T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2022/2802
Karar No : 2023/1294
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... 'i temsilen ... Sendikası
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1-... Bakanlığı
2-... Komutanlığı
VEKİLİ: Av. ...
3- ... Bakanlığı
VEKİLİ: ...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onikinci Dairesinin 15/06/2021 tarih ve E:2018/4397, K:2021/3919 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı Sendika tarafından, üyesi ... 'in 08/08/2017 tarihli başvurusunun reddine ilişkin Sahil Güvenlik Doğu Karadeniz Grup Komutanlığının 14/08/2017 tarihli işleminin iptali ile bu işlemin dayanağı olan Türk Silahlı Kuvvetleri Konut Yönergesi MSY/319-2(B)'nin üçüncü bölümünün, "Şartlı Konut Tahsis ve Tahliye Esasları" başlıklı 6. maddesinin birinci fıkrasındaki; "Ayrılan kontenjana göre konuta girecek personel olmadığı için tahsis edilemeyen konutlar, kendi kontenjanında boş konut durumuna bakılmaksızın diğer kontenjanlardaki personele; subay, astsubay, sivil memur/uzman erbaş (J.Gn.K.lığı için subay, astsubay, uzman jandarma / uzman erbaş, sivil memur) öncelik sırasına göre önerilerek şartlı olarak tahsis edilir. Yapılan şartlı tahsislerden sonra hala boş konut kalması durumunda, konutlar dilekçe ile talepte bulunan bekar personele şartlı olarak tahsis edilir." şeklindeki düzenlemede yer alan; "öncelik sırasına göre önerilerek tahsis edilir" ibaresinin iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onikinci Dairesinin 15/06/2021 tarih ve E:2018/4397, K:2021/3919 sayılı kararıyla;
2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu'nun 1. ve 2. maddelerine, Kamu Konutları Yönetmeliği'nin 5., 6., 9., ve 14/6. maddelerine ve 12/04/2006 tarihli Türk Silahlı Kuvvetleri Konut Yönergesi MSY/319-2(B)'sinin 3/c, 3/g, 4/2, 5/a, ve 6.maddelerine yer verilerek;
Bakılan davada uyuşmazlığın; Türk Silahlı Kuvvetleri Konut Yönergesi MSY/319-2(B)'nin üçüncü bölümünün, "Şartlı Konut Tahsis ve Tahliye Esasları" başlıklı 6. maddesinin birinci fıkrasındaki; "Ayrılan kontenjana göre konuta girecek personel olmadığı için tahsis edilemeyen konutlar, kendi kontenjanında boş konut durumuna bakılmaksızın diğer kontenjanlardaki personele; subay, astsubay, sivil memur/uzman erbaş (J.Gn.K.lığı için subay, astsubay, uzman jandarma/uzman erbaş, sivil memur) öncelik sırasına göre önerilerek tahsis edilir." düzenlemesinde yer alan "öncelik sırasına göre önerilerek tahsis edilir" ibaresinin, dayanağı ve üst normu olan 2946 sayılı Kanun ile Kamu Konutları Yönetmeliği'ne uygun olup olmadığına, davacının kamu konutu tahsisi yolundaki talebinin, anılan Yönerge düzenlemesi dayanak gösterilmek suretiyle reddine ilişkin Sahil Güvenlik Komutanlığı işleminin hukuka uygun olup olmadığına ilişkin olduğu,
MSY/319-2(B) Türk Silahlı Kuvvetleri Konut Yönergesi'nin Üçüncü Bölümünün, "Şartlı Konut Tahsis ve Tahliye Esasları" başlıklı 6. maddesinin birinci fıkrasındaki; "Ayrılan kontenjana göre konuta girecek personel olmadığı için tahsis edilemeyen konutlar, kendi kontenjanında boş konut durumuna bakılmaksızın diğer kontenjanlardaki personele; subay, astsubay, sivil memur/uzman erbaş (J.Gn.K.lığı için subay, astsubay, uzman jandarma / uzman erbaş, sivil memur) öncelik sırasına göre önerilerek tahsis edilir." şeklindeki düzenlemede yer alan "öncelik sırasına göre önerilerek tahsis edilir" ibaresi yönünden;
Dava konusu Yönerge'nin üst normu olan 2946 sayılı Kanun'da; sıra tahsisli konutların, hizmet süresi, daha önce kamu konutlarından yararlanma durumu ve süresi, çocuklarının ve bakmakla mükellef olduğu aile fertlerinin sayısı, aile fertlerinin gelir durumu, konuttan yararlanma için bekleme süresi, eşin de bu Kanun kapsamına giren kurum ve kuruluşlarda çalışan personel olması gibi hususlar dikkate alınarak, yönetmelikte belirlenecek puanlama esasına göre tahsis edilen konutlar olduğu, konut tahsisinin yapılmasına ilişkin usul ve esasların yönetmelikte düzenleneceği hükmüne yer verildiği; bu yetkiye dayanılarak hazırlanan ve 23/09/1984 tarih ve 18524 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Kamu Konutları Yönetmeliği'nde ise, Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin konut tahsis talebi ve değerlendirilmesine dair usul ve esasların, Yönetmelik ekinde yer alan (4) sayılı cetveldeki puanlama ve Yönetmeliğin 14. maddesinde yer alan hükümler göz önüne alınmak suretiyle Milli Savunma Bakanlığınca ayrıca düzenleneceğinin belirtildiği,
Yukarıda anılan Yönetmelik ile verilen yetki uyarınca hazırlanan Türk Silahlı Kuvvetleri Konut Yönergesi'nin Birinci Bölümünün 4. maddesinde, Garnizonlarda Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı için ayrılan konutların, kendi personeline hangi birlik komutanı veya kurum amiri tarafından tahsis edileceğinin, Kuvvet Komutanlıkları ve Jandarma Genel Komutanlığınca belirleneceği, ayrıca bir emir verilmediği takdirde tahsis işinin o garnizondaki Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığına bağlı en büyük birlik komutanı veya kurum amiri tarafından yapılacağı; 5. maddesinde, bir garnizonda bulunan konutların hizmette mesuliyet ve müessiriyet esaslarına göre subay, astsubay ve sivil memurlara, uzman jandarma ve uzman erbaşlar arasında belirtilen oranlara göre taksim edileceği, bu maddenin (a) bendinde konut taksim oranlarının, subaylar için %55, astsubaylar için %40, sivil memurlar (uzman erbaşlar dahil) %5 olarak belirlendiği, her statü için hesaplanan konut miktarlarının o statüde atanmış olan personel miktarından fazla olması durumunda tahsis makamı tarafından değerlendirilerek belirlenecek fazla konut miktarının ihtiyaç sahibi diğer statülere mevcut personel oranları çerçevesinde şartsız olarak önerilebileceği ve tahsis yapılabileceği kuralına yer verildiği,
Yönerge’nin Üçüncü Bölümününde yer alan, “Şartlı Konut Tahsis ve Tahliye Esasları" başlıklı dava konusu 6. maddesinde; "Ayrılan kontenjana göre konuta girecek personel olmadığı için tahsis edilemeyen konutların, kendi kontenjanında boş konut durumuna bakılmaksızın diğer kontenjanlardaki personele; subay, astsubay, sivil memur/uzman erbaş (J.Gn. K.lığı için subay, astsubay, uzman jandarma/uzman erbaş, sivil memur) öncelik sırasına göre önerilerek şartlı olarak tahsis edilir." düzenlemesinin yer aldığı,
Düzenleyici işlem niteliğinde olan yönergelerin, bir üst norm olan yönetmeliklere aykırı düzenlemeler içeremeyecekleri ve bu normlarda yer alan düzenlemeleri aşar nitelikte kural getiremeyeceklerinin idare hukukunun bilinen ilkelerinden olduğu,
Davacı tarafından, her ne kadar dava konusu düzenlemenin bir zümreye imtiyaz tanınması sonucunu doğurduğu, bu nedenle Anayasa'nın eşitlik ilkesine, üst hukuk normlarına ve hakkaniyete aykırı sonuçlara yol açtığı, fazla konutların Yönerge'de belirtilen oranlar dikkate alınmak suretiyle personele tahsis edilmesi gerektiği ileri sürülmekte ise de; yukarıda açık metinlerine yer verilen ve Yönerge'nin üst normu niteliğinde bulunan 2946 sayılı Kanun ve Kamu Konutları Yönetmeliği'nde; kamu konutlarının türleri, personele tahsis şekilleri ile sıra tahsisli konutların hak sahiplerine tahsisinde hangi unsurların dikkate alınacağına ilişkin hususlara yer verilmesine karşın, sıra tahsisli olarak tespit edilen konut türlerinden yeterli personel olmaması nedeniyle boş kalan konutların, ilgili konut türünde hak sahibi olmayan diğer statülerdeki personele şartlı olarak tahsisine ilişkin düzenlemeye yer verilmediği; üst normu olan Kanun ve Yönetmelik'te düzenlenmeyen bir hususta düzenleme getiren ve boş kalan kamu konutunun tahsis türü değiştirilmeksizin diğer statüdeki personele şartlı olarak tahsisini öngörerek, diğer statülerdeki personelin de ilgili konuttan faydalanması sonucunu doğuran dava konusu düzenlemede; Türk Silahlı Kuvvetlerince ifa edilen askeri hizmetleri yerine getiren personelin görevi nedeniyle üstlendiği yetki ve sorumluluklar ile hizmet gerekleri dikkate alınmak suretiyle, üst normu olan Kanun ve Yönetmelik hükümleri uyarınca idareye tanınan takdir yetkisi kapsamında düzenleme yapıldığı görüldüğünden, dava konusu düzenlemede üst hukuk normlarına, hukuka, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmadığı,
Davacının başvurusunun reddine ilişkin Sahil Güvenlik Doğu Karadeniz Grup Komutanlığının 14/08/2017 tarihli işlemi yönünden incelendiğinde;
Dava konusu bireysel işlemin dayanağı olan düzenlemenin hukuka uygun olduğu anlaşılmakla, anılan düzenleme kapsamında davacı hakkında tesis edilen bireysel işlemde de hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; Anayasa'nın 10. maddesine göre herkesin kanun önünde eşit olduğu, ancak idarece Türk Silahlı Kuvvetleri Konut Yönergesi'nin 3. bölümünün 6.maddesindeki davaya konu ibare ile bu ilkeye aykırı bir düzenleme yapıldığı, bu düzenleme ile subay ve astsubaylara öncelik hakkı getirilerek bir zümreye imtiyaz tanındığı, bunun hakkaniyetle bağdaşmadığı, idarece takdir yetkisi kullanılırken kamu yararının gözetilmediği, yıllardır lojman sırası bekleyen ve haklı beklenti içerisinde olan memurların bu isteklerinin karşılanmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı idarelerden İçişleri Bakanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından; Kamu Konutları Yönetmeliği ve dava konusu Yönerge düzenlemesi uyarınca sivil memurlara %5 oranında konut tahsis edilmesi gerektiği, davacının görev yaptığı birimde %5 oranındaki konutun 1,3 sayısına denk geldiği, Kamu Konutları Yönetmeliğinde Türk Silahlı Kuvvetlerindeki ayrımın; subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, sivil memur şeklinde yapılacağının belirtildiği, dava konusu Yönerge maddesinde, kullanılmayan konutların öncelik sırasına göre şartlı tahsisinin öngörülmesi nedeniyle anılan Yönetmeliğe aykırı bir düzenlemenin bulunmadığı, farklı statülerdeki personelin, statüleri uyarınca farklı uygulamalara tabi tutulmalarında Anayasal ilkelere aykırılık olmadığı, subay eksiği olan birimde, eksiğin tamamlanmasını müteakip subaylara tahsisli konut eksikliğinin yaşanacağı, davacı tarafından ailevi nedenler öne sürülmekte ise de, uzun süre evlerinden uzak kalan subay ve astsubayların ailelerinin evlerinde yalnız kaldıkları, güvenlik, sosyal yaşam ve olaylara müdahale süresi gibi durumlar düşünüldüğünde, lojman dağılımının Yönerge'ye uygun şekilde yapıldığı savunulmaktadır.
Milli Savunma Bakanlığı tarafından; davacı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddiaların Dairece verilen karar ve dayandığı gerekçeler karşısında kabule şayan ve hukuken itibar edilebilir nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Onikinci Dairesinin temyize konu 15/06/2021 tarih ve E:2018/4397, K:2021/3919 sayılı kararının ONANMASINA,
3. Kesin olarak, 07/06/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.