T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2022/2910
Karar No : 2022/6262
TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1- … Makine Tasarım Kalıp ve
Yedek Parça Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
2- … Vergi Dairesi Başkanlığı
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediğinden bahisle ve 2011 yılından devreden katma değer vergisinin düzeltilmesi nedeniyle re'sen tarh edilen 2012/1 ila 12 dönemlerine ilişkin katma değer vergileri ile tekerrür hükümleri uygulanarak kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istenilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay bozma kararı üzerine Bölge İdare Mahkemesince; Dairelerince verilen ilk kararın Danıştay Dördüncü Dairesi'nin 17/05/2021 tarih ve E:2018/5381, K:2021/2608 sayılı kararı ile üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergileri yönünden bozulması, vergi ziyaı cezalarının tekerrür hükümleri uygulanarak artırılan kısımları yönünden onanması nedeniyle uyuşmazlığın üç kat vergi ziyaı cezalı tarhiyata münhasır hale geldiği, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 08/02/2019 tarih ve E:2013/3, K:2019/1 sayılı kararı uyarınca Dairelerince yapılan ara karar üzerine davacı tarafından ibraz edilen defter ve belgeler üzerinde davalı idare tarafından yapılan inceleme sonucunda düzenlenen …tarih ve …sayılı Görüş ve Öneri Raporu'nda, …İnşaat Metal Elektrik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, …Plastik Elektrik Metal Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, …Nalburiye Mobilya Metal İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, …Yapı Malzemeleri Metal Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, …İzolasyon Metal İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, …Metal Boru İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile …İnşaat Gıda Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından davacıya 2012 hesap döneminde düzenlenen faturaların sahte olduğu ve bu faturalara ilişkin olarak indirim konusu yapılan katma değer vergilerinin reddi gerektiğinin belirtildiği, söz konusu belgeler dışında davacının sunmuş olduğu diğer alış belgeleri ve yasal defter kayıtları ile ilgili herhangi bir eleştiri yapılmadığı, davacının ilgili dönemde fatura aldığı İlyasbey Vergi Dairesi mükellefi …İnşaat Metal Elektrik San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkındaki tespitler, düzenlediği faturaların sahte olduğunu ispatlamaya yeterli olmadığından cezalı tarhiyatın söz konusu mükellef tarafından düzenlenen faturalara isabet eden kısmı ile …tarih ve …sayılı Görüş ve Öneri Raporu'nda eleştirilen alışlara isabet edenler dışındaki alışlarından kaynaklanan cezalı tarhiyatta hukuka uygunluk bulunmadığı, davacı tarafından 2011 yılına ilişkin vergi ziyaı cezalı katma değer vergisine karşı açılan davada verilen karar dikkate alındığında üç kat vergi ziyaı cezalı tarhiyatın 2011 yılından devreden katma değer vergisinin düzeltilmesinden kaynaklanan kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı, davacının ilgili dönemde fatura aldığı …Plastik Elektrik Metal San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen …tarih ve …sayılı Vergi Tekniği Raporu, …Nalburiye Mobilya Metal İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen …tarih ve …ile …tarih ve … sayılı Vergi Tekniği Raporları, …Yapı Malzemeleri Metal Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen …tarih ve …sayılı Vergi Tekniği Raporu, …İzolasyon Metal İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen …tarih ve …sayılı Vergi Tekniği Raporu, …Metal Boru İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen …tarih ve …sayılı Vergi Tekniği Raporu ve …İnşaat Gıda Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen …tarih ve …sayılı Vergi Tekniği Raporunda yer alan tespitler, düzenledikleri faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığını gösterdiğinden söz konusu mükelleflerce düzenlenen faturalara isabet eden üç kat vergi ziyaı cezalı tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI : Davacı tarafından, faturalara konu alışlarının gerçek olduğu, mevzuat hükümleri dikkate alındığında yapılan tarhiyatlar ile kesilen cezaların hukuka aykırı olduğu belirtilerek kararın aleyhe olan kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Davalı idare tarafından, kararın aleyhe olan kısmının hukuka aykırı olduğu ve bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
DAVACININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
DAVALININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davacı temyiz isteminin reddi, davalı temyiz isteminin kısmen kabulü ile kısmen reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Davacının temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, kararın redde ilişkin kısmının bozulmasını sağlayacak nitelikte görülmemiştir.
Davalı idarenin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, kararın 07/12/2021 tarih ve …sayılı Görüş ve Öneri Raporu'nda eleştirilen alışlara isabet edenler dışındaki alışlardan kaynaklanan cezalı tarhiyata dair hüküm fıkrasının bozulmasını sağlayacak nitelikte görülmemiştir.
Davalı idarenin, kararın …İnşaat Metal Elektrik San. ve Tic. Ltd. Şti.'den alınan faturalardan kaynaklanan üç kat vergi ziyaı cezalı tarhiyata ilişkin hüküm fıkrasına yönelik temyiz istemine gelince;
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, 134. maddesinin 1. fıkrasında, vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu kurala bağlanmış, 359. maddesinin (b) bendinde ise gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belgeler, sahte belge olarak tanımlanmıştır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça faaliyetlerine ilişkin olarak, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisinin indirilebileceği hükme bağlanmıştır.
Katma değer vergisi, bünyesinde yer alan indirim müessesesiyle yansıtılabilir bir vergidir. Katma değer vergisi sisteminde mükellef ve sorumlu; üretim ve dağıtım kademeleri içinde, verginin tahsiline, indirimlerin yapılmasına, beyan edilip ödenmesine aracılık eder. Bu bakımdan indirim, mükellefiyete bağlı bir görev olduğu kadar aynı zamanda bir haktır. Katma değer vergisinde genel prensip, vergiye tabi teslimler üzerinden hesaplanan vergiden, alış faturalarında gösterilen verginin indirilmesidir. Katma değer vergisi indirimi hakkından yararlanabilmek için Kanun bazı şartların varlığını öngörmüştür. Bu şartların bir kısmı esasa, bir kısmı ise şekle ilişkindir. Katma değer vergisi, vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesi halinde, zincirleme olarak kendi içinde otokontrol sistemi taşımaktadır.
Kayıt ve belge nizamına uyulması ve faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanması halinde, mal teslimi veya hizmet ifasına bağlı olarak tahsil edilen katma değer vergisinden, mükelleflerin kendilerine yapılan teslim ve ifaya ilişkin olarak ödedikleri katma değer vergisini indirmeleri mümkün olup, aksi durumda, faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığının tespiti halinde, bu faturalarda yer alan katma değer vergisinin indirimi mümkün bulunmamaktadır.
Buna göre, alış belgelerinde yer alan katma değer vergisinin indirim konusu yapılabilmesi için, alış faturası ya da benzeri vesikalarda ayrıca gösterilmesi ve bu vesikaların kanuni defterlere kaydedildiğinin tevsik edilmesinin yanında, söz konusu belgelerin gerçeği yansıtması da gerekmektedir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre, uyuşmazlığın esasını, davacıya anılan faturaları düzenleyen firmaların düzenlediği faturaların, gerçek bir mal ve hizmet satışını içerip içermediği, dolayısıyla sahte olup olmadığı hususlarının tespiti oluşturmakta olup, uyuşmazlığın çözümü için söz konusu belgelerin hukuki mahiyetinin anlaşılabilmesi bakımından, bu belgeleri tanzim eden mükellefler hakkında yapılan incelemeler sonucunda tespit edilen hususların irdelenmesi gerekmektedir.
Davacının fatura aldığı …İnşaat Metal Elektrik Hırdavat ve Orman Ürünleri Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen …tarih ve …sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda; 06/12/2010 tarihinde çimento, alçı, harç, kireç, mozaik vb. inşaat malzemeleri toptan ticareti faaliyetinde bulunmak üzere mükellefiyet tesis ettirdiği, mükellefiyetinin 16/04/2013 tarihi itibariyle re'sen terkin edildiği, defter ve belge isteme yazısı şirket müdürünün ikametgah adresinde tebliğ edilmesine rağmen defter ve belgelerin incelemeye ibraz edilmediği, 10/12/2010 tarihli açılış yoklamasında, 2 işçisi bulunduğu, demirbaş olarak 1 adet 8 tonluk vinç, 1 adet 2 tonluk kantarın bulunduğu, 26/08/2011 tarihli yoklamada, iş yerinin 1000 m² olduğu ve iş yerinde bir miktar inşaat malzemesinin bulunduğu, 9 işçinin çalıştığı, 29/11/2011 tarihli yoklamada, faaliyetine devam ettiği, kullanım alanının 1400 m² olduğu ve içerisinde ofisin bulunduğu, 9 işçinin çalıştığı, 16/04/2013 ve sonraki tarihli yoklamalarda, mükellefin adreste bulunmadığı, iş yerinin kapalı olduğu ve iş yerinde inşaat malzemelerinin bulunmadığının tespit edildiği, herhangi bir defter tasdik bilgisinin bulunmadığı, 25.620.004,64 TL vergi borcu olduğu, 2010/12 döneminde 356.949,00 TL, 2011 yılında 86.394.932,87 TL, 2012 yılında 94.365.685,22 TL, 2013/1-4 dönemlerinde ise 19.541.589,81 TL katma değer vergisi matrahı beyan ettiği, Ba formları ile 2010 yılında 458.087,00 TL, 2011 yılında 63.317.376,00 TL, 2012 yılında 51.381.507,00 TL alış beyan ettiği, alış beyan ettiği mükelleflerinin çoğunun hakkında sahte fatura düzenlemekten dolayı vergi tekniği raporunun bulunduğu, Bs formları ile 2011 yılında 85.934.393,00 TL, 2012 yılında 94.666.364,00 TL, 2013 yılında ise 20.386.812,00 TL satış beyan ettiği, aynı yıllarda mükelleften alış yapan firmaların sırasıyla 78.393.630,00 TL, 87.868.194,00 TL ve 27.626.805,00 TL alış beyan ettiği, 2013/5 döneminden itibaren beyannamelerini vermediği tespitlerine yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen tespitler bir arada değerlendirildiğinde, özellikle söz konusu mükellefin kurulmasından çok kısa süre sonra yüksek miktarlı fatura düzenlemesi ve düzenlediği fatura tutarları kadar iş yapabilecek organizasyon ve kapasiteye sahip olmaması ile alışlarının çoğu hakkında vergi tekniği raporu bulunması hususları dikkate alındığında, adı geçen mükellef tarafından davacı şirkete düzenlenen ihtilaf konusu faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu nedenle, …İnşaat Metal Elektrik Hırdavat ve Orman Ürünleri Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.'den alınan faturalardan kaynaklanan üç kat vergi ziyaı cezalı tarhiyatta hukuka aykırılık, kararın buna ilişkin kısmında ise hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine, davalı idarenin temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen kabulüne,
2. Temyize konu …Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının redde ilişkin kısmının ve kabule ilişkin kısmının …tarih ve …sayılı Görüş ve Öneri Raporu'nda eleştirilen alışlara isabet edenler dışındaki alışlardan kaynaklanan cezalı tarhiyatın kaldırılmasına dair hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3. Anılan Vergi Dava Dairesi kararının kabule ilişkin kısmının …İnşaat Metal Elektrik Hırdavat ve Orman Ürünleri Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.'den alınan faturalardan kaynaklanan üç kat vergi ziyaı cezalı tarhiyata ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca, davacı aleyhine onanan tutar üzerinden binde 9,10 oranında ve …TL den az olmamak üzere hesaplanacak nispi karar harcından, varsa evvelce ödenen harcın mahsubundan sonra kalan harç tutarının temyiz eden davacıdan alınmasına,
5. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 07/11/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.