T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2022/2716
Karar No:2023/218
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLLERİ : Hukuk Müşaviri …,
Hukuk Müşaviri Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:… K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kastamonu Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği'nce 11/02/2020 tarihinde gerçekleştirilen "Kastamonu Eğitim ve Araştırma Hastanesinde Bulunan Toplam 584 m²'lik Alanın Kafeterya Yeri Olarak 3 Yıl Süre İle Kiraya Verilmesi İşi" ihalesi üzerinde bırakılan ve 16/03/2020 tarihinde kira sözleşmesi imzalanan davacı tarafından, mücbir sebepler dışında taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmediğinden bahisle 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 84. maddesi uyarınca 1 (bir) yıl süreyle Sağlık Bakanlığı ve Bakanlığa bağlı kurumların ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 27/08/2021 tarih ve 31581 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sağlık Bakanlığı Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğü'nün 23/08/2021 tarih ve 495 sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davalı idarece yapılan ihtarlara karşın davacı tarafından 2021 yılı Ocak ve Şubat ayı kira tutarlarının 08/04/2021 tarihi itibarı ile ilgili hastane hesaplarına yatırılmamasından ötürü mücbir sebepler dışında taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmeme fiilini işlediğinden bahisle davacı hakkında bir yıl süreyle Sağlık Bakanlığı ve Bakanlığa bağlı kurumların ihalelerine katılmaktan yasaklanma işlemi tesis edildiği ve Covid-19 salgın hastalığı mücbir sebep olarak kabul edilerek, kira bedelinden indirim/iade/mahsup müessesinin davacıya da uygulandığı, idarenin ihtarına rağmen ödenmeyen kira borcunun indirim/iade/mahsup uygulanmayan döneme ilişkin olduğu ve mücbir sebep bulunmadığı ileri sürülmüş ise de; Dünya Sağlık Örgütü tarafından pandemi olarak ilan edilen Covid-19 salgınının, davacı tarafından ödenmediği belirtilen kira bedellerinin, ödenmediği dönemde ve hâlihazırda devam ettiği, dava konusu işin mahiyetinin hastane bünyesinde bulunan bir kantinin işletilmesine ilişkin olduğu, dolayısıyla salgın hastalık nedeniyle hastaneye gelen vatandaşların veya personelin kantinden alışveriş
yapma hususunda temkinli davranmasının hatta alışveriş yapmamasının hayatın olağan akışı içerisinde normal olduğu, söz konusu salgının etkilerinin davacı açısından devam edeceğinin açık olduğu, bir başka ifadeyle, ihaleden yasaklama işleminin tesis edilmesinde istisnai durum olarak belirtilen mücbir sebep durumunun, davacı açısından salgının bitimine kadar devam edeceğinin kabulü gerektiği, bu itibarla, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacının 2021 yılı Ocak ve Şubat ayı kira tutarlarının 08/04/2021 tarihi itibarı ile ilgili hastane hesaplarına yatırılmaması üzerine davacıyla imzalanan sözleşmenin feshedildiği, 2886 sayılı Kanun'un 84. maddesinin 3. fikrası ile Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 91. maddesinin 2. fıkrasına göre “mücbir sebepler dışında taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmeme” fiilinin sabit olduğu, dolayısıyla Kira Sözleşmesi, Kanun ve Yönetmelik hükümleri doğrultusunda tesis edilen yasaklama işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı, diğer taraftan Covid-19 salgın hastalığı sebebiyle Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın … tarih ve … sayılı yazısı ve Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı yazısında mücbir sebeple kira bedelinden indirim/iade/mahsup için kiracının talebi üzerine işlem tesisinin öngörüldüğü, kiracının kullanım alanındaki azalmaya ilişkin olarak idare tarafından mücbir sebebe dayanılarak kira bedelinden indirim/iade/mahsup uygulandığı ve idarenin ihtarına rağmen ödenmeyen kira borcunun indirim/iade/mahsup uygulanmayan alana ilişkin olduğu, Mahkeme kararın bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Kastamonu Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği'nce 11/02/2020 tarihinde gerçekleştirilen "Kastamonu Eğitim ve Araştırma Hastanesinde Bulunan Toplam 584 m²'lik Alanın Kafeterya Yeri Olarak 3 Yıl Süre İle Kiraya Verilmesi İşi" ihalesi davacı üzerinde bırakılmış, davacı ile anılan idare arasında 16/03/2020 tarihinde Kira Sözleşmesi imzalanmış, 23/03/2020 tarihinde iş yeri teslimi yapılarak faaliyete başlanılmıştır.
Covid-19 pandemisinin ülkede görülmeye başlamasıyla Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı "Ticari Alan Kiralama Sözleşmeleri" konulu yazısı ve davacının başvuru dilekçesine istinaden 22/04/2020 tarihli ihale komisyonu kararı ile, kiracı tarafından kullanılacak olan kafeteryanın aktif kullanılan alanının Covid-19 pandemisiyle oluşan mücbir sebep dikkate alınarak pandemi süresince geçerli olmak kaydıyla kira güncellenmesi durumu ortaya çıktığından, ihale edilen 584 m²'lik iken pandemi nedeniyle aktif kullanılan ticari alan 27 m² olduğu tespit edilmiş ve bu bağlamda ihale fiyatının metrekare fiyatına bölünmesiyle mevcut kullanım için aylık 8.302,65-TL kira bedeli hesaplanmış ve ihale komisyonunca hesaplanan tutarın pandemi süresince uygun olduğuna karar verilmiştir.
Davacı tarafından anılan idareye verilen … tarih ve … sayılı ile … tarih ve … sayılı dilekçelerde, Covid-19 salgınından dolayı ortaya çıkan zararlara istinaden kira bedellerinde indirim yapılması talebinde bulunulmuş, bunun üzerine 14/12/2020 tarihli ihale komisyonu kararı ile, 2020 yılı Haziran ayından sonra normalleşme sürecine geçildiği, ancak, Hastane Enfeksiyon Komitesi'nin 30/07/2020 tarihli kararı ve Hastane Başhekimliği'nin 30/07/2020 tarihli kararıyla kafeteryanın personeller arasındaki Covid-19 bulaşımı riskini engellemek adına personele ayrılan 209 m² kafeterya alanının yeniden kapatıldığı ve kira bedeli 375 m² üzerinden yapılmaya başlandığı, bu metrekare üzerinden aylık ödenmesi gereken kira tutarının 115.316,25-TL olarak belirlendiği, İçişleri Bakanlığı'nın 18/11/2020 tarihli "Koronavirüs Yeni Tedbirler" konulu Genelgesi gereği yeni kısıtlama tedbirleri uygulanmaya başlandığı ve Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı "Ticari Alan Kira Sözleşmeleri" konulu yazısında belirtilen hususlara göre hastanedeki kafeteryanın hasta ve yakınlarının kullandıkları alanlarındaki masa ve sandalyelerin toplandığı ve personel kafeteryası olarak belirlenen alanın kapalı olan kısmına kaldırıldığı, yüklenicinin hâlen bu alanı depo olarak kullandığı, yüklenicinin 12/11/2020 ve 02/12/2020 tarihli dilekçelerinde kiralama alanlarının hesaplanmasını talep edildiği, ancak
hastanede hastane kafeteryası olan kısımda masa ve sandalyeler toplanmış olsa dahi hastane kafeteryasının tamamının kullanıldığı (çay ocağı, mutfak alanı, vitrin alanı vb.), hasta kafeteryası ve kullanımda kaldırılan masa ve sandalyelerin konulduğu kapalı personel kafeteryası toplam olarak değerlendirildiğinde yüklenicinin kullandığı alanın 375 m² olarak hesaplandığı, Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı "Ticari Alan Kiralama Sözleşmeleri" konulu yazısında belirtilen hususlar gereği pandeminin çıktığı Mart 2020 ayından başlamak üzere Kasım 2020 ayına kadar yüklenicinin ödemesi gereken kira tutarının hasta sayılarındaki değişim oranına göre hesaplandığı, yüklenicinin kullandığı 375 m² alanın aylık tutarı yüklenicinin toplamda 584 m² olan kafeteryalar için yıllık teklif ettiği 2.155.000,00-TL'nin kullanmakta olduğu 375 m²'sinin kirası Haziran 2020 ayından başlamak üzere aylık 115.316,25-TL olarak hesaplandığı ve hasta değişim oranlarına göre aylık ödenmesi gereken tutarın belirlendiği tespitlerine yer verilmiştir. Anılan ihale komisyonu kararı, davacıya … tarih ve … sayılı yazı ile bildirilmiştir.
Davacı tarafından 18/01/2021 tarihinde yeniden dilekçe verilerek kiralık alanın 28 m² üzerinden yeniden değerlendirilmesi talep edilmiş, davacının söz konusu talebinin 04/02/2021 tarihli komisyon kararı ile, 14/12/2020 tarihli alınan ihale komisyonu kararında belirtilen alanın hâlâ kullanılmaya devam edildiği ve gerekli indirimlerin yapıldığı görüldüğünden, söz konusu dilekçede talep edilen metrekareden değerlendirme yapılması uygun görülmemiştir. Anılan ihale komisyonu kararı, 10/02/2021 tarihinde davacıya elden tebliğ edilmiştir.
Davacı tarafından 12/02/2021 tarihinde tekrar dilekçe verilerek kira bedelinin yeniden değerlendirilmesini talep edilmiş, davacının söz konusu başvurusu ilgili hastanenin … tarih ve … sayılı yazısı ile uygun görülmemiş, 2021 yılı Ocak ayı sonu itibarıyla kira tutarının mahsuplaşmayla birlikte 40.779,30-TL olduğu ve söz konusu kiranın hastanenin banka hesabına yatırılması ve yatırılmadığı takdirde sözleşme ve ilgili mevzuat hükümlerine göre işlem tesis edileceği davacıya tebliğ edilmiştir.
Ardından, … tarih ve … sayılı yazıda, 2021 yılı Şubat ayı kirasının 76.108,72-TL'nin olduğu ve 7 (yedi) gün içinde ödenmesi gerektiği ödenmesinin gerektiği 09/03/2021 tarihli yazıyla bildirilmiş ise de, söz konusu süre içerisinde ödenmediğinden, ilgili tutarın en geç 30 (otuz) gün süre içinde gecikme zammıyla birlikte hastane hesabına yatırılmasının gerektiği, aksi takdirde sözleşme ve ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanacağı davacıya bildirilmiştir.
Ancak, 2021 yılı Ocak ve Şubat ayı kira tutarlarının 08/04/2021 tarihi itibarı ile ilgili hastane hesaplarına yatırılmaması üzerine davacı ile imzalanan sözleşme … tarih ve … sayılı yazıyla feshedilmiştir.
Kastamonu İl Sağlık Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı yazısı üzerine, Sağlık Bakanlığı Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işlemi ile, 2886 sayılı Kanun'un 84. maddesinin 3. fıkrası ve Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 91. maddesinin 2. fıkrası uyarınca mücbir sebepler dışında taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmediğinden bahisle davacı hakkında 1 (bir) yıl süreyle Sağlık Bakanlığı ve Bakanlığa bağlı kurumların ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına karar verilmiş, bu karar 27/08/2021 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanması üzerine bakılan davanın açılmıştır.
Diğer taraftan, davacı tarafından dava dosyasına sunulan bilgi ve belgelerden davacının Ocak ve Şubat 2021 yılına ilişkin kira borçlarını 18/05/2021 ve 24/05/2021 tarihlerinde ödediği görülmüştür.
İLGİLİ MEVZUAT:
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun "Müteahhit veya müşterinin sözleşmenin bozulmasına neden olması" başlıklı 62. maddesinin 1. fıkrasında, "Sözleşme yapıldıktan sonra 63'üncü maddede yazılı hükümler dışında müteahhit veya müşterinin taahhüdünden vazgeçmesi veya taahhüdünü, şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi üzerine, idarenin en az 10 gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi hâlinde, ayrıca protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatı gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir."; "İdarelerce ihalelere katılmaktan geçici yasaklama" başlıklı 84. maddesinin 3. fıkrasında, "Üzerine ihale yapıldığı halde usulüne göre sözleşme yapmayan istekliler ile sözleşme yapıldıktan sonra taahhüdünden vazgeçen ve mücbir sebepler dışında taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyen müteahhit veya müşteriler hakkında da, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili bakanlık tarafından, bir yıla kadar ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilir ve bu kararlar Resmî Gazete'de ilan ettirildiği gibi ilgililerin müteahhitlik sicillerine işlenir." kurallarına yer verilmiştir.
19/06/2007 tarihli ve 26557 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin "Kira sözleşmesinin sona ermesi ve feshi" başlıklı 74. maddesinin 2. fıkrasında, "Sözleşme hükümlerine aykırı davranılması, üst üste iki taksidin vadesinde ödenmemesi, taşınmazın sözleşmede öngörülen amaç dışında kullanılması veya kiracı tarafından talep edilmesi hâlinde, sözleşme İdarece feshedilir. Bu durumda, alınan teminatlar Hazineye gelir kaydedilir."; "İhalelere katılmaktan geçici yasaklama" başlıklı 91. maddesinin 2. fıkrasında, "Ayrıca, üzerine ihale yapıldığı hâlde usulüne göre sözleşme yapmayan istekliler ile sözleşme yapıldıktan sonra taahhüdünden vazgeçen ve mücbir sebepler dışında taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyen müşteriler hakkında da, Bakanlık tarafından, haklarında bir yıla kadar sadece Bakanlık tarafından yapılan bütün ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilir." kuralı yer almıştır.
İhaleye ait Kira Sözleşmesi'nin 9. maddesinde, "Kira Bedeli: Yıllık 2.155.000,00 TL - 3 Yıllık 6.465.000,00 TL" olduğu ve 10. maddesinde "Kiranın Ödenme Şekli: 3'er aylık eşit taksitler hâlinde ve dönem başlarında" peşin ödeneceği, ilk 3 aylık kira işe başlama tarihinden itibaren 15 gün iş günü içerisinde ödeneceğine dair kira bedelinin ödenmesine ilişkin kurallara yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu yasaklama işleminin, davacı tarafından ödenmesi gereken kira bedellerinin idarenin ihtarlarına (… tarih ve … sayılı yazı ile … tarih ve … sayılı yazı) rağmen ödenmediği gerekçesiyle taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmediğinden bahisle tesis edildiği görülmekte olup, öncelikle bahsi geçen kira bedellerinin hesaplanması süreçlerinin incelenmesi gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, Kastamonu Eğitim ve Araştırma Hastanesinde bulunan toplam 584 m²'lik alanın kafeterya yeri olarak 3 yıl süre ile kiraya verilmesi işi ihalesinin 11/02/2020 tarihinde yapıldığı, ihalenin yıllık 2.155.000,00-TL üzerinden davacı uhdesinde bırakıldığı, 16/03/2020 tarihinde ihaleye ait Kira Sözleşmesi imzalanarak, 23/03/2020 tarihinde iş yeri tesliminin yapıldığı, Kira Sözleşmesi'nin 10. maddesinde ödeme şeklinin üçer aylık dönemlerde hastanenin belirlenen banka hesap numarasına yapılacağı ve ilk üç aylık kiranın işe başlama tarihinden itibaren 15 gün içerisinde yapılacağının belirtildiği, Covid-19 pandemisi nedeniyle davacının başvuru dilekçesi ve Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı "Ticari Alan Kiralama Sözleşmeleri" konulu yazısı uyarınca 22/04/2020 tarihli ihale komisyonu kararı ile, kiralık alanda sadece çay ocağı kısmının açık bırakıldığı ve diğer alanların kullanıma kapatıldığından, davacının kullanım alanının 27 m² olarak belirlendiği ve bu metrekare üzerinden kiranın 8.302,65-TL olarak hesaplandığı, 2020 yılı Haziran ayından sonra normalleşme sürecine geçildiği, ancak Hastane Enfeksiyon Komitesi'nin 30/07/2020 tarihli kararı ve Hastane Başhekimliği'nin 30/07/2020 tarihli kararıyla kafeteryanın personeller arasındaki Covid-19 bulaşımı riskini engellemek adına personele ayrılan 209 m² kafeterya alanının yeniden kapatıldığı ve kira bedeli 375 m² üzerinden yapılmaya başlandığı, bu metrekare üzerinden aylık ödenmesi gereken kira tutarının 115.316,25-TL olarak belirlendiği, ardından davacının … tarih ve … sayılı ile … tarih ve … sayılı başvuru dilekçelerinde, Covid-19 salgınından dolayı ortaya çıkan zararlara istinaden kira bedellerinde indirim yapılması talebinde bulunulduğu, bunun üzerine 14/12/2020 tarihli ihale komisyonu kararında, İçişleri Bakanlığı'nın 18/11/2020 tarihli Genelgesi ve Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı yazısı uyarınca hastanedeki kafeteryanın hasta ve yakınlarının kullandıkları alanlarındaki masa ve sandalyelerin toplandığı ve personel kafeteryası olarak belirlenen alanın kapalı olan +-9*s kısmına kaldırıldığı, yüklenicinin hâlen bu alanı depo olarak kullandığı, hastanede hastane kafeteryası olan kısımda masa ve sandalyeler toplanmış olsa dahi hastane kafeteryasının tamamının kullanıldığı (çay ocağı, mutfak alanı, vitrin alanı vb.), hasta kafeteryası ve kullanımda kaldırılan masa ve sandalyelerin konulduğu kapalı personel kafeteryası toplam olarak değerlendirildiğinde yüklenicinin kullandığı alanın 375 m² olarak hesaplandığı, davacının toplamda 584 m² olan kafeterya için yıllık teklif ettiği 2.155.000,00-TL'nin kullanmakta olduğu 375 m²'sinin kirası Haziran 2020 ayından başlamak üzere aylık 115.316,25-TL olarak hesaplandığı ve hasta değişim oranlarına göre aylık ödenmesi gereken tutarın belirlendiğinin görüldüğü, sonrasında davacı tarafından 18/01/2021 tarihli dilekçeyle kiralık alanın 28 m² üzerinden yeniden değerlendirilmesinin talep edildiği, 04/02/2021 tarihli komisyon kararı ile davacının talebine uygun olmadığına karar verildiği, yine davacının 12/02/2021 tarihli dilekçesinde kira bedelinin yeniden değerlendirilmesini talep edilmiş ise de 26/02/2021 tarih ve 53 sayılı yazıyla uygun görülmediği ve aynı yazıda 2021 yılı Ocak ayı sonu itibarıyla kira tutarının mahsuplaşmayla birlikte 40.779,30-TL olduğu, söz konusu kiranın hastanenin banka hesabına yatırılması ve yatırılmadığı takdirde sözleşme ve ilgili mevzuat hükümlerine göre işlem tesis edileceğinin davacıya bildirildiği, sonrasında 18/03/2021 tarih ve 72 sayılı yazıda, 2021 yılı Şubat ayı kirasının 76.108,72-TL'nin olduğu ve 7 (yedi) gün içinde ödenmesi gerektiği 09/03/2021 tarihli yazıyla bildirilmiş ise de, söz konusu süre içerisinde ödenmediğinden, ilgili tutarın en geç 30 (otuz) gün süre içinde gecikme zammıyla birlikte hastane hesabına yatırılmasının gerektiği, aksi takdirde sözleşme ve ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanacağı davacıya tebliğ edildiği, bunun üzerine 2021 yılı Ocak ve Şubat ayı kira tutarlarının 08/04/2021 tarihi itibarı ile ilgili hastane hesaplarına yatırılmaması üzerine davacı ile imzalanan sözleşme 20/04/2021 tarih ve 216 sayılı yazıyla feshedildiği, dava konusu Sağlık Bakanlığı Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işlemi ile de, mücbir sebepler dışında taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmediğinden bahisle davacı hakkında 1 (bir) yıl süreyle Sağlık Bakanlığı ve Bakanlığa bağlı kurumların ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan davacı tarafından, Kastamonu Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü Kastamonu Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği'ne karşı ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin E:… sayılı dosyasında kira uyarlama davası açılmıştır. Anılan dava dosyasının UYAP üzerinde incelendiğinde, dava dilekçesinin sonuç kısmında, "taraflar arasındaki kira akdinin değişen olağanüstü koşullara göre uyarlanması isteminin kabulü ile, 01/12/2020 tarihinde 31/05/2021 tarihine kadar olan dönem için aylık kira bedelinin 8.302,65-TL olarak belirlenmesini, sözleşmenin bedele ilişkin kısmının bu şekilde uyarlanmasını ve yapılan ödemeler de nazara alınarak 01/12/2020 tarihinden 31/05/2021 tarihine kadar olan dönem için davalı yana herhangi bir kira borcunun bulunmadığının belirlenmesine; 01/06/2021 (Haziran ayı) kirasından geçerli olmak üzere mecurun aylık kirasının 73.417,37-TL olarak belirlenerek sözleşmenin bedele ilişkin kısmının bu şekilde uyarlanmasına ve bu şekilde ödeme yapılması gerektiğinin ve bu bedel üzerinden ödemelerin mevcut kira sözleşmesinde belirtildiği gibi üçer aylık dönemler hâlinde yapılması gerektiğinin tespiti" taleplerine yer verilmiştir. 10/02/2022 tarihli ıslah dilekçesinde de, dava dilekçesinde yer alan talepler, "Kafeterya Yeri Kira Komisyonu'nun 22/04/2020 tarihli kararı gereğince 23/03/2020-31/05/2021 kira döneminde aylık kiranın 8.302,65-TL olarak belirlendiğinin tespitine, bu dönemde 538.750,00-TL peşin, 18/05/2021 tarihinde 40.779,30-TL ve 24/05/2021 tarihinde de 76.108,72-TL olmak üzere toplam 655.638,02-TL tutarında ödemesi bulunması sebebiyle, bu ödemelerin 23/03/2020-31/05/2021 dönemindeki kira bedeline mahsup edilerek davalı idarenin bu döneminde 25/12/2020 tarihli yazı ile ödenmesini istediği 440.504,26-TL ile 26/02/2021 tarihli yazı ile ödenmesini istediği 40.779,20-TL olmak üzere ceman 481.293,46-TL tutarında borcu bulunmadığının tespitine, fazla ödemenin devam eden dönemdeki kira borçlarına mahsubuna, 01/06/2021 tarihinden itibaren ise hâlen pandemi koşullarının devam etmesi nedeniyle Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı'nın 11/11/2020 tarihli "ticari alan kiralama sözleşmesi" konulu yazısı gereğince aylık kira bedelinin 73.417,37-TL olarak belirlenmesi suretiyle sözleşmesinin bedele ilişkin düzenlemesinin bu şekilde uyarlanmasının ve kira bedelinin üçer aylık dönemler hâlinde ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesi" olarak ıslah edilmiş olup, söz konusu kira uyarlama davası derdesttir. Öte yandan Kira Sözleşmesi'nin feshinin yasal koşulları taşımadığından geçersizliğinin tespiti ile kiracılık sıfatının tespitine ilişkin olarak da ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin E:…. sayılı dosyasında dava açıldığı görülmüştür.
Bu itibarla, dava konusu işlemin gerekçesinin ihtarlara rağmen kira bedellerinin ödenmemesinden kaynaklandığı görülmekle birlikte, sözleşmenin ifası aşamasında Covid-19 pandemisi nedeniyle ihale komisyonunca ihale konusu kafeteryanın kullanım alanına ve kira bedeline yönelik olarak bir kısım kararlar alındığı, ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin E:… sayılı dosyasına ilişkin dava konusu incelendiğinde de, Covid-19 salgını nedeniyle kira bedelinin düşürülüp düşürülmeyeceği konusunda Kira Sözleşmesi'nin tarafları arasında bir devam eden bir uyuşmazlığın bulunduğu, uyuşmazlığın niteliği adli yargı merciilerince yargılamayı gerektirdiği ve yasaklamaya konu işlemin tesis edildiği tarihte kira bedellerine ilişkin uyuşmazlığın esasına yönelik olarak kesin bir sonuca varılmadığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk, Mahkeme kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen GEREKÇEYLE ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 18/01/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.