Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2022/257 E. , 2022/351 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/257
Karar No : 2022/351
HAKİMİN REDDİ İSTEMİ HAKKINDA KARAR
Davacı … tarafından, İstanbul İli, Bahçelievler İlçesi, … Mahallesi, … Sokak, … ada, … sayılı parsel üzerinde bulunan binanın güçlendirilmesi istemiyle yapılan başvurunun; mevcut yapı ruhsatı, proje ve eklerine aykırı olarak 2, 3, 4 ve çekme katlar yapıldığı gerekçesiyle reddedilerek yıkılmasını öngören Bahçelievler Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün … tarih ve E.… sayılı işleminin iptali istemiyle Bahçelievler Belediye Başkanlığı'na karşı açılan davada; … İdare Mahkemesince davanın reddi yolunda verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı karara yönelik yürütmenin durdurulması istemli istinaf başvurusunda bulunulması üzerine … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:… sayılı kararı ile yürütmenin durdurulması isteminin kesin olarak ret edilmesi sonrasında, davacı tarafından verilen ve … Bölge İdare Mahkemesi kaydına 01/10/2021 tarihinde alınan dilekçe ile; anılan Bölge İdare Mahkemesi kararındaki başkan ve üyelere yönelik olarak, başkan … 'in tarafsızlığından şüpheye düştüğünden bahisle 05/07/2021 tarihli dilekçeyle Hakimler ve Savcılar Kuruluna şikayet etmesi nedeniyle aralarında husumet oluştuğundan ve üyelerin de başkanın etkisinde kalacaklarından bahisle bakılan davada tarafsız davranmalarının mümkün olmadığı ileri sürülerek reddi hakim talebinde bulunulması üzerine, … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarihli ve E:… , K:… sayılı kararı ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 57. maddesinin 3. fıkrası uyarınca söz konusu talep hakkında karar verilmek üzere Danıştay'a gönderilen dosyanın, Danıştay Onuncu Dairesinin 23/11/2021 tarihli ve E:2021/6689, K:2021/5786 sayılı kararıyla Dairemize gönderilmesi üzerine, dosyada işin gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Mahkemelerde çekinme ve ret" başlıklı 57. maddesi; "...
3. İdare ve vergi mahkemelerinde reddedilen başkan ve üye birden çok ise istem bölge idare mahkemesince incelenir. Bölge idare mahkemelerinde reddedilen başkan veya üye birden çok ise istem Danıştayca incelenir.
... " hükmünü içermektedir.
2577 sayılı Kanunun 31. maddesinde Hukuk Muhakemeleri Kanununa atıf yapılan konular arasında hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi konusu da yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen düzenlemeler uyarınca, idari yargıda, hakimin reddinin istenilmesi durumunda, bu konuda karar verecek olan merci hakkında özel düzenleme olan 2577 sayılı Kanunun esas alınması; diğer hususlarda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun ilgili maddelerinin uygulanması gerekmektedir.
6100 sayılı Kanunun 36. maddesinde, "Hakimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebebin bulunması hali" hakimin reddi sebebi olarak kabul edilirken; anılan maddenin 1. fıkrasının (a) bendinde, "Davada, iki taraftan birine öğüt vermiş ya da yol göstermiş olması."; (b) bendinde, "Davada, iki taraftan birine veya üçüncü kişiye kanunen gerekmediği halde görüşünü açıklamış olması."; (c) bendinde, "Davada, tanık veya bilirkişi olarak dinlenmiş veya hakim ya da hakem sıfatıyla hareket etmiş olması."; (ç) bendinde, "Davanın, dördüncü derece de dahil yansoy hısımlarına ait olması."; (d) bendinde ise, "Dava esnasında, iki taraftan birisi ile davası veya aralarında bir düşmanlık bulunması." hallerinde hakimin reddi sebebinin var olduğunun kabul
edileceği kurala bağlanmış; 38. maddesinde, "(1) Hâkimin reddi sebebini bilen tarafın, ret talebini en geç ilk duruşmada ileri sürmesi gerektiği, tarafın, ret sebebini davaya bakıldığı sırada öğrenmiş ise en geç öğrenmeden sonraki ilk duruşmada, yeni bir işlem yapılmadan önce bu talebini hemen bildirmek zorunda olduğu, belirtilen sürede yapılmayan ret talebinin dinlenemeyeceği, (2) Hâkimin reddinin, dilekçeyle talep edileceği, bu dilekçede, ret talebinin dayandığı sebepler ile delil veya emarelerin açıkça gösterilmesi ve varsa belgelerin eklenmesi gerektiği, (3) Hâkimin reddi dilekçesinin, reddi istenen hâkimin mensup olduğu mahkemeye verileceği, (4) Ret talebinin geri alınamayacağı" ve 41. maddesinde, "Hakimin reddi talebi, aşağıdaki hallerde kabul edilmeyerek geri çevrilir: a) Ret talebi süresinde yapılmamışsa. b) Ret sebebi veya bu sebebe ilişkin inandırıcı delil veya emare gösterilmemişse. c) Ret talebinin davayı uzatmak amacıyla yapıldığı açıkça anlaşılıyorsa..." hükmüne yer verilmiştir.
Reddedilen Bölge İdare Mahkemesi Başkan ve Üye sayısı birden fazla olduğu için, istemin, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 57. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Dairemizce incelenmesi gerekmektedir.
Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden; yürütmenin durdurulması isteminin reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… sayılı kararını veren heyette yer alan Başkan … ve Üyeler … ile … 'ye yönelik olarak, davacının başkanı tarafsızlığından şüpheye düştüğünden bahisle Hakimler ve Savcılar Kuruluna şikayet etmesi nedeniyle aralarında husumet oluştuğundan ve heyetteki üyelerin de başkanın etkisinde kalacaklarından dolayı bakılan davada tarafsız davranmalarının mümkün olmadığı ileri sürülerek reddi hakim talebinde bulunulduğu anlaşılmakta ise de; ret istemine ilişkin olarak ileri sürülen nedenlerin yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde belirtilen sebeplerden hiçbirisine girmediği, ilgililerin tarafsızlıklarından şüpheyi gerektirecek bir durumun oluşmadığı anlaşıldığından, reddi hakim isteminin reddi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, reddi hakim talebinin reddine, dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 18/01/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.