T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/2685
Karar No : 2023/4656
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) :… Otomotiv İnşaat Şans Oyunları Taşımacılık Tarım ve Hayvancılık Hizmetleri İşletmeleri Ticaret ve Sanayi Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVALI) : …Bakanlığı adına
…Gümrük Müdürlüğü- …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına tescilli … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı İran menşeli eşyaya dair ibraz edilen Form-A belgesinin sahte olduğundan bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergileri ile bu vergiler üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Bozma kararı üzerine, dava konusu işlemin, ek tahakkuk ve ceza kararlarının eşyanın fatura kıymeti üzerinden hesaplanan kısmı yönünden; Mahkemelerinin 16/11/2021 tarihli ara kararına verilen cevaptan, ... makamları tarafından yapılan iç yazışmalara göre Form-A belgesinin sahte olduğunun bildirildiği anlaşıldığından, eşyanın ithalinde ödenmeyen vergilerin tahsili için davacı adına düzenlenen ek tahakkuk kararı ile kesilen para cezası kararlarına vaki itirazın reddine dair tesis edilen işlemin eşyanın fatura kıymetine isabet eden kısmında hukuka aykırılık; bunu aşan yurt dışı giderin eşyanın gümrük kıymetine eklenmesi suretiyle hesaplanan kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin kısmen iptaline, kısmen de davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından, … Ticaret Odası ve … Ticaret Odasından bilgi alınmadığından, tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı; davalı idarece, fiilen ödenen veya ödenecek bedellerin fatura kıymetine ilave edilmesi gerektiğinden tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Mahkeme kararının, dava konusu işlemin, ek tahakkuk ve ceza kararlarının eşyanın fatura kıymeti üzerinden hesaplanan kısmı yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkraları usul ve hukuka uygun olduğundan, davacının temyiz isteminin reddedilerek anılan hüküm fıkralarının onanması; fatura kıymetini aşan kısım üzerinden hesaplanan tahakkuk ve para cezasının iptaline ilişkin hüküm fıkrasının davalı idarece temyizi isteminin ise kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan mahkeme kararının, davaya konu işlemin, ek tahakkuk ve para cezasının fatura kıymetine isabet eden kısmı yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkraları aynı hukuksal gerekçe ve nedenlerle Dairemizce de uygun görülmüş olup, davacı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, sözü geçen hüküm fıkrasının bozulmasını sağlayacak durumda bulunmamıştır.
Mahkeme kararının, davaya konu işlemin ek tahakkuk ve para cezasının fatura kıymetini aşan kısmının iptaline ilişkin hüküm fıkrasına yönelik davalı idarenin temyiz istemine gelince;
Gümrük vergileri tahakkukları dolayısıyla vergi mahkemesinde idari dava açılabilmesi için, söz konusu tahakkuklara karşı Gümrük Kanunu'nun 242. maddesinde öngörülen idari itiraz yoluna başvurulmuş ve bu başvurunun zımnen ya da açık olarak reddedilmiş olması; itiraz yoluna başvurulabilmesi için de, idarece kendiliğinden yapılmış bir ek tahakkuk işleminin veya ihtirazi kayıtla verilen gümrük beyannamesine dayalı tahakkukun bulunması gerekmektedir. İhtirazi kayıt, uygulamada, beyanın bağlayıcılığını etkisiz kılmak ve hak arama yollarına başvuru hakkını saklı tutmak amacıyla beyannameye konulan ve beyanın serbest irade ürünü olmadığını gösteren açıklama olarak nitelendirilmektedir. İhtirazi kaydın bu etkisini gösterebilmesi, yasalarda beyanda bulunulması için belli edilen süre veya zamanda konulmuş olmasına bağlıdır. Gümrük vergileri yönünden bu süre veya zaman da, gümrük yükümlülüğünün başladığı; başka bir deyişle, beyannamenin tescil edildiği tarihtir.
Dosyanın incelenmesinden, davacı adına tescilli serbest dolaşıma giriş beyannamesinin ekinde Form A menşe belgesinin davalı idareye sunulduğu ve beyannamenin ''yurt dışı giderler'' bölümüne ihtirazi kayıt konulmaksızın gümrük idaresine beyanda bulunulduğu ve davacının bu beyanı doğrultusunda gümrük vergilerinin tahakkuk ettirildiği, akabinde, Form A menşe belgesinin ... Cumhuriyeti yetkili makamları tarafından düzenlenip düzenlenmediği ile ilgili olarak ...Ticaret Odası nezdinde yapılan incelemede, söz konusu belgenin yetkili makamlarca düzenlenmediğinin tespiti üzerine, Form A menşe belgesinin sahte olduğunun anlaşıldığından bahisle diğer ülkelere uygulanan gümrük vergisi oranı esas alınarak eksik alınan vergiler için ek tahakkuk kararının alındığı olayda, davacının ihtirazi kayıt iradesini göstermeden (yani uyuşmazlık konusu beyannamenin tescili aşamasında herhangi bir ihtirazi kayıtta bulunulmadan) ithale konu eşyaya ilişkin faturalardaki düşük birim fiyatları yükselterek yaptığı taahhüt niteliğindeki bu beyanın, davacıyı bağladığı açık olup; yürütülen soruşturma kapsamında Form A menşe belgesinin sahte olduğundan bahisle, davacının anılan nitelikteki beyanı üzerinden davalı idarece tesis edilen işleme karşı açılan işbu davada, ihtirazi kayıtsız olarak beyan edilen yurt dışı giderin hukukiliğinin denetlenmesine olanak bulunmadığından, dava konusu işlemin ek tahakkuk ve para cezasının fatura kıymetini aşan miktara isabet eden kısmı yönünden de davanın reddedilmesi gerekirken, yukarıda yazılı gerekçeyle dava konusu işlemin bu kısmının iptali yolundaki hüküm fıkrasında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine, davalı idarenin temyiz isteminin ise kabulüne,
2. … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3. Kararın, iptale ilişkin hüküm fıkrasının ise BOZULMASINA,
4. Hüküm altına alınan tutar üzerinden binde 9,10 oranında ve... TL'den az olmamak üzere hesaplanacak nispi karar harcından, Mahkemece karara bağlanan harcın mahsubundan sonra, kalan harç tutarının temyiz eden davacıdan alınmasına,
5. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
6. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine,
7. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren on beş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 29/11/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.