T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2022/2470
Karar No : 2023/1724
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Derneği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı
(Mülga ... Bakanlığı)
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onuncu Dairesinin 14/10/2021 tarih ve E:2017/1739, K:2021/4785 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ticaret Bakanlığı (Gümrük ve Ticaret Bakanlığı) tarafından yayımlanan 04/05/2017 tarih ve 2017/10 sayılı, "sayılı, "Havalimanlarında Ardiye Ücretleri (Serbest Zaman)" konulu Genelgenin iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 14/10/2021 tarih ve E:2017/1739, K:2021/4785 sayılı kararıyla;
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 10., 48., 93. ve 241. maddeleri ile Gümrük Yönetmeliği'nin 72/Ş, 553. ve 584. maddeleri uyarınca, geçici depolama yeri ve antrepoların, gümrüğe sunulmuş fakat henüz gümrük idarelerince onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmamış eşyanın gümrük gözetimi altında tutulduğu, kuruluş ve işleyiş koşulları gümrük mevzuatının öngördüğü çerçevede belirlenerek açılışına gümrük idaresince izin verilen yerler olduğu, geçici depolama yeri ve antrepoların işleticileri özel hukuk kişileri olsa da bu yerlerin, kamusal kurallara tâbi olduğu ve gümrük mevzuatının uygulanması için gümrük idaresinin belirlediği kurallar çerçevesinde işletildikleri,
Dava konusu Genelge'nin; Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) tarafından yayınlanan "Havacılık Kargo Tarifesi" (TACT - The Air Cargo Tariff) belgesinde de bulunan serbest zamanın, bir çok ülkede en az 24 saatlik bir zaman olarak uygulandığı, ancak ülkemiz havalimanlarında serbest zaman uygulamasının, ihracat eşyası için bulunabilmekle birlikte, aynı uygulamanın ithalat eşyası için geçerli olmaması, havalimanlarında tahsisli boşaltma ve tespit alanının bulunmaması ve eşyaların ayrıştırılacağı gerekçesi ile hava taşıma firmalarının kendi işlettikleri veya istedikleri başka gümrüklü depolara eşyayı koyması nedeniyle, firmaların yüksek ardiye ücretleriyle karşı karşıya kalması, havalimanlarında ithalatta serbest zaman uygulamasının olmamasından dolayı, yüksek katma değerli ürün üreten özellikle savunma sanayi şirketlerinin ithal ettiği düşük maliyetli ara mamulleri için ödenen ardiye ücretlerinin, ürün bedelinin çok üstüne çıkmasının, firmalara önemli maliyetler yüklemesi nedeniyle, ülkemizin yurt dışındaki rekabet gücünün düşürülmesini önlemek amacıyla yayımlandığının anlaşıldığı, yerli üreticilerin girdi maliyetlerinin artmasını önlemek suretiyle yurt dışındaki rekabet gücünü artırma amacına yönelik dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu düzenlemenin temel hak ve özgürlüklerin kanunla sınırlanabileceği yönündeki Anayasa kuralına aykırı olduğu, dava konusu Genelge'nin ücretlendirmeye ilişkin düzenlemelerinin Anayasa'nın çalışma ve sözleşme özgürlüğü ilkelerini ihlal ettiği, idare tarafından Genelge için Gümrük Kanunu'nun 10. maddesi dayanak gösterilmiş ise de, anılan hükümde idareye böyle bir yetki verilmediği, ayrıca dava konusu Genelge'nin Borçlar Kanunu'nun ardiyecinin haklarına ilişkin 574. maddesine de aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, eşyanın geçici depolama yerine alınarak gümrüğe sunulmasının, taşıyıcı ya da alıcının isteği dışında zorunlu olarak ortaya çıkan bir süreç olduğu, Bakanlıklarının antrepo ve geçici depolama yerlerine ilişkin olarak ücret tarifesi de dahil olmak üzere, gerekli gördüğü tüm düzenlemeleri yapma yetkisini haiz bulunduğu, bu yetkiye istinaden, dış ticaret erbabının ithalat sürecinde yaşadığı maliyet artışının önüne geçilebilmesi amacıyla havalimanlarındaki antrepo ve geçici depolama yerlerince ilk 24 saatlik zaman diliminde alınabilecek ardiye ücretlerinin belirlenmesine ilişkin olarak dava konusu düzenlemenin yapıldığı, dava konusu Genelge'nin eşyanın depolama alanına alındıktan sonraki ilk 24 saatlik zaman dilimine ilişkin olduğu, ilk 24 saatten sonraki süreçte, antrepo ve geçici depolama yerlerinin arzu ettikleri tarifeyi uygulamalarının mümkün olduğu, temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Onuncu Dairesinin temyize konu 14/10/2021 tarih ve E:2017/1739, K:2021/4785 sayılı kararının ONANMASINA,
3. Kesin olarak, 25/09/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.