresi bir yıl kabul edilir. Bir tam yılı aşan süreler için; ay kesirleri tam ay sayılmak suretiyle bu süre ile orantılı ödeme yapılır. Vefat eden geçici köy korucularının hak ettiği tazminat kanunî mirasçılarına ödenir. Verilecek tazminat tutarından herhangi bir vergi ve kesinti yapılmaz. Ek 16 ncı madde uyarınca aylık bağlanan veya disiplin hükümlerinin uygulanması sonucu görevlerine son verilen geçici köy korucularına bu madde hükümlerine göre tazminat ödenmez.
Geçici köy korucularından görev süresi içinde vefat edenlerin eşine ve çocuklarına, bunlar yoksa anne ve babasına, bunlar da yoksa kardeşlerine, 15.000 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarda herhangi bir vergi ve kesintiye tâbi tutulmaksızın ölüm yardımı ödenir.
Geçici köy korucularından sakatlananların kendilerine, ölenlerin ise dul ve yetimlerine 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun hükümleri uygulanmak suretiyle malûllük ya da dul ve yetim aylığı bağlanmış olması durumunda; bu madde hükümlerine göre ayrıca tazminat ödenmez, önceden bu madde hükümlerine göre tazminat ödenmiş olanların almış oldukları tazminat tutarı 2330 sayılı Kanun hükümlerine göre ödenmesi gerekecek nakdî tazminat tutarından düşülür.
Ek 16 ncı madde ile bu madde kapsamındaki ödemeler, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılır ve ödemenin yapılmasını takip eden iki ay içinde Hazineden tahsil edilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Yukarıda aktarılan mevzuat gereği davacının anılan başvurusunu Sosyal Güvenlik Kurumuna yapmadığı, dolayısı ile Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından tesis edilen bir işlem bulunmadığı, davacının babasının kamu görevlisi de olmadığı, babasının görevine son verilmesinden dolayı 442 sayılı Köy Kanunu kapsamında tazminat haklarının ödenmesi istemiyle Çukurca Kaymakamlığı'na yaptığı idari başvurunun reddine yönelik işleme dayalı olarak davacının işbu davayı açtığı dikkate alındığında, davanın görüm ve çözümünde, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 32/1 maddesi uyarınca, dava konusu işlemi tesis eden Çukurca Kaymakamlığı'nın bulunduğu yerdeki Van İdare Mahkemesinin görevli ve yetkili olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; dava konusu uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Van İdare Mahkemesinin yetkili olduğunun belirlenmesine, dava dosyasının Van 4. İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, kararın birer örneğinin Ankara 23. İdare Mahkemesi'ne ve taraflara bildirilmesine, 26/01/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.