T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2022/2526
Karar No : 2024/204
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı-…
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Dericilik San. ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem:Dava dışı üçüncü şahısların vergi borçlarının tahsili amacıyla, davacı şirketin maliki olduğu İzmir İli, Menemen İlçesi, … Mevkii, … Ada, … Parselde bulunan taşınmaza uygulanan haczin kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dava konusu haciz işleminin tesis edildiği ve tapuda İzmir İli, Menemen İlçesi, … Mevki, … Ada, … Parselde kayıtlı taşınmazla ilgili olarak, Kooperatifler Kanununun mülga 9.maddesinin ticaret şirketlerinin üye olmasına imkan vermediğinden dolayı yatırımcı şirketlerin kooperatife üye olacak bir gerçek kişi gösterdikleri ve davacı şirketinde bu yasal zorunluluk karşısında şirketin hakim hisseedarı olan ... adına kooperatif üyeliği tesis ettirdiği ve taşınmazın gerçek malikinin davacı şirket olduğundan bahisle açılan tapu iptal tescil davasında, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nce … tarih ve … E. … sayılı kararla, “Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; ...... 27/06/1994 tarihli yapı ruhsatında yapı sahibi olarak ... Deri gösterilmiştir. 27/1 11997 tarihinde İzmir Menemen Deri Serbest bölgesinde faaliyet göstermek üzere 5.000,00 USD ruhsat ücreti TC Merkez Bankası … Şubesine ... Dericilik Sanayi ve Tic. Ltd. Şirketi tarafindan ödenmiştir. Davalı ... vekili işçi alacakları için açılan davada ... Dericilik Sanayi ve Tic. Ltd. Şirketi vekili olarak ... İş Mahkemesine sunulan dilekçesinde İzmir Menemen Deri Serbest bölgesinin en büyük deri fabrikasının müvekkili şirkete ait olduğunu, bu fabrikanın … Ada … Parselde kurulu olduğunu, yasa gereği Kooperatif tarafından üyelerine tahsis edilen parseller üzerinde şirketlerin fabrika kurmuş olduğunu ifade etmiştir. ... vekili arsa üzerindeki üst yapının davacı müflis şirkete ait olduğunu arsanın ise müvekkiline ait olduğunu iddia etmiş ise de kooperatif üyesi görünen davalı ... ile davacı şirket arasında kira sözleşmesi ya da benzeri bir anlaşma da bulanmamaktadır. 1984 yılında kunuluşu tamamlanan ve faaliyete başlayan ... Yapı Kooperatifinin kuruluş döneminde ve 21/04/2004 tarihine kadar mevcut olan Kooperatiler Kanununda tüzel kişi sermaye şirketlerinin ortak olacağına ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığı davacı Müflis ... Dericilik Şirketinin Kooperatifin gerçek katılımcısı olduğu dosyadaki tespitler, bilirkişi raporu, serbest bölge kayıtlarından anlaşıldığından davacı şirketin davasının kabulüne karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle davanın kabulüne ve İzmir İli, Menemen İlçesi, … Mevkii, … Ada, … Parselde kain tapunun iptali ile davacı şirket adına tapuya kayıt ve tesciline karar verildiği ve kararın 23/06/2021 tarihinde kesinleştiği, bu karara göre Mahkemece, ... Toplu İşyeri Kooperatifinin gerçek katılımcısının ... değil davacı şirket olduğunun ve böylece davacı şirketin taşınmazın gerçek maliki olduğunun tespit edildiği, bu tespit doğrultusunda da taşınmazın tapu kaydı iptal edilerek davacı şirket adına tescile hükmedildiği dikkate alındığında, gayrimenkulün gerçek maliki olmayan ...'in yetkilisi ve ortağı olduğu ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin vergi borçları nedeniyle teminat olarak gösterdiği bu gayrimenkul üzerine tesis edilen dava konusu haciz işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu haczin kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: İlk savunma dilekçesinde belirtilen nedenlerle kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Dava dışı üçüncü şahısların vergi borçlarının tahsili amacıyla, davacı şirketin maliki olduğu İzmir İli, Menemen İlçesi, … Mevkii, … Ada, … Parselde bulunan taşınmaza uygulanan haczin kaldırılması istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 6. maddesinde vergi mahkemelerinin a) Genel bütçeye, il özel idareleri, belediye ve köylere ait vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin davaları, b) (a) bendindeki konularda 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun uygulanmasına ilişkin davaları, c) Diğer kanunlarla verilen işleri çözümleyeceği ifade edilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, Tasfiye Halinde ...Kooperatifi adına kayıtlı olan ve davacı şirketin adı geçen kooperatife üye olmak istediği tarihte yürürlükte bulunan 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun mülga 9. maddesi gereği ticaret şirketlerinin kooperatiflere üyesi olamamasından dolayı, davacı şirket tarafından hakim hissedarı ...'in Kooperatif üyesi olarak gösterilmesinden dolayı kooperatif tarafından ... adına tahsis edilen İzmir İli, Menemen İlçesi, … Mevkii, … Ada, … parselde kayıtlı taşınmaz, ... tarafından, ortağı ve kanuni temsilcisi olduğu bir diğer şirket olan ... San. ve Tic. Ltd. Şti'nin vergi borçları nedeniyle teminat olarak gösterildiğinden, söz konusu taşınmaza davalı vergi dairesi müdürlüğünce … tarih ve … sayılı haciz işlemi uygulandığı, adı geçen Kooperatif ile kendisine tahsis yapılan ...'e karşı açılan tapu iptal davası neticesinde ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile söz konusu tapunun iptali ile davacı şirket adına kayıt ve tesciline karar verildiği, ancak söz konusu taşınmazın Mahkeme kararı neticesinde davacı şirket adına kayıt ve tescil edildiğinde de davalı idarenin haczinin işlenmesi gerektiği hususunun tapuya bildirilmesi üzerine, bu haciz işleminin iptalinin istenildiği anlaşılmıştır.
Olayda, dava konusu edilen hususun; 6183 sayılı Kanun'a göre tesis edilen haciz işleminin unsurlarındaki bir hukuka aykırılık iddiası olmayıp, davacı şirketin edindiği taşınmaz malın tapu kaydında yer alan sınırlamanın kaldırılması isteğine, dolayısıyla mülkiyet hakkının muhafazasına yönelik olduğu, hacze konu borcun borçlusunun ...'in kanuni temsilcisi ve ortağı olduğu ... San. ve Tic. Ltd. Şti, alacaklısının ise Menderes Vergi Dairesi Müdürlüğü olduğu, davacının uyuşmazlık konusu taşınmazın mülkiyetini tapu iptali ve tescil davası ile kazandığı, anılan ilamda taşınmazın üzerindeki hacze ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığı, taşınmazın maliki olmayan ...'in kanuni temsilcisi ve ortağı olduğu ... San. ve Tic. Ltd. Şti'nin vergi borçları nedeniyle tapu kaydına konulmuş olan haciz şerhinin, taşınmazın yeni maliki olan davacıya karşı etkisinin ve haczin kaldırılması konusunun değerlendirilmesine ilişkin olduğu anlaşıldığından, davaya konu taşınmaz mülkiyeti ile ilgili uyuşmazlığı çözmekle görevli olan yargı kolunun adli yargı mahkemeleri olduğu açıktır.
Nitekim, benzer bir konuda verilmiş Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü 28/12/2015 tarih ve E:2015/853, K:2015/888 sayılı kararı da bu yöndedir.
Bu durumda, davanın görev yönünden reddi gerekirken davayı kabul eden Vergi Mahkemesi kararına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Davalının temyiz isteminin kabulüne,
… Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 18/01/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.