T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/2552
Karar No : 2023/4980
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı adına
… Gümrük Müdürlüğü - …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …Demir Çelik Sanayi ve Turizm Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına tescilli … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi kapsamında Rusya menşeli olarak beyan ve ithal edilen "antrasit" ticari isimli eşyaya ilişkin menşe şahadetnamesinin ilgili ticaret ve sanayi odasınca düzenlenmediği ve sahte olduğundan bahisle 25/06/2018 tarih ve 2018/11973 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Amerika Birleşik Devletleri Menşeli Bazı Ürünlerin İthalatında Ek Mali Yükümlülük Uygulanmasına Dair Karar uyarınca tahakkuk ettirilen ek mali yükümlülük ve katma değer vergisi ile bunlar üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emrinin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, davacı şirket adına alınan ek tahakkuk ve ceza kararlarının davacının KEP adresine tebliğ edildiği, bu kararlara karşı süresi içinde Bölge Müdürlüğüne yönelik yapılan itiraz başvurularının reddine dair … tarihli ve … sayılı işlemlerin 15/12/2020 tarihinde davacının GİB adresine tebliğ edildiği, itiraz başvurusu üzerine tesis edilen işlemlerin, 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca iletişim adresi olarak gösterilen KEP adresine tebliğ edilmesi gerekirken ve ilk bu adrese tebligat gerçekleştirilmesine rağmen, itirazın reddi yolundaki işlemlerin farklı elektronik adrese tebliğ edilmesinin usule aykırı olduğu, bu durumda vadesinde ödenmeyen bir kamu alacağından söz edilemeyeceğinden, dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu ödeme emrinin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Gümrük idaresince UETS veya KEP adresine yapılan tebligatın yanı sıra Maliye Bakanlığının kurduğu teknik altyapı kullanılarak muhatabın GİB adresine İntvd portalı üzerinden gerçekleştirilen tebliğin de usule uygun olduğu ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu'na bir aykırılık taşımadığı, elektronik ortamdaki tebligatın hangi kurumun teknik altyapısı kullanılarak yapılacağı hususunda gümrük idaresine takdir hakkının verildiği, ancak olayda gümrük idaresince tahakkuk ve ceza kararlarına ilişkin ilk tebligatın davacının KEP adresine PTT vasıtasıyla; itirazın reddine dair Bölge Müdürlüğü işlemlerinin ise davacının GİB adresine İntvd portalı üzerinden yapıldığı, süresinde dava açılmadığından bahisle düzenlenen dava konusu ödeme emrinin ise yine KEP adresine tebliğ edildiği, dolayısıyla gümrük idaresince davacının birden fazla tebliğe elverişli posta adresinden ilkine yapılan tebligattan sonra bu adrese tebliğ yapılacağı yönünde haklı bir beklenti oluşacağından, sonrakilerin de aynı posta adresine yapılmasının gerektiği, zira gümrük idaresi tarafından yasaların kendisine tanıdığı takdir yetkisini kullanırken tutarlı davranması ve muhatabın hak arama hürriyetini tam olarak kullanabilmesini engelleyecek veya zorlaştıracak şekilde takdir yetkisini kötüye kullanmamasının icap ettiği, bu durum Anayasa'da güvence altına alınan iddia ve savunma hakkının tam olarak kullanılabilmesinin ve bireylere tanınan hak arama hürriyetinin önemli güvencelerinden biri olan tebligatın fonksiyonunun etkisizleştirilmesi sonucunu doğuracağı ve davacı şirketin hak arama hürriyetini ihlal edecek mahiyette olacağından, itirazın reddi yolundaki işlemlere ilişkin tebligatta usule aykırılık bulunmadığından ve kamu alacağının kesinleştiğinden söz edilemeyeceğinden dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Ek tahakkuk ve para cezası kararlarına ilişkin işlemlerin usulüne uygun olarak tebliğ edilerek kesinleştiği, bu nedenle alacağın tahsili için düzenlenen ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT:
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55. maddesinde; amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olacağı; 58. maddesinde ise; kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde itirazda bulunabileceği kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dosyanın, Dairemizin E:2023/305 sayılı dosyası ile birlikte incelenmesinden, uyuşmazlık konusu beyanname kapsamında Rusya menşeli olarak beyan ve ithal edilen eşyaya ilişkin menşe şahadetnamesinin ilgili ticaret ve sanayi odasınca düzenlenmediği ve sahte olduğundan bahisle alınan tahakkuk ve ceza kararının davacı şirkete tebliği akabinde, davacı tarafından menşe belgesinin Rusya Ticaret Odası tarafından düzenlendiği, ancak Ticaret Bakanlığı sistemine tanıtılmaması nedeniyle sahte olduğu sonucuna varıldığı ileri sürülerek ve Gümrük Yönetmeliği'nin geçici 16. maddesinin 3. fıkrası kapsamında yeniden temin edilen 12/11/2020 tarihli menşe belgesi de eklenerek bölge müdürlüğüne itiraz edildiği, itiraz başvurusunun sonuçlandırılması beklenirken, tahakkuk ve ceza kararlarına ilişkin işlemlerin kesinleştiğinden bahisle … tarih ve … sayılı dava konusu ödeme emrinin düzenlendiği, davacı tarafından ödeme emrinin bu dosyada dava konusu edildiği, dava konusu ödeme emrinin düzenlenmesi ve Gümrük Yönetmeliği'nin geçici 16. maddesinin 3. fıkrasında 13/02/2021 tarihinde yapılan değişiklik neden gösterilerek, yeniden temin edilen 12/11/2020 tarihli menşe belgesinin eşyanın menşeinin Ruya olduğunu gösterdiği ve dolayısıyla Amerika Birleşik Devletleri menşeli olmayan ithale konu uyuşmazlık konusu eşya için ödenen tutarların iadesi istemiyle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi kapsamında 01/03/2021 tarihinde yapılan başvurunun reddine dair işleme vaki itirazın bölge müdürlüğünce reddine dair işlemin ise Dairemizin E:2023/305 sayılı dosyasında dava konusu edildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, uyuşmazlık konusu beyannameden kaynaklanan tahakkuk ve ceza kararları ile iade istemlerine vaki itirazların reddine ilişkin işlemlerin iptaline dair vergi mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki vergi dava dairesi kararına karşı yapılan temyiz isteminin Dairemizin E:2023/305 sayılı dosyasında Rusya yetkili makamlarından temin edilen ve orijinal olduğu belirtilen yeni bir menşei belgesinin eşyanın Rusya menşeli olduğunu ortaya koyduğu ve anılan belgenin gerçeği yansıtmadığı yönünde davalı idarece yapılmış herhangi bir inceleme ve araştırmanın bulunmadığı gerekçesiyle reddedilmesi ve bu suretle kamu alacaklarının hukuka aykırı olarak aranıldığının anlaşılması karşısında, davacı tarafından bu hususta ileri sürülen iddiaların 6183 sayılı Kanun'un 58. maddesinde yer alan "böyle bir borcun olmadığı" yolundaki itiraz sebebi kapsamında değerlendirilebileceği sonucuna varıldığından, yukarıda yazılı gerekçeyle ödeme emrini iptal eden vergi mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurusunun reddine dair vergi dava dairesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 22/12/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.