T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/2782
Karar No : 2024/2379
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Üniversitesi
VEKİLLERİ : Av. … - Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul Aydın Üniversitesi ... Bölümü'nde Tezli Yüksek Lisans öğrencisi olan davacı tarafından, öğrencilikle ilişiğinin kesilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile; davalı Üniversite tarafından, davacıya tez danışmanı olarak atanan ...'nin, tez danışmanı sıfatı ile hareket ettiği dönemde, davacının şikayeti üzerine hakkında disiplin soruşturması başlatıldığı, anılan disiplin soruşturmasına ilişkin soruşturmacı tarafından hazırlanan raporda ...'nin öğretim üyesine uymayacak şekilde hareketlerde bulunduğu gerekçesi ile kusurlu kabul edilerek hakkında aylıktan kesme disiplin cezasının önerildiği ve soruşturma sonucunda disiplin cezası verildiği, ...'nin tez danışmanlığında geçen sürelerin, tez danışmanı öğretim görevlisi ile tez öğrencisi arasındaki öğrenci öğretim görevlisi ilişkisinin sağlıklı yürüdüğünden bahsedilmesine olanak bulunmadığı, bu itibarla tez danışmanı sıfatıyla idarenin ajanı olarak faaliyet gösteren ...'nin kusurlu eylemlerinden, davalı idarenin sorumlu olacağının kabulü gerektiği, bu durumda davalı idarece, davacıya tez hazırlaması için Yönetmelikçe belirlenen süre hesaplanırken, davacının Doç. Dr. ...'nin danışmanlığında geçen süreleri göz önünde bulundurmaksızın, Yönetmelikte belirtilen azami sürelerin geçirildiğinden bahisle tesis edilen ilişik kesme işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile; davacı tarafından tez danışmanı değişikliği nedeniyle tezin yasal süresi içerisinde bitirilemediği ileri sürülmüş ise de, davacının anılan tez danışmanıyla (...) üç ay gibi kısa bir süre (26/04/2018-25/07/2018 tarihleri arasında) birlikte çalıştığı, akabinde tez danışmanının değiştirilmesini talep etmesi üzerine de 25/07/2018 tarihli karar ile ...'nin tez danışmanı olarak atandığı, tez danışmanı değişikliğinin azami öğrenim süresini değiştirmediği, tez danışmanıyla üç ay gibi kısa bir süreyle yaşanılan sorunların tezin mevzuatta belirlenen sürede tamamlanmamasına mazeret olarak kabul edilmeyeceği gibi davacının tezini süresinde tamamlayamamasının sebebinin tez danışmanının davranışları olduğu iddiasının da varsayıma dayandığı, kaldı ki, bilgisine giren hususlarla ilintili olarak davalı idarenin gerekli önlemleri (danışman değişikliği vb.) ivedilikle yerine getirdiği, danışmanla yaşanıldığı ileri sürülen sorunların davalı idarece istihdam edilen idare ajanının kusurlu hareketleri nedeniyle tezin yasal süresi içinde bitirilmediği yolundaki argümanla uygun bir nedensellik bağının kurulamadığı ve son tez danışmanı değişikliğiyle yapılan atamanın üzerinden de bir yıldan fazla bir süre geçmesine rağmen davacının yine tezini tamamlayarak mevzuatın öngördüğü şekil ve sürelerde davalı idareye sunmadığı dikkate alındığında, davacının üniversiteyle ilişiğinin kesilmesine dair 21/10/2019 tarihli işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesi ile davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, … İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, danışmanı ile sorunlar yaşaması nedeniyle danışmanını davalı idareye şikayet ettiği, bunun sonucunda anılan kişiye disiplin cezası verildiği, sonrasında tez danışmanının değiştirildiği ve yeni danışman ...'nin talebi ile tez konusu değişikliğine gidildiği, ancak değiştirilen tez konusu için en az 1 yıllık süre gerekli iken 1 ay içinde hazırlanmasını beklemenin hayatın olağan akışına aykırı bir durum olduğundan 1 ay içinde tezini hazırlayamadığı, davalı idarece istihdam edilen idare ajanının kusurlu hareketleri nedeniyle tezin yasal süresi içinde bitirilmediği yolundaki argümanla uygun nedensellik bağı olduğu, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyiz başvurusunun yasal süresi içerisinde yapılmadığı, davacı ile tez danışmanı ...'nin birlikte çalıştıkları 3 aylık sürede karşılıklı olarak şahsi sorunlar yaşadığı ve davacının da şikayetçi olduğu, davacının şikayeti üzerine disiplin soruşturması başlatıldığı ve 18/03/2019 tarihli Soruşturma Raporunda; dosyadaki whatsupp yazışmaları dikkate alındığında davacı ve tez danışmanı ... arasındaki ilişkinin öğrenci öğretim üyesi ilişkisine uygun olmadığı, her iki tarafın da bu konuda gerekli hassasiyeti göstermediği tespit edilerek bu duruma birlikte mahal verdiklerinin altının çizildiği, davacının talebi üzerine danışman değişikliğine gidildiği ve bu sefer tez danışmanı olarak Dr. Öğretim Üyesi ...'nin atandığı, ancak davacının son tez danışmanı değişikliği ile yapılan atamanın üzerinden bir yıldan fazla bir süre geçmiş olmasına rağmen tezini tamamlamadığı, davacının aynı konuya ilişkin olarak açtığı diğer davalarda Mahkemelerce haksız görüldüğü ve açtığı davaların reddedilerek kararların kesinleştiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İstanbul Aydın Üniversitesi ... Bölümü'nde Tezli Yüksek Lisans öğrencisi davacı tarafından, altı yarıyıl sonunda öğretim planında yer alan gerekli mezuniyet şartlarını tamamlayamadığı gerekçesi ile İstanbul Aydın Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliği'nin 7. maddesinin 2. fıkrası uyarınca ilişiğinin kesilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
20/04/2016 tarih ve 29690 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Lisanüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin "Süre" başlıklı 7. maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında; " (1) Tezli yüksek lisans programının süresi bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın dört yarıyıl olup, program en çok altı yarıyılda tamamlanır. (2) Dört yarıyıl sonunda öğretim planında yer alan kredili derslerini ve seminer dersini başarıyla tamamlayamayan veya bu süre içerisinde yükseköğretim kurumunun öngördüğü başarı koşullarını/ölçütlerini yerine getiremeyen; azami süreler içerisinde ise tez çalışmasında başarısız olan veya tez savunmasına girmeyen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir." hükmü, "Tez danışmanı atanması" başlıklı 8. maddesinin birinci fıkrasında; "Tezli yüksek lisans programında, enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığı her öğrenci için kendi üniversitesinin kadrosunda bulunan bir tez danışmanını en geç birinci yarıyılın sonuna kadar; öğrencinin danışmanıyla beraber belirlediği tez konusunu da en geç ikinci yarıyılın sonuna kadar enstitüye önerir. Tez danışmanı ve tez konusu enstitü yönetim kurulu onayı ile kesinleşir." hükmü bulunmaktadır.
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan ve 04/03/2019 tarih ve 30704 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İstanbul Aydın Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği'nin "Süre" başlıklı 7. maddesinde; "(1) Tezli yüksek lisans programının süresi bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın dört yarıyıl olup, program en çok altı yarıyılda tamamlanır. (2) Dört yarıyıl sonunda öğretim planında yer alan kredili derslerini ve seminer dersini başarıyla tamamlayamayan veya bu süre içerisinde Üniversitenin öngördüğü başarı koşullarını/ölçütlerini yerine getiremeyen; azami süreler içerisinde ise tez çalışmasında başarısız olan veya tez savunmasına girmeyen öğrencinin Üniversite ile ilişiği kesilir. (3) Birinci yarıyılın sonunda tüm derslerinden başarılı ve GANO’su 4.00 üzerinden en az 3.50 olan, ikinci yarıyıl akademik takvimde belirtilen “ders alma-ekleme-bırakma süresi” sonuna kadar tez önerisi kabul edilen öğrenciler yüksek lisans tez çalışmasını üçüncü yarıyılın sonunda bitirebilir." hükmü, "Danışman atanması" başlıklı 13. maddesinde ise "(1) Tezsiz yüksek lisans programında enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığı her öğrenci için ders seçiminde ve dönem projesinin yürütülmesinde danışmanlık yapacak bir öğretim üyesi veya doktora dereceli bir öğretim görevlisini en geç birinci yarıyılın sonuna kadar belirler." hükmü bulunmaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın ve UYAP kayıtlarının incelenmesinden; davacının, 04/02/2016 tarihinde İstanbul Aydın Üniversitesi ... Bölümü'nde Tezli Yüksek Lisans Programı'na kayıt yaptırdığı, 2016-2017 eğitim öğretim döneminde 3.56 not ortalaması ile dönem derslerini verdiği, 2017-2018 eğitim öğretim döneminde, 23/02/2018 tarihli karar ile Yrd.Doç....'nin danışmanlığında yüksek lisans tezine başladığı, Yrd. Doç....'nin sağlık sorunları nedeniyle danışman değişikliğine giderek 24/04/2018 tarihli karar ile ...'nin danışman olarak atandığı, 09/05/2018 tarihinde "Üniversite Öğrencilerinin Bilgelik Düzeyleri ile Depresyon ve Anksiyete Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi" konulu tez önerisini sunduğu ve tez önerisinin onaylandığı, ancak 30/07/2018 tarihinde davacının şikayeti üzerine tez danışmanı ... hakkında davalı idarece soruşturma başlatıldığı, yapılan soruşturma neticesinde anılan kişiye disiplin cezası verildiği, davacı ile tez danışmanı ... arasında yaşanan olaylar sonrasında, davacının tez danışmanının değiştirilmesini talep ettiği, talep üzerine bu kez davacıya 23/07/2018 tarihli karar ile Dr. Öğretim Üyesi ...'nin danışman olarak atandığı, sonrasında Dr. Öğretim Üyesi ...'nin danışmanlığında tez konusu değiştirilerek "Çocuklukta Travmaya Maruz Kalan Kişilerin Ebeveynlik Tutumları" olarak yeni tez konusunun tespit edildiği, davalı idarenin ve çalışanının kusurlu hareketleri neticesinde yüksek lisans eğitiminin ihlal edildiği ve bu sebeple 2018-2019 dönemi içerisinde eğitimini tamamlayamadığından bahisle, "2019-2020 eğitim öğretim yılına ilişkin ücretsiz olarak öğrenci kaydının yapılması yönündeki … tarih ve … sayılı başvurusunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı ret işleminin iptali ile uğradığı manevi zararlar nedeniyle 20.000,00-TL tazminat talebi"yle açılan davada ... İdare Mahkemesinin … tarih, E:…, K:… sayılı kararla davanın reddine karar verildiği ve anılan kararın istinaf aşamasında kesinleştiği, yaşanan bu olaylar sebebiyle söz konusu tez çalışmalarını yetiştiremediğinden bahisle "30/07/2019 tarihli dilekçe ile davalı üniversiteden ücret ödemeden 2019-2020 döneminde kaydının yenilenmesi yönünde yaptığı başvurunun … tarih ve … sayılı işlem ile reddedilmesi üzerine anılan işlemin iptali ve 20.000,00-TL manevî tazminat ödenmesi talebi"yle açılan davada da ... İdare Mahkemesinin … tarih, E:…, K:… sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği ve anılan kararın istinaf aşamasında kesinleştiği, dava konusu … tarih ve … sayılı işlemle de azami süreler içerisinde tez savunmasına girmediği gerekçesi ile İstanbul Aydın Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliği'nin 7. maddesinin 2. fıkrası uyarınca davacının öğrencilikle ilişiğinin kesildiği anlaşılmaktadır.
Davacının ilk danışmanı olan Yrd.Doç....'yi, danışmanın sağlık sorunları ve yoğunluğu nedeniyle davacının kendi isteği ile değiştirmek zorunda kaldığı, ikinci danışmanı olan ...'yi ise "kendisine hakaret ettiği, tezini bitirtmemekle tehdit ettiği, el şakaları yaptığı, yemek davetleri yaptığı, müstehcen karikatürler içeren mesajlar gönderdiği ve aynı Fakültede görevli başka bir öğretim üyesinin özel hayatına ilişkin genel ahlak kurallarına aykırı iddialarda bulunduğu" gerekçesi ile davalı idareye şikayet ettiği, 02/08/2018 tarihinde verilen dilekçe ile ... tarafından, davacının tezini bitirme konusunda görevini yerine getirmediği, disiplinsiz olduğu, psikolojik sorunları olduğu gibi iddialarla davacının tez danışmanlığından ayrılmak istediğinin belirtildiği ve davacı hakkında disiplin işlemi yapılmasınının talep edildiği, Soruşturma raporunda, ...'nin eylemlerinin “Basın-yayın veya bilişim sistemlerini kullanarak amiri, iş arakadaşları, personeli, hizmetten yararlananları veya öğrencileri hakkında gerçeğe aykırı açıklamada veya haksız isnatta bulunmak veya rızaları olmaksızın özel hayatlarıyla ilgili açıklama yapmak” ve “Amirine veya maiyetindekilere karşı küçük düşürücü ve aşağılayıcı fiil ve hareketler yapmak” fiilleri ile uyumlu olduğu kanaatine varıldığı ve söz konusu fiillerin Yükseköğretim Kanunu'nun 53. maddesinin b/4/e bendi ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 53. maddesinin D/d bendi kapsamında değerlendirilerek “Kademe ilerlemesinin durdurulması veya birden fazla ücretten kesme” cezası ile tecziye edilmesinin uygun olacağı kanaatine varıldığının belirtildiği ve soruşturma sonucunda ...'ye 1/30 oranında aylıktan kesme disiplin cezası verildiği, davalı idare tarafından danışmanın da şikayet dilekçesi verdiği ifade edilse de, bu dilekçenin davacının şikayet dilekçesinden sonra verildiğinin görüldüğü ve davacı hakkında da disiplin işlemi yapılmasının istenmesine rağmen davacı hakkında idarece herhangi bir işlem yapılmadığının anlaşıldığı, davacının 3. Danışmanı olan Dr. Öğretim Üyesi ...'nin ise ... Bölüm Başkanı olduğu ve bu nedenle davacının onun isteği ile tez konusunu değiştirdiğini belirttiği ve 08/10/2018 tarihli mail yazışmasında da davacının yeni tez konusuna ilişkin yaptığı kaynak araştırmalarını ve verilere ulaşmanın zorluğundan bahsettiği görülmekle, davalı idarenin personelinden kaynaklanan ve dolayısıyla davalı idareden kaynaklanan gecikmeler nedeniyle, davacının yüksek lisans öğrenimini süresinde tamamlayamadığının kabulü gerekeceği tabi olup, sürecin davacıya bağlı olmayan nedenlerle uzaması sebebiyle davalı idarece davacıya tezini tamamlaması için ek süre verilmeksizin ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İstanbul 9. İdare Mahkemesi kararına yönelik davalı idarenin istinaf isteminin kabulü ile davanın reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 26/04/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.