T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2022/2647
Karar No : 2024/937
TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Kurulu
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Beşinci Dairesinin 11/04/2022 tarih ve E:2016/58811, K:2022/1888 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı tarafından, 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 3/1. maddesi uyarınca FETÖ ile iltisakı ve irtibatı olduğu gerekçesiyle meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile bu karara karşı yapılan yeniden inceleme talebinin reddine ilişkin aynı Kurulun ... tarih ve ... sayılı kararının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Beşinci Dairesinin 11/04/2022 tarih ve E:2016/58811, K:2022/1888 sayılı kararıyla;
Davalı idarenin usule ilişkin itirazları yerinde görülmeyerek işin esasına geçilmiş; "Maddi Olay ve Hukuki Süreç" ile "İlgili Mevzuat"a yer verilmiş; "Yargılamada İzlenen Usul ve Süreç", "FETÖ'ye İlişkin Tespit ve Değerlendirmeler", "Demokratik Anayasal Düzene Sadakat Yükümlülüğü", "Dava Konusu Edilen Kararın Hukuki Niteliği" başlıkları altında genel; "Kişiselleştirme ve Delillerin Değerlendirilmesi" başlığı altında hem genel hem de davacıya özel değerlendirmelerde bulunularak,
Davacı Yönünden Yapılan Değerlendirmede;
... Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile davacının silahlı terör örgütüne üyelik suçundan, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223. maddesinin 2. fıkrasının (e) bendi uyarınca anılan suçu işlediğinin sabit olmadığı gerekçesiyle beraatine karar verildiği, bu kararın istinaf edilmeden 03/12/2019 tarihinde kesinleştiği,
Davacı hakkındaki tanık beyanları yönünden, davacının FETÖ terör örgütü içerisinde yer aldığını ve 2014 yılı HSK seçimlerinde örgütün sözde bağımsız adaylarını desteklediğini ve örgütsel amaçlarla örgüt üyeleriyle birlikte hareket ettiğini ortaya koyacak nitelikte olmadığı anlaşılan tanık beyanlarının, davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibat ve iltisakını ortaya koyan bir delil olarak değerlendirilmediği,
Dijital materyallerin incelenmesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporu yönünden, 18/07/2019 tarihli bilirkişi raporunda yer alan, davacının FETÖ ile bağlantılı internet sitelerine giriş yaptığına ilişkin dijital kalıntılar bulunduğuna ilişkin tespitlerin davacının FETÖ ile irtibat ve iltisakını ortaya koyan bir delil olarak değerlendirilmediği,
Davacıyla ilgili soruşturma bilgisi yönünden, Dairelerince yapılan ara kararına davalı idare tarafından verilen cevapta, davacı hakkında Hâkimler ve Savcılar Kurulu … Dairesinin … esas sayılı (Hâkimler ve Savcılar Kurulu … Dairesinin … sayılı) disiplin dosyasının dışında FETÖ/PDY örgütü ile bağlantılı olarak yürütülen veya sonuçlandırılan başka idari soruşturma bulunmadığı belirtilmiş ise de, bu disiplin soruşturması kapsamında davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisakı ve irtibatına ilişkin varsa elde edilen bilgi ve belgelerin neler olduğu ortaya konulmadığından, söz konusu soruşturmanın davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisakı ve irtibatı bulunup bulunmadığının değerlendirilmesinde dikkate alınmadığı,
Ankesörlü/Sabit hat telefon görüşmesi kaydı yönünden, davacı hakkında Emniyet Genel Müdürlüğü Terörle Mücadele Dairesi Başkanlığınca hazırlanan ve 26/03/2021 tarihli ek beyan dilekçesi ekinde sunulan Rapor değerlendirildiğinde; davacının eşi adına kayıtlı ancak davacının kullanımında olan GSM hattının tek bir tarihte ankesör/sabit hattan aranmış olmasının, davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibat ve iltisakını ortaya koyan delil olarak değerlendirilmesinin mümkün bulunmadığı,
Davacının erkek kardeşi K.A.A.'nın Bank Asya nezdinde gerçekleştirdiği bankacılık faaliyetlerine ilişkin tespit yönünden, Dairelerince yapılan 09/12/2021 tarihli ara kararına davalı idare tarafından verilen cevapta, davacının aile bireylerinden erkek kardeşi K.A.A.'nın FETÖ/PDY kapsamında cezaevine girdiği hususu ile FETÖ/PDY silahlı terör örgütünün illegal amaçlarına ulaşması için finansal kaynak oluşturmak amacıyla faaliyet gösterdiği ve örgüte müzahir bir kuruluş olduğu değerlendirilen Bank Asya nezdinde gerçekleştirdiği bankacılık faaliyetlerine ilişkin tespitin, davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibatlı ve/veya iltisaklı olduğunu gösterir delil niteliğinde olduğunun ileri sürüldüğü; davacı tarafından bu tespite yönelik herhangi bir beyanda bulunulmadığı; netice itibarıyla, davacının bizzat şahsına ilişkin olmayıp kardeşine yönelik olan söz konusu tespitlerin, davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibatını ve/veya iltisakını ortaya koyan bir delil olarak değerlendirilmesinin mümkün bulunmadığı,
Diğer hususlar yönünden, davalı idare tarafından, davacı hakkındaki "sosyal çevre bilgilerinin" ve "Davacının aile bireyi olan, yakın çevresi içinde yer alan ve aynı mesleği icra eden eşi S.U. (.....) hakkındaki bilgi ve belgeler incelendiğinde; adli yargı hakimi olarak görev yapmaktayken HSYK Genel Kurulunun 24/08/2016 tarihli ve 2016/426 sayılı kararı ile 667 sayılı KHK'nın 3/1. maddesi uyarınca FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisaklı veya irtibatlı olduğu tespit edilerek meslekten çıkarılmasına karar verilmesi (davacının eşi hakkındaki dava Dairenizin 2016/58840 Esasında kayıtlıdır.)" denilmek suretiyle davacının eşi hakkında meslekten çıkarılmasına karar verilmesi ile davacının eşinin dosyasındaki delillerin davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibat ve/veya iltisaklı olduğunu gösterir delil niteliğinde olduğunun ileri sürüldüğü; davacı tarafından bu tespitlere yönelik herhangi bir beyanda bulunulmadığı; Dairelerinin 09/12/2021 tarihli ara kararı ile davalı idareye davacı hakkında sosyal çevre araştırmaları sonucunda elde edilen bilgi ve belgelerin neler olduğunun sorulduğu, davalı idarece söz konusu ara kararına verilen cevapta davacı hakkında sosyal çevre araştırmaları sonucunda elde edilen bilgi ve belgelerin, gerek davacının görev yaptığı mahalden gerekse diğer kurumlardan intikal eden ve işlem tesisinde Kurul kanaatinin oluşmasına destek olan her türlü veri ve bilgiler olduğunun belirtildiği görülmekle birlikte, anılan veri ve bilgilerin davalı idarece dava dosyasına somut bir şekilde sunulmadığının anlaşıldığı; davacının eşinin durumuna ilişkin yapılan incelemede ise, davalı idarece davacının eşinin dosyalarında sunulan belgeler ile davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile ilişkilendirecek herhangi bir tespite yer verilmediği gibi davacının eşinin Daireleri nezdindeki E:2016/58840 sayılı dosyasında 11/04/2022 tarih ve K:2022/1889 sayılı karar ile eşinin meslekten çıkarılmasına dair dava konusu kararların iptaline karar verildiğinin görüldüğü; netice itibarıyla, davacı hakkında somut bir tespiti içermeyen sosyal çevre bilgilerinin ve davacının eşinin dosyalarına sunulmuş belgeler ile davacının eşi hakkında meslekten çıkarılmasına karar verilmesinin davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibat ve iltisakını ortaya koyan bir delil olarak değerlendirilmesinin mümkün bulunmadığı belirtilerek,
Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler ile kararda yer verilen açıklamalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde, davalı idarece bakılmakta olan dosyada davacının terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplarla iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğuna ilişkin yeterli delil sunulmadığı, sunulan delillerin ise davacının iltisakı veya irtibatını ortaya koyacak yeterlilikte ve nitelikte olmadığı, ayrıca ilgili kamu kurumları ve özel kuruluşlarca Dairelerinin 09/12/2021 tarihli ara kararına verilen cevaplarda da davacının iltisakı veya irtibatını ortaya koyan herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı anlaşıldığından dava konusu kararlarda hukuka uyarlık bulunmadığı,
Öte yandan, davalı idarece, davacının FETÖ ile iltisak ve irtibatını ortaya koyacak nitelikte delillerin tespit edilmesi hâlinde yeniden işlem tesis edilebileceği gerekçesiyle,
Dava konusu kararların iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, usule ilişkin itirazlarının neden yerinde görülmediğinin gerekçesinin kararda yer almadığı, dava konusu işlemin bir disiplin işlemi olmadığı, bu nedenle hukuki denetimin disiplin işlemi kapsamında yapılamayacağı, meslekten çıkarılan bazı hâkim ve savcılar tarafından açılan davalarda Dairenin verdiği bir kısım ret kararlarında yer alan değerlendirmeler ile bu dosyadaki iptal kararının gerekçesinde çelişkilerin bulunduğu; Daire, kararlarında dava konusunun atipik özelliği ile disiplin işlemi olmadığı ve FETÖ terör örgütü ile iltisak ve irtibat kavramları esas alınarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtilmiş iken, hatta bu bağlamda anılan örgüt ile "sosyal birliktelik" görüntüsü vermenin veya örgütün amaçlarına yardımcı olmanın söz konusu kavramları kapsayacağı kabul edilmiş iken, bu davada, davacının birlikte görev yaptığı çalışma arkadaşlarına, sosyal birlikteliğin de ötesinde bir görüntü vermek suretiyle FETÖ terör örgütüne iltisaklı olduğu kanaatini uyandırmasının ve bunun tanık ifadelerinde somut olarak belirtilmesine rağmen dikkate alınmadığı; tanık ifadeleri ve diğer deliller ile ilgili olarak, davacının beyanlarının doğruluğundan hareketle sonuca ulaşıldığı, Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen büfe ankesör raporunda, FETÖ/PDY terör örgütünün sivil imamları tarafından kullanılan ankesörlerin detaylı incelemeye tabi tutulduğu ve örgütün gizlilik stratejisi kapsamında sivil imamlara, iletişim kuracakları kişileri farklı ankesörlerden aramaları yönünde talimat verildiği, ancak bazı durumlarda sivil imamların aynı ankesörden arama yaptıkları ve bu durumda ardışık aramaların tespit edildiği, her ne kadar Daire tarafından tekil aramalara önem atfedilmese de, sivil imamların farklı ankesörlerden arama yapma kuralı göz önünde bulundurularak tekil aramaların re'sen araştırılması veya diğer delillerle birlikte değerlendirilmesi gerektiği, bu delillerin ardışık olmadığı gerekçesiyle değerlendirilmemesinin doğru olmadığı; davacının dijital materyallerin incelenmesi sonucunda hazırlanan bilirkişi raporundaki tespitlere ve ceza yargılaması sonucunda mahkemenin ulaştığı "davacının eylemlerinin sempatizanlık boyutunda olduğu" tespitine ilişkin olarak Dairece herhangi bir değerlendirmede bulunulmadığı; Kurulları tarafından evli meslektaşlar hakkında FETÖ terör örgütü ile iltisak veya irtibatları bulunduğu gerekçesiyle yapılan değerlendirmenin bireysel olduğu, eşleri meslekten çıkarıldığı hâlde göreve devam eden pek çok hâkim ve savcı bulunduğunun Dairenin bilgisine sunulduğu, bu davada davacıyla ilgili Kurul kanaatinin olumsuz yönde oluştuğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından, davalı idarece süresi geçtikten sonra sunulan belgelerin kabulünün mümkün olmadığı, Daire tarafından verilen kararın doğru ve hukuka uygun olduğu, davalının temyiz gerekçelerinin haksız ve hukuka aykırı olduğu, terör örgütüyle irtibatlı veya iltisaklı olduğuna dair delil bulunmadığı, ceza yargılamasında beraat ettiği, kurumun sunduğu belgelerin idari ve ceza yargılamasında incelendiği, disiplin soruşturmasının tamamlanmadığı yönündeki savunmanın çelişkili olduğu, davalı idarenin ihracına karar verip sonra disiplin soruşturmasının tamamlanmadığını savunmasının kendi içinde çeliştiği, dosyaya sunulan belgelerin süresinde sunulmadığı, delil niteliği taşımadığı, evinde, aracında ve iş yerinde suç unsuruna rastlanmadığı, ankesör araması şeklinde sunulan belgeyi kabul etmediği, ardışık arama niteliğinde olmadığı, vermiş olduğu bazı kararlar nedeniyle yapılan şikayetlerin de kabul edilebilir olmadığı, tanık beyanının delil niteliğinde olmadığı, kanaat açıklaması mahiyetinde olduğundan hukuka uygun olmadığı, temyiz başvurusunun reddi ve hükmün onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Daire kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Kurulumuzun 21/06/2023 tarihli ara kararına davalı idarece verilen cevabın dosyaya sunulması üzerine, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosya tekemmül ettiğinden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Türkiye’de 15 Temmuz 2016 gecesi, kendilerini "Yurtta Sulh Konseyi" olarak isimlendiren bir grup Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) mensubu tarafından, demokratik biçimde halk tarafından göreve getirilen Türkiye Büyük Millet Meclisini (TBMM), Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetini ve Cumhurbaşkanı'nı devirmek ve anayasal düzeni ortadan kaldırmak amacıyla darbe teşebbüsünde bulunulmuş, bu teşebbüs Türk Milleti tarafından akamete uğratılmıştır.
Anayasa'nın olay tarihinde yürürlükte bulunan 118. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Milli Güvenlik Kurulu (MGK) tarafından 20/07/2016 tarihli toplantıda yapılan değerlendirmede, darbe teşebbüsünün TSK içindeki Fetullahçı Terör Örgütü (FETÖ) mensupları tarafından başlatıldığı, bu örgütün kuruluş aşamasından itibaren etkisi altına aldığı eğitim kuruluşları, sivil toplum kuruluşları, medya kuruluşları, ticari kuruluşlar ve kamu görevlileri aracılığıyla Milleti ve Devleti kontrol altında tutmayı amaçladığı belirtilmiştir.
MGK'nın anılan toplantısında "demokrasinin, hukuk devleti ilkesinin, vatandaşların hak ve özgürlüklerinin korunmasına yönelik tedbirlerin etkin bir şekilde uygulanabilmesi amacıyla" Hükûmete olağanüstü hâl ilan edilmesi tavsiyesinde bulunulması hususu kararlaştırılmıştır. Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu 20/07/2016 tarihinde, ülke genelinde 21/07/2016 Perşembe günü saat 01.00'den itibaren geçerli olmak üzere doksan gün süreyle olağanüstü hâl ilan edilmesine karar vermiştir. Anılan karar 21/07/2016 tarih ve 29777 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş ve aynı gün TBMM tarafından onaylanmıştır. Olağanüstü hâl, daha sonrasında üçer aylık dönemler hâlinde Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu tarafından uzatılmış ve 18/07/2018 tarihinde kaldırılmıştır.
23/07/2016 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin (667 sayılı KHK) 3/1. maddesi ile yargı mensupları ve bu meslekten sayılanlardan terör örgütlerine veya Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna MGK tarafından karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilenlerin meslekten veya kamu görevinden çıkarılmalarına karar verileceği düzenlenmiştir. Anılan KHK, 18/10/2016 tarih ve 6749 sayılı Kanun'la değiştirilerek kabul edilmiş, bu Kanun ise 29/10/2016 tarih ve 29872 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla, 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 3/1. maddesi uyarınca FETÖ ile iltisak ve irtibatının olduğu gerekçesiyle davacının meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına karar verilmiştir. Bu karara karşı yapılan yeniden inceleme talebi anılan Kurul tarafından ... tarih ve ... sayılı kararla reddedilmiştir.
Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
Öte yandan, ... Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile davacının silahlı terör örgütüne üyelik suçundan, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223. maddesinin 2. fıkrasının (e) bendi uyarınca anılan suçu işlediğinin sabit olmadığı gerekçesiyle beraatine karar verilmiş olduğu, bu kararın istinaf edilmeden 03/12/2019 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.
İLGİLİ MEVZUAT :
1) Anayasa
Anayasa’nın Başlangıç kısmında, Millet iradesinin mutlak üstünlüğü, egemenliğin kayıtsız şartsız Türk Milletine ait olduğu ve bunu Millet adına kullanmaya yetkili kılınan hiçbir kişi ve kuruluşun, bu Anayasa'da gösterilen hürriyetçi demokrasi ve bunun icaplarıyla belirlenmiş hukuk düzeni dışına çıkamayacağı belirtilmiş ve 176. maddesinde de Anayasa'nın dayandığı temel görüş ve ilkeleri belirten başlangıç kısmının, Anayasa metnine dâhil olduğu kuralı getirilmiştir.
Anayasa'nın 5. maddesi: "Devletin temel amaç ve görevleri, Türk Milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddî ve manevî varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır."
Anayasa’nın 6. maddesi: “Egemenlik, kayıtsız şartsız Milletindir.
Türk Milleti, egemenliğini, Anayasanın koyduğu esaslara göre, yetkili organları eliyle kullanır.
Egemenliğin kullanılması, hiçbir surette hiçbir kişiye, zümreye veya sınıfa bırakılamaz. Hiçbir kimse veya organ kaynağını Anayasadan almayan bir Devlet yetkisi kullanamaz."
Anayasa’nın 9. maddesi: "Yargı yetkisi, Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılır."
Anayasa’nın 13. maddesi: "Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz."
Anayasa’nın 14. maddesi: "Anayasada yer alan hak ve hürriyetlerden hiçbiri, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmayı ve insan haklarına dayanan demokratik ve lâik Cumhuriyeti ortadan kaldırmayı amaçlayan faaliyetler biçiminde kullanılamaz.
Anayasa hükümlerinden hiçbiri, Devlete veya kişilere, Anayasayla tanınan temel hak ve hürriyetlerin yok edilmesini veya Anayasada belirtilenden daha geniş şekilde sınırlandırılmasını amaçlayan bir faaliyette bulunmayı mümkün kılacak şekilde yorumlanamaz. ..."
Anayasa’nın dava konusu kararların tesis edildiği tarihte yürürlükte olan hâliyle 15. maddesi: "Savaş, seferberlik, sıkıyönetim veya olağanüstü hallerde, milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler ihlâl edilmemek kaydıyla, durumun gerektirdiği ölçüde temel hak ve hürriyetlerin kullanılması kısmen veya tamamen durdurulabilir veya bunlar için Anayasada öngörülen güvencelere aykırı tedbirler alınabilir.
Birinci fıkrada belirlenen durumlarda da, savaş hukukuna uygun fiiller sonucu meydana gelen ölümler dışında, kişinin yaşama hakkına, maddî ve manevî varlığının bütünlüğüne dokunulamaz; kimse din, vicdan, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz ve bunlardan dolayı suçlanamaz; suç ve cezalar geçmişe yürütülemez; suçluluğu mahkeme kararı ile saptanıncaya kadar kimse suçlu sayılamaz."
Anayasa’nın 20. maddesinin birinci fıkrası: "Herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir. Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz."
Anayasa’nın 36. maddesi: "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir.
Hiçbir mahkeme, görev ve yetkisi içindeki davaya bakmaktan kaçınamaz."
Anayasa’nın 138. maddesinin birinci fıkrası: "Hâkimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanî kanaatlerine göre hüküm verirler."
Anayasa’nın 139. maddesi: "Hâkimler ve savcılar azlolunamaz, kendileri istemedikçe Anayasada gösterilen yaştan önce emekliye ayrılamaz; bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa, aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamaz.
Meslekten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan dolayı hüküm giymiş olanlar, görevini sağlık bakımından yerine getiremeyeceği kesin olarak anlaşılanlar veya meslekte kalmalarının uygun olmadığına karar verilenler hakkında kanundaki istisnalar saklıdır."
Anayasa’nın 140. maddesinin ikinci fıkrası: "Hâkimler, mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre görev ifa ederler."
Anayasa’nın 159. maddesinin birinci fıkrası: "Hâkimler ve Savcılar Kurulu, mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre kurulur ve görev yapar."
Aynı maddenin sekizinci fıkrası: "Kurul, adlî ve idarî yargı hâkim ve savcılarını mesleğe kabul etme, atama ve nakletme, geçici yetki verme, yükselme ve birinci sınıfa ayırma, kadro dağıtma, meslekte kalmaları uygun görülmeyenler hakkında karar verme, disiplin cezası verme, görevden uzaklaştırma işlemlerini yapar. ..."
2) AİHS
AİHS'in 6. maddesinin birinci fıkrası: "Herkes davasının, medeni hak ve yükümlülükleriyle ilgili uyuşmazlıklar ya da cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamaların esası konusunda karar verecek olan, yasayla kurulmuş, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından, kamuya açık olarak ve makul bir süre içinde görülmesini isteme hakkına sahiptir. Karar alenî olarak verilir. Ancak, demokratik bir toplum içinde ahlak, kamu düzeni veya ulusal güvenlik yararına, küçüklerin çıkarları veya bir davaya taraf olanların özel hayatlarının gizliliği gerektirdiğinde veyahut, aleniyetin adil yargılamaya zarar verebileceği kimi özel durumlarda ve mahkemece bunun kaçınılmaz olarak değerlendirildiği ölçüde, duruşma salonu tüm dava süresince veya kısmen basına ve dinleyicilere kapatılabilir."
AİHS'in 8. maddesi: "Herkes özel ve aile hayatına, konutuna ve yazışmasına saygı gösterilmesi hakkına sahiptir.
Bu hakkın kullanılmasına bir kamu makamının müdahalesi, ancak müdahalenin yasayla öngörülmüş ve demokratik bir toplumda ulusal güvenlik, kamu güvenliği, ülkenin ekonomik refahı, düzenin korunması, suç işlenmesinin önlenmesi, sağlığın veya ahlakın veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması için gerekli bir tedbir olması durumunda söz konusu olabilir."
AİHS'in 15. maddesi: "Savaş veya ulusun varlığını tehdit eden başka bir genel tehlike halinde her Yüksek Sözleşmeci Taraf, durumun kesinlikle gerektirdiği ölçüde ve uluslararası hukuktan doğan başka yükümlülüklere ters düşmemek koşuluyla, bu Sözleşme’de öngörülen yükümlülüklere aykırı tedbirler alabilir.
Yukarıdaki hüküm, meşru savaş fiilleri sonucunda meydana gelen ölüm hali dışında 2. maddeye, 3. ve 4. maddeler (fıkra 1) ile 7. maddeye aykırı tedbirlere cevaz vermez.
Aykırı tedbirler alma hakkını kullanan her Yüksek Sözleşmeci Taraf, alınan tedbirler ve bunları gerektiren nedenler hakkında Avrupa Konseyi Genel Sekreteri’ne tam bilgi verir. Bu Yüksek Sözleşmeci Taraf, sözü geçen tedbirlerin yürürlükten kalktığı ve Sözleşme hükümlerinin tekrar tamamen geçerli olduğu tarihi de Avrupa Konseyi Genel Sekreteri’ne bildirir."
3) Kanun
667 sayılı KHK'nın değiştirilerek kabul edilmesine dair 6749 sayılı Kanun’un 3. maddesinin birinci fıkrası: "Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen …hâkim ve savcılar hakkında hâkimler ve savcılar yüksek kurulu genel kurulunca meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmalarına karar verilir. Bu kararlar, Resmî Gazete’de yayımlanır ve yayımı tarihinde ilgililere tebliğ edilmiş sayılır. Meslekten çıkarma kararlarına karşı ilgili kanunlarda yer alan hükümler uyarınca itiraz edilmesi veya yeniden inceleme talebinde bulunulması üzerine verilen kararlar da Resmî Gazete’de yayımlanır ve yayımı tarihinde ilgililere tebliğ edilmiş sayılır. Görevden uzaklaştırılanlar veya görevlerine son verilenlerin silah ruhsatları ve pasaportları iptal edilir ve bu kişiler oturdukları kamu konutlarından veya vakıf lojmanlarından on beş gün içinde tahliye edilir."
Üçüncü fıkrası: "Birinci fıkra uyarınca görevine son verilenler hakkında da 4 üncü maddenin ikinci fıkrası hükümleri uygulanır."
Aynı Kanun’un 4. maddesinin ikinci fıkrası: "Birinci fıkra uyarınca görevine son verilenler bir daha kamu hizmetinde istihdam edilemez, doğrudan veya dolaylı olarak görevlendirilemezler; görevinden çıkarılanların uhdelerinde bulunan her türlü mütevelli heyet, kurul, komisyon, yönetim kurulu, denetim kurulu, tasfiye kurulu üyeliği ve sair görevleri de sona ermiş sayılır. Bu fıkrada sayılan görevleri yürütmekle birlikte kamu görevlisi sıfatını taşımayanlar hakkında da bu fıkra hükümleri uygulanır. ..."
4) Etik İlkeler
Hâkimler ve savcılar Anayasa ve kanunlarla kendilerine verilen görev ve yetkileri, yazılı olsun ya da olmasın evrensel anlamda hâkim ve savcıları bağladığı hususunda kuşku bulunmayan etik kurallara tabi olarak yerine getirmelidirler.
Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun 27/06/2006 tarih ve 315 sayılı kararı ile benimsenmesine karar verilmiş ve Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünce tüm hâkim ve savcılara genelge olarak duyurulmuş olan "Bangalor Yargı Etiği İlkeleri"nde bağımsızlık, tarafsızlık, doğruluk, dürüstlük, eşitlik, ehliyet ve liyakat korunan değerler olarak sayılmıştır. Yine Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun 10/10/2006 tarih ve 424 sayılı kararı ile benimsenmesine karar verilerek Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü tarafından tüm hâkim ve savcılara duyurulan Savcılar İçin Etik ve Davranış Biçimlerine İlişkin Avrupa Esasları “Budapeşte İlkeleri” de Bangalor İlkeleri ile benzer ilkeleri içermektedir.
Bangalor Yargı Etiği İlkelerinde hâkimin; herhangi bir yerden herhangi bir sebeple doğrudan ya da dolaylı olarak gelebilecek her türlü dış etki, rüşvet, baskı, tehdit ve müdahaleden uzak şekilde, olaylara ilişkin kendi değerlendirmesine dayanarak ve hukuka dair kendi vicdani anlayışı ile uygun biçimde yargı işlevini bağımsız olarak yerine getirmesi; mahkeme içerisinde ve dışında, halkın, hukukçuların ve dava taraflarının yargı ve hâkim tarafsızlığına duyduğu güveni koruyacak ve artıracak davranışlar içerisinde olması; sürekli kamu gözetiminin öznesi durumunda olan hâkimin, sıradan bir vatandaşın ağır olarak nitelendirebileceği kişisel sınırlamaları kabul etmek durumunda olduğu ve bunu özgürce ve kendi iradesiyle yapması, özellikle yargı vazifesinin onuruyla uyumlu bir tarzda davranması; diğer vatandaşlar gibi ifade, inanç, dernek kurma ve toplanma özgürlüğüne sahip olduğu ancak bu hakların kullanılmasında, yargı mesleğinin onurunu, yargının bağımsızlığını ve tarafsızlığını koruyacak şekilde davranması gerektiği hususları belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
1) Dava Konusu Edilen Kararın Hukuki Niteliği
Anayasa’nın 139. maddesinde hâkim ve savcıların görevlerinin sona ermesi sonucunu doğuran işlemler, disiplin cezaları ve meslekte kalmalarının uygun olmadığı yönünde verilen kararlar olarak ikiye ayrılmıştır. 24/02/1983 tarih ve 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'nun "Hâkimlik ve savcılık görevlerinin sona ermesi" kenar başlıklı 53. maddesinde de disiplin cezası niteliğindeki meslekten çıkarma işlemi ile hâkimlik ve savcılık görevinin sona ermesi sonucunu doğuran diğer işlemler ayrı ayrı belirtilmiştir.
Dolayısıyla 667 sayılı KHK'nın 3. maddesi uyarınca hâkim ve savcıların meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin kararların, bu kişilere disiplin cezası verilmesine ilişkin kararlardan ayrı nitelikte olduğu konusunda duraksama bulunmamaktadır.
667 sayılı KHK'nın 3. maddesi uyarınca terör örgütlerine veya MGK'ca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen yargı mensuplarının, "meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına" ilişkin kararlar, adli suç veya disiplin suçu işlenmesi karşılığında uygulanan yaptırımlardan farklı olarak terör örgütleri ile millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapıların kamu kurum ve kuruluşlarındaki varlığını ortadan kaldırmayı amaçlayan "olağanüstü tedbir" niteliğindedir.
Bu kapsamda, ülkenin içinde bulunduğu tehdidin ortadan kaldırılması ve bozulan kamu düzeninin ivedi şekilde yeniden tesis edilmesi amacıyla 667 sayılı KHK'nın 3. maddesi ile "terör örgütleri ile millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapılara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen" üstün kamu gücü yetkisi kullanma ayrıcalığına sahip bu kişiler hakkında uygulanmak üzere olağan dönemdeki yaptırımlardan farklı olarak olağanüstü nitelikte yeni bir tedbir getirilmiştir.
Terör örgütleri ile millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapılara üyelik, mensubiyet, iltisak veya bunlarla irtibat, anayasal düzene sadakat yükümlülüğünün yitirildiğini ortaya koyan ve hâkim ve savcılar hakkında bahse konu olağanüstü tedbirin uygulanmasını gerektiren hâllerdir. Yukarıda yer verilen yapılara üyelik ve mensubiyet olmasa da bu yapılara iltisaklı veya bunlarla irtibatlı bulunulması hâli de anılan tedbirin uygulanabilmesi için yeterlidir. Nitekim davalı idare, yargı mensupları hakkında aldığı meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin kararları, anılan yargı mensuplarının FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibat ve iltisaklarının sabit olduğu gerekçesiyle tesis etmiştir.
Anayasa Mahkemesi 14/11/2019 tarih ve E:2018/89, K:2019/84 sayılı kararında iltisaklı kavramını "kavuşan, bitişen, birleşen", irtibatlı kavramını ise "bağlantılı" olarak tanımlamıştır. Bu kavramlar ile kişilerin cezai sorumluluğunu gerektiren örgüte üyelik ve mensubiyet kavramlarına nazaran terör örgütleri ile daha az yoğun ve atipik bir bağlantının vurgulandığı açıktır. Bu kapsamda kişilerin terör örgütleri ile irtibat ve iltisaklarının ortaya konulabilmesi için, örgütün amaçlarının gerçekleştirilmesi ya da örgütten yarar sağlamak maksadıyla gerek örgütten gelen talimatlar doğrultusunda gerekse inisiyatif alarak bulundukları hal ve hareketler neticesinde örgüte veya kendilerine yarar sağladıkları ya da örgüt ile amaç birliği veya sosyal birliktelik görünümü içinde oldukları yönünde kanaat oluşması yeterli olacaktır.
Bu bağlamda, üstün bir kamu gücü yetkisi niteliğindeki yargı yetkisini kullanan yargı mensupları yönünden örgüt ile irtibat ve iltisak hususu değerlendirildiğinde, yetki ve nüfuzlarını kullanarak örgütün amaçlarını gerçekleştirmesi için ya da örgütün talimatları doğrultusunda kendilerine veya başkalarına yarar sağlamak için birtakım hal ve hareketlerde bulunmak suretiyle demokratik anayasal düzene sadakat yükümlülüklerini ihlal ettikleri yönünde bir kanaat oluşması halinde örgüt ile irtibat ve iltisaklarının bulunduğunu söylemek mümkün olacaktır.
2) Kişiselleştirme ve Delillerin Değerlendirilmesi
Yargı mensubu olarak görev yapanlar hakkında meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin bahse konu olağanüstü tedbirin uygulanması için ilgililerin terör örgütleri ve millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapılara üyelik, mensubiyet veya iltisakını ya da bunlarla irtibatını ortaya koyan delil, bulgu ve bu yönde değerlendirme yapılmasına neden olan hususların idare tarafından ortaya konulması gerekmektedir.
Dava konusu kararın dayanağı olan delillerin, davalı idare tarafından dava konusu işlemin tesisinden sonra tespit edilerek dosyaya sunulduğu anlaşılmakta ise de bu delillerin terör örgütleri ile millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapılara üyelik, mensubiyet, iltisak veya bunlarla irtibatı ve anayasal düzene sadakat yükümlülüğünün yitirildiğini ortaya koyan geçmişe ilişkin olay ve olgular olduğu görüldüğünden dava konusu işlemin hukuka uygunluğunun değerlendirilmesinde dikkate alınabileceği tabiidir.
Öte yandan, 667 sayılı KHK'nın 3/1. maddesi uyarınca olağanüstü tedbir niteliğinde bir idari yaptırım olarak meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmalarına karar verilen yargı mensupları hakkında bu olağanüstü tedbirin sebebini oluşturan eylem ve davranışların niteliği ve mahiyeti itibarıyla aynı zamanda ceza hukuku bakımından da suç oluşturması halinde 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK) uyarınca "Silahlı Terör Örgütüne Üye Olmak" suçundan ceza soruşturması ve kamu davası açıldığı da görülmüştür.
Bununla birlikte, 667 sayılı KHK uyarınca bir yargı mensubu hakkında terör örgütüne üyelik ve mensubiyeti olmasa da bu terör örgütü ile iltisaklı veya irtibatlı olması nedeniyle meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına yönelik olağanüstü idari tedbirin uygulanabilmesi karşısında, anılan yargı mensubu hakkında açılan ceza davasında beraatine karar verilmiş olmasının, ilgili hakkında anılan olağanüstü tedbirin hukuka uygunluğu yönünden yürütülen yargılama faaliyeti için bağlayıcı olmayacağı açıktır.
Bu durumda, davacı hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan açılan ceza davası sonucunda, ... Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile davacının silahlı terör örgütüne üyelik suçundan, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223. maddesinin 2. fıkrasının (e) bendi uyarınca anılan suçu işlediğinin sabit olmadığı gerekçesiyle beraatine karar verilmiş olmasının, davacının FETÖ/PDY ile iltisak ve irtibatının bulunup bulunmadığı yönünden farklı bir değerlendirme yapılmasına hukuki engel oluşturmayacağı gibi Kurulumuz tarafından yapılacak idari yargılama yönünden bağlayıcılığı da bulunmamaktadır.
Dava dosyasında yer alan davacı hakkındaki bilgi ve belgelerin değerlendirilmesine gelince;
Davacıya ait hizmet cetvelinin incelemesinden; 109754 sicil numarasıyla ve Cumhuriyet Savcısı unvanıyla görev yapan davacının, 2001 yılında Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun olduğu, 21/07/2006 tarihinde Hâkim Adayı olarak göreve başladığı, 05/11/2007-03/09/2010 tarihleri arasında Ağrı, 03/09/2010-04/07/2012 tarihleri arasında Nazilli/Karacasu, 04/07/2012-20/06/2016 tarihleri arasında Tokat, 20/06/2016-29/11/2016 tarihleri arasında Kayseri Cumhuriyet Savcısı olarak görev yapmış olduğu anlaşılmaktadır.
Cumhuriyet Savcısı olarak davacı ile aynı yerde görev yapan ve ifadesine başvurulan İ.Y.E.'ye ait, HSK Müfettişlerince düzenlenen 14/04/2017 tarihli tanık ifade tutanağında; "...Şu an Konya Cumhuriyet Savcısı olarak görev yapmaktayım. HSYK Genel Kurulunca FETÖ irtibatı gerekçesiyle meslekten çıkarılan ...'u Tokat Cumhuriyet Savcısı olduğum dönemde kendisinin de aynı adliyede Cumhuriyet Savcısı olması nedeniyle tanıyorum. Ben 2011 yılı güz kararnamesi ile Tokat Cumhuriyet Savcılığına atanmıştım, hatırladığım kadarıyla ... ve eşi S.U. ise 2012 yılı yaz kararnamesi ile Tokat Adliyesine atanmışlardı. Eşi S.U. ise hâkimdi. ... ve eşi 2014 yılı HSYK seçimleri öncesinde ve sonrasında bağımsız adı altında seçime girip FETÖ irtibatı gerekçesiyle meslekten çıkarılan HSYK üye adaylarını destekleyen hakim ve savcılar ile birlikte hareket ediyorlardı, Yargıda Birlik Platformu adayları lehine düzenlenen organizasyonlara katılmadılar. S.U. Yargıda Birlik Platformunu destekleyen hakim ve savcılara karşı mesafeliydi, özellikle bana selam dahi vermiyordu, fikirlerimiz daha öncesinden uyuşmamıştı, bu nedenle bana selam vermiyor olabilir. 2014 yılı HSYK seçimlerinden önceki bir tarihte Tokat Adliyesinden tayini çıkan ve sonrasında FETÖ irtibatı gerekçesiyle meslekten çıkarılan o tarihteki Tokat Başsavcısı Ö.G. Cumhuriyet Savcıları ile aylık performans toplantıları düzenlediğinde bu toplantılarda ...'u takdir eder, ön plana çıkartırdı. Uzlaşma görevini ...'a vermişti, ... birkaç uzlaştırma gerçekleştirdiğinde Ö.G. kendisini takdir ederdi, ...'un kardeşi hâkim adaylığı mülakatından elenmiş, bu durumu Ö.G.'nin eleştirdiğini ben Ö.G.'den bizzat duydum. Ö.G., Tokat Cumhuriyet Başsavcılığından alındığında ...'un Ö.G.'in başsavcılığı hakeden birisi olduğunu, bu tasarrufun yanlış olduğunu düşündüğünü bizzat kendisinden adliye ortamından duymuştum ... Bunun dışında ... ve eşinin 2014 yılı HSYK seçimlerinden önce bağımsız adı altında seçime girip FETÖ irtibatı gerekçesiyle meslekten çıkarılan HSYK üye adayları lehine oy vereceklerine dair açık bir söylemlerine yahut bu adaylar için oy istediklerine şahit olmadım. Ayrıca ... ve eşi paralel yapı adaylarını destekleyen hakim ve savcılarla bir arada olduğundan saflarının belli olduğunu düşündüğümüz için Yargıda Birlik Platformu adayları lehine oy isteme durumumuz da söz konusu olmamıştır ...";
Cumhuriyet Savcısı olarak davacı ile aynı yerde görev yapan ve ifadesine başvurulan Ö.M.'ye ait, HSK Müfettişlerince düzenlenen 16/05/2017 tarihli tanık ifade tutanağında; "Ben, halen İstanbul Cumhuriyet savcısı olarak görev yapmaktayım. FETÖ/PDY irtibatı nedeni ile HSYK tarafından meslekten çıkarılmasına karar verilen ...’u, ben Bozdoğan Cumhuriyet Savcısı olduğum dönemde, kendisinin de Karacasu Cumhuriyet Savcısı olması nedeniyle ismen tanırdım. Ayrıca ... ile Tokat Adliyesinde de 2 veya 3 yıl kadar birlikte çalıştık. 2014 HSYK seçim döneminde ben ve ... Tokat Adliyesindeydik. Gördüğüm kadarıyla ... bağımsız görünümlü paralel yapı adaylarını destekliyordu ve bu adayları destekleyen hakim ve cumhuriyet savcıları ile birlikte hareket ediyordu. 2014 yılı yaz kararnamesi ile Tokat Cumhuriyet Başsavcısı olan Ö.G., İstanbul Bakırköy Adliyesine Cumhuriyet Savcısı olarak tayin edildi. O tarihte ben, Tokat Cumhuriyet Savcıları S.T., T.T., ve İ.Y.E. ile birlikte Ö.G.'ye hayırlı olsun ziyaretine gittik. Biz odada otururken ... geldi. Morali bozuktu. Ö.G.’in tayin olmasına üzülüyordu. Bu her halinden belli idi. Ağlamaklı bir hali vardı. Ardından da ağlayarak “siz benim kardeşime referans oldunuz ama onlar almadı, Allahlarından bulsunlar, onların çocuğundan çıksın” şeklinde sözler söyledi. Ö.G. ile ...’un arası çok iyiydi.";
Cumhuriyet Savcısı olarak davacı ile aynı yerde görev yapan ve ifadesine başvurulan S.T.'ye ait, HSK Müfettişlerince düzenlenen 03/04/2017 tarihli tanık ifade tutanağında; "Şu an Iğdır Cumhuriyet Başsavcısı olarak görev yapmaktayım. HSYK Genel Kurulunca FETÖ irtibatı gerekçesiyle meslekten çıkarılan ...'u Tokat Cumhuriyet Savcısı olduğum dönemde kendisinin de aynı adliyede Cumhuriyet Savcısı olması nedeniyle tanırım. ..., 2014 yılı HSYK seçimlerinde Tokat Adliyesinde paralel yapının hakim savcıları ile birlikte hareket etti, ... ile yine o tarihte Tokat Hakimi olup FETÖ irtibatı gerekçesiyle meslekten çıkarılmış olan eşi S.U., 2014 yılı HSYK seçim çalışmaları başlamadan önce tayini çıkıp sonrasında FETÖ irtibatı gerekçesiyle meslekten çıkarılan Tokat Başsavcısı Ö.G. ve sonrasında Tokat Başsavcısı olarak atanıp yine FETÖ irtibatı gerekçesiyle meslekten çıkarılan H.K. ile oldukça samimi idi. Gerek ... gerekse eşi S.U., 2014 yılı HSYK seçimleri öncesinde Yargıda Birlik Platformuna yakın duruş sergilemedi, benim Tokat Adliyesinde Yargıda Birlik Platformu temsilcisi olduğumu, yine o tarihte Tokat Cumhuriyet Savcısı olup halen Bafra Cumhuriyet Başsavcısı olan T.T.’in de Yargıda Birlik Platformu için çalıştığını her ikisi de biliyordu, buna rağmen Yargıda Birlik Platformu lehine bir hareketlerini görmedim. Yargıda Birlik Platformu adayları lehine Tokat Adliyesindeki hakim ve savcılardan oy talebinde bulunma işini T.T. ile ben birlikte yapıyorduk, ancak ...’dan ve S.U.'dan tavır ve davranışları ile Yargıda Birlik Platformuna asla destek vermeyeceklerini ve karşıt olduklarını düşündüğümüz için oy isteme gereği bile duymadık, bu vesileyle odalarına da gitmedik. ... Yargıda Birlik Platformu adaylarını desteklememekle birlikte bu adayları destekleyen hakim ve savcılarla da kişisel ve mesleki irtibatını koparmıyor, asgari seviyede iletişimini devam ettiriyordu. ...’un iddianameleri çok sayıda iade edilirdi, derdest soruşturma dosya sayısı da diğer Cumhuriyet Savcılarına nazaran daha çok oluyordu. Paralel yapıya müzahir olduğunu düşündüğümüz başsavcı Ö.G. onu uzlaştırma bürosunda görevlendirmişti ... Ö.G. Tokat Başsavcılığından Bakırköy Cumhuriyet Savcılığına atanmıştı, kararnameden sonraki gün ben, T.T. ve hatırladığım kadarıyla, o tarihte Tokat Cumhuriyet Savcısı olup halen İstanbul Cumhuriyet Savcısı Ö.M. ve o tarihte Tokat Cumhuriyet Savcısı olup halen Konya Cumhuriyet Savcısı olan İlker Y.E., Ö.G.’in makam odasında oturuyorduk. ... birden içeriye geldi ve yüksek sesle ağlayarak Ö.G.’nin tayinini çıkaranlarla ilgili Ö.G.'e hitaben “Allah Onların da çoluğundan çocuğundan çıkarsın, siz bunu hak etmediniz, biz sizden çok memnunduk” şeklinde sözler söyledi. Ayrıca bu esnada ... Ö.G.’e hitaben “siz kardeşime referans oldunuz, ancak mülakatta elediler” dedikten sonra bu elemeyi yapanlara da beddua etti. Anladığım kadarıyla, ...’un kardeşi hukukçuymuş ve hakim adaylığı sınavını kazanmış, Ö.G. de ...’un kardeşine referans olmuş, ben bunu ...’un Ö.G.’in odasındaki konuşmasından öğrendim. 17-25 Aralık 2013 olaylarından önce yahut sonra tam hatırlamadığım bir tarihte ... ile eşi S.U.’un MİT Müsteşarlığı hukuk müşavirliği için başvuruda bulunduklarını duymuştum, mülakat için gidip gitmediklerini bilmiyorum, bu hususu kimden duyduğumu hatırlamıyorum, bu hususta T.T.’in de malumatı vardır. ... ve S.U.’un sosyal çevresi ve yukarda anlattığım hususlar çerçevesinde 2014 yılı HSYK seçimlerinde 11/11 oylarını bağımsız adı altında seçime girip sonrasında FETÖ irtibatı gerekçesiyle meslekten çıkarılan HSYK üye adaylarına verdiklerini düşünüyorum...";
Cumhuriyet Savcısı olarak davacı ile aynı yerde görev yapan ve ifadesine başvurulan T.T.'ye ait, HSK Müfettişlerince düzenlenen 10/04/2017 tarihli tanık ifade tutanağında; "Ben halen Bafra Cumhuriyet Başsavcısı olarak görev yapmaktayım. 2012 yaz kararnamesinden 2015 yılı şubat kararnamesine kadar Tokat Adliyesinde Cumhuriyet Savcısı olarak görev yaptım. HSYK tarafından FETÖ irtibatı nedeniyle meslekten çıkartılmasına karar verilen ...'u Tokat Adliyesinde aynı dönemde görev yapmış olmam nedeniyle tanırım. ... Cumhuriyet Savcısı olarak görev yapmıştı. Aynı tarihlerde Tokat'a tayin olmamıza ve benim lojman puanım çok daha yüksek olmasına rağmen o dönemki Tokat Adalet Komisyonu tarafından ...'a puanı ve kıdemi benden daha düşük olduğu halde daha sonra FETÖ'den ihraç edilen komisyon başkanı ve başsavcının bulunduğu blokta orta kattan bir daire verilmesi dikkatimi çekti. Ancak o an için bunu herhangi bir şeye bağlamamıştım. Devam eden zaman içerisinde FETÖ irtibatı nedeniyle meslekten çıkarılmalarına karar verilen komisyon başkanı ve başsavcı ile olan ilişkilerini, komşuluklarını göz önünde bulundurduğumda sanki bilinçli olarak ...'a söz konusu dairenin özellikle birbirlerine daha yakın olmak amacı ile tahsis edildiğini düşünmeye başladım. Ayrıca FETÖ irtibatı nedeniyle meslekten çıkarılmasına karar verilen o dönemin başsavcısı Ö.G., ...’a ayrıcalıklı davranıyordu. Şöyle ki, ... Cumhuriyet Savcıları içerisinde en az iş çıkaran Cumhuriyet Savcısı olmasına rağmen sürekli olarak övülüyordu. Cumhuriyet Başsavcısının düzenlediği aylık toplantılarda ...’un çalışma performansına uymayacak şekilde Cumhuriyet Başsavcısı tarafından kendisine teşekkür edilmekte ve hatta bu husus toplantı sonunda düzenlenen ve orada bulunan cumhuriyet savcıları tarafından imzalanan tutanakla imza altına alınmaktaydı. Daha 17-25 Aralık sürecinden de önce adliyedeki hakim ve savcıların bir kısmının FETÖ ile irtibatlı olabileceklerine dair bir kanaatimiz oluşmuştu. Özellikle sosyal çevre ve ailevi münasebetler itibari ile o dönemde FETÖ irtibatı olduğundan şüphelendiğimiz hakim ve savcıların daha sık ve samimi görüşmeleri bu kanaatimizi güçlendirmedeydi. ... da daha sonradan FETÖ irtibatı nedeniyle meslekten çıkarılmalarına karar verilen ve o dönemde FETÖ irtibatı olduğundan şüphelendiğimiz hakim ve savcılar içerisindeydi. O dönemde Tokat Cumhuriyet Başsavcısı olan Ö.G.’in görevinden alınıp başka bir mahale Cumhuriyet savcısı olarak atanmasından sonra ben, S.T., İ.Y.E., Ö.M. ile birlikte başsavcının odasına gitmiştik. Odada otururken ... başsavcının odasına geldi. Tayini ile ilgili konuşmaya başladığı esnada ağlayarak Ö.G.’e yapılanın haksızlık olduğunu, bunu yapanların çocuklarından bulmalarını söyleyerek beddua etti. Ayrıca kardeşinin de hakim adayı olarak mesleğe girmesi için Ö.G.’in yardımcı olduğunu ancak bu nedenle alınmadığını beyan ederek bedduasına devam etti ... 2014 yılı HSYK seçimlerinde Tokat Adliyesinde, bağımsız olarak seçime girdiklerini beyan eden ancak daha sonra FETÖ irtibatı nedeniyle meslekten çıkarılmalarına karar verilen adayları destekleyen hakim savcılar ile Yargıda Birlik Platformu bünyesinde seçimlere giren adayları destekleyen hakim ve savcılar arasında keskin bir kutuplaşma gerçekleşmişti. ..., bağımsız olarak seçime girdiklerini beyan eden ancak daha sonra FETÖ irtibatı nedeniyle meslekten çıkarılmalarına karar verilen adayları destekleyen hakim ve savcılar ile birlikte hareket etmişti ..." şeklinde beyanlarda bulunulmuştur.
Tanık beyanlarından ve davacıya ait hizmet cetvelinin incelenmesinden; tanıklar ile davacının aynı tarihlerde (ve 2014 HSK seçimleri döneminde) Tokat Adliyesinde görev yaptıkları, davacı hakkındaki beyanların da birbirini destekler mahiyette ve örgütün çok önem verdiği ve yoğun propaganda çalışmaları yürüttüğü 2014 HSK seçimlerine ilişkin olduğu görülmüştür.
Tanık ifadelerinin değerlendirilmesinden; ifadelerde, 2014 HSK seçimleri döneminde hâkim ve savcılar arasında belirgin bir şekilde ayrışma yaşandığı, FETÖ ile irtibatlı olan ve olmayanlar şeklinde bir gruplaşma olduğu, davacının bu ayrışmada FETÖ ile irtibat ve iltisaklı grup içinde yer aldığı ve bu grupla birlikte hareket ettiği şeklinde birbiriyle örtüşen beyanlara yer verildiği anlaşılmaktadır.
Öte yandan, davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçu isnadıyla yargılandığı ... Ağır Ceza Mahkemesince "yüklenen suçun sanık (davacı) tarafından işlendiğinin sabit olmaması nedeniyle" verilen ve istinaf edilmeksizin kesinleşen … tarih ve E:…, K:… sayılı beraat kararında, "18/07/2019 tarihli dijital materyal incelenmesine ilişkin bilirkişi raporunda; sanık tarafından kapatılan "ROTAHABER" VE "AKTİFHABER" adlı sitelerin ziyaret edildiği tespit edilmiştir.
...
Tüm dosya kapsamının incelenmesinde; her ne kadar sanık hakkında FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütüne üye olma suçlaması ile kamu davası açılmışsa da; dosya içeriğindeki tanık beyanlarının sanığın örgütün hiyerarşik yapısına dahil olduğu ve örgütle organik bağının bulunduğu yönünde yeterli olmadığı, sanığın iddia edilen eylemlerinin silahlı terör örgütünün hiyerarşik yapısına dahil olduğunu gösterir biçimde çeşitlilik, devamlılık ve yoğunluk içeren faaliyetler olarak nitelendirilemeyeceği, tanık anlatımlarına göre sanığın eylemlerinin örgüt sempatizanlığı boyutunda olduğu sanığın örgütün hiyerarşisine dahil olduğuna, örgütten talimat aldığına veya örgütün amaçları doğrultusunda hareket ettiğine dair her türlü şüpheden uzak somut ve inandırıcı delil bulunmadığı..." şeklinde tespitlere yer verildiği görülmektedir.
Temyize konu Daire kararında, Dairece dosyadaki mevcut deliller davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibat ve iltisakı için yeterli görülmemiş ise de, davacının; 2014 HSYK seçim döneminde FETÖ ile irtibat ve iltisaklı grup ile birlikte hareket ettiği şeklinde birbiriyle örtüşen tanık beyanları; aktifhaber ve rotahaber adlı FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile iltisaklı örgütün propagandasını yapan internet sitelerine erişim sağlandığına ilişkin bilirkişi raporu tespiti ve ceza yargılamasına ilişkin karar gerekçesinde yer verilen hususların birlikte değerlendirilmesinden, davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisaklı ve irtibatlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
3) Dava Konusu Kararın Temel Hak ve Özgürlükler Bağlamında Değerlendirilmesi
Dava konusu kararla ortaya çıkan özel hayata saygı hakkına yönelik müdahalenin ihlal oluşturup oluşturmadığı hususunun, AİHS ve Anayasa bağlamında, kanunilik, meşru amaç ve demokratik bir toplumda gerekli olma ile ölçülülük ilkeleri doğrultusunda irdelenmesi gerekmektedir.
Dava konusu karar, davalı idare tarafından, 667 sayılı KHK’nın 3. maddesi uyarınca tesis edilmiştir. Anılan KHK, 6749 sayılı Kanun'la TBMM tarafından değiştirilerek kabul edilmiş ve 29/10/2016 tarih ve 29872 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Sonuç olarak davacı hakkında dava konusu kararın tesis edildiği tarih itibarıyla bu karara dayanak KHK'nın yürürlükte olduğu ve öngörülen anayasal usul dâhilinde daha sonra kanunlaştığı görülmektedir. Bu nedenle özel hayata saygı hakkına müdahale niteliği taşıyan dava konusu karar, öngörülebilir ve belirli bir kanun hükmü uyarınca tesis edilmiş olup müdahale kanunilik şartını taşımaktadır.
Dava konusu karar, FETÖ ile üyelik, mensubiyet, iltisak veya irtibatı bulunan ilgililer hakkında ülkenin içinde bulunduğu tehdit ve kamu düzeninin bozulması ihtimali doğduğundan ivedi şekilde karar alma zorunluluğu nedeniyle ve millî güvenliğin, kamu düzeninin ve başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması amacıyla tesis edilmiştir. Bu nedenle FETÖ ile iltisak ve irtibatı olan ve dava konusu kararın tesis edildiği tarih itibarıyla kamu gücünün güçlü bir tezahürü niteliğinde yargı yetkisi kullanan davacının meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına karar verilmesi suretiyle özel hayata saygı hakkına yapılan müdahale meşru bir amaca dayanmaktadır.
Dava konusu karar ile davacının özel hayata saygı hakkına yapılan müdahale, zorlayıcı bir toplumsal gereksinim olarak ortaya çıkmıştır. Nitekim 15 Temmuz 2016 gecesi yaşanan darbe teşebbüsü nedeniyle "ulusun varlığını tehdit eden genel bir tehlike"nin bulunduğu açıktır (Alparslan Altan/Türkiye, B. No: 12778/17, 16/04/2019, §§ 71-75). Bu tehlike, ulusun ve Devlet teşkilatının varlığı için tehdit teşkil eden, kamu düzenini etkileyen, olağandışı bir kriz niteliğindedir. Bununla birlikte darbe teşebbüsünün faili olan FETÖ'nün, yukarıda belirtildiği üzere atipik ve kendine özgü niteliği göz önüne alındığında, bu tehlikeye karşı alınan ve davacının yargı yetkisini kullanmasına son veren dava konusu tedbirin de yaşanan özellikli durumun ortaya çıkardığı zorunluluktan ve bu durumun faili olan örgütün Devleti ele geçirmeyi amaç edinen niteliğinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle anılan olağanüstü koşullar altında ve olağan demokratik düzene geri dönebilmek amacıyla söz konusu terör örgütü ile iltisak ve irtibatı bulunan davacının yargı yetkisini kullanmasına son veren tedbirin demokratik bir toplumda gereklilik arz ettiği açıktır.
Bu itibarla, demokratik kurumlara ve demokratik toplum düzeninin bizatihi kendisine karşı yapılan darbe teşebbüsü sonrasında, bahse konu teşebbüsün faili olan FETÖ ile iltisak ve irtibatı olduğu gerekçesiyle hakkında tesis edilen dava konusu karar ile yargı mensubu olarak görev yapması nedeniyle üstün kamu gücü ayrıcalığına sahip olan davacının, meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına karar verilmesi suretiyle özel hayatına saygı hakkına yapılan müdahalenin, AİHS ve Anayasa anlamında durumun gerektirdiği ölçüde bir tedbir olduğu anlaşılmıştır.
4) Sonuç olarak
Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler ile yukarıda yer verilen açıklamalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacının, FETÖ ile iltisak ve irtibatının olduğu ve bu nedenle demokratik anayasal düzene sadakat yükümlülüğünü ihlal ettiği anlaşıldığından dava konusu kararlarda hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun ... tarih ve ... sayılı ve ... tarih ve ... sayılı kararlarının iptali yolundaki Daire kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle dava konusu kararların iptaline ilişkin Danıştay Beşinci Dairesinin temyize konu 11/04/2022 tarih ve E:2016/58811, K:2022/1888 sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 29/04/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.