T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2022/2441
Karar No:2022/3093
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) :
1- … Derneği
2- … Derneği
...
30- … Odası
31- … Derneği
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri Av. …
MÜDAHİLLER
(DAVALI YANINDA) : 1. … Madencilik Mermer Nakliye İthalat İhracat Sanayi ve
Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
2. … Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
3. … A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
4. … Maden Sanayi ve Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
5. … Kömür İşletmeleri Madencilik Sanayi Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
6. … Madencilik Hafriyat İnşaat Mühendislik İthalat İhracat Ltd. Şti.
7. … Madencilik Petrol İnşaat Haritacılık Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
8. …A.Ş.
VEKİLLERİ : Av. …, Av. …
9. …
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nce 606 adet maden sahasının 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 30. maddesi kapsamında ihale edilmek üzere, ilanın Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihten itibaren en az on beş gün süre ile http://www.mapeg.gov.tr adresinde ilan edileceğine ilişkin 26/02/2021 tarih ve 31407 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan ihale ilanının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; maden sahalarının ihale yolu ile ruhsatlandırılmasına ilişkin ihale ilanında bulunması gereken hususlara dava konusu işlemde yer verildiği, ihalenin usul ve esaslarına ilişkin diğer düzenlemelere ise, ihale şartnamelerinde yer verileceği, bu çerçevede maden sahalarının ilanından sonraki süreçlerde hukuka aykırı tasarruflarda bulunulması halinde bu aşamalarda itiraz ve dava yollarının kullanılabileceği; bu durumda, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 26/02/2021 tarih ve 31407 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 606 adet maden sahasının www.mapeg.gov.tr adresinde 15 gün süre ile ilan edileceğine ilişkin ihale ilanında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, temyize konu İdare Mahkemesi kararının gerekçeli karar hakkına uygun düzeyde gerekçe içermediği, maden sahalarının su havzaları mevzuatını ihlâl edip etmediği yönünden incelenmesi gerektiği, maden sahalarının yerleşim yerleriyle ve tarım alanlarıyla ilişkisinin ilan aşamasında değerlendirilmediği, maden sahalarının kümülatif etkilerinin dikkate alınmadığı, maden ruhsat sahalarının toplumsal maliyet analizinin yapılması gerektiği, uygulanan maden mevzuatının Anayasa'ya ve uluslararası sözleşmelere aykırı olduğu, hâlihazırda yaşanan koronavirüs (COVID-19) salgının etkileri de dikkate alındığında kümülatif etkileri olacak maden faaliyetlerinin bilimsel etki ve sonuçları dikkate alınmadan ilana çıkılmasında hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı idare tarafından, gerekli izinler alınmadan arama ve üretim faaliyetine geçilemeyeceği, su kaynaklarına yönelik iddiaların ve maden sahalarına ilişkin diğer çevresel yönlerin maden sahalarının ruhsatlandırılması ve faaliyetine izin verilmesi aşamasında ilgili kurumlarca değerlendirileceği, ihale ilanına çıkılmasının ve/veya arama ruhsatı düzenlenmesinin üretim faaliyetinde bulunulmasını sağlamadığı, dava konusu ihale ilanında hukuka aykırılık bulunmadığı; davalı yanında müdahil … A.Ş. tarafından, davacıların Anayasa'ya aykırılık iddialarının hukuki temelden yoksun olduğu, ciddi bir iddia olarak değerlendirilemeyeceği, davacıların ileri sürdükleri diğer iddiaların ise ihale ilanı aşamasında değerlendirilmesi gereken konulardan olmadığı, kümülatif etkinin çevresel etki değerlendirmesi yapılırken inceleneceği, madenlerin ülkenin zenginliği olduğu, devletin bu faaliyetlerden gelir elde ettiği, madenlerin ülke ekonomisine kazandırılmasının devletin yükümlülükleri arasında yer aldığı; davalı yanında müdahil … A.Ş. tarafından, dava konusu ihale ilanında yer alan maden sahaları arasında Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü tarafından tespiti yapılan, şirketlerinin arama ruhsatına sahip olduğu ve ön arama aşamasını tamamlayıp detaylı arama dönemine geçeceği sahanın da yer aldığı, anılan saha için iş gücü ve sermaye yatırımı yapıldığı, maden sahalarının ekonomiye kazandırılmasında kamunun menfaatinin bulunduğu, davacıların iddialarının somut ve gerçekçi olmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
Diğer müdahiller tarafından savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacıların duruşma istemleri yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacıların Anayasaya aykırılık iddiası ciddi görülmemiştir.
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz istemlerinin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Adli yardım kararından dolayı ertelenmiş olan temyiz aşamasına ilişkin yargılama giderinin, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 339. maddesinin 1. fıkrası uyarınca davacılardan tahsili için Mahkemesince ilgili tahsil dairesine müzekkere yazılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın taraflara ve müdahillere iadesine,
5. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
6. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 14/09/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.