T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2022/2929
Karar No : 2023/313
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Madencilik Sanayi ve Ticaret AŞ.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1-… Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
2-… Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Sekizinci Dairesinin 06/04/2022 tarih ve E:2018/3826, K:2022/2442 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul Orman İşletme Şefliği sınırları dahilinde bulunan İR:… ruhsat numaralı, 181.671,00 m²'lik ormanlık alan için arazi izin bedeli istenilmesine ilişkin İstanbul Orman İşletme Müdürlüğünün … tarih ve E…. sayılı işlem ile bireysel işlemin dayanağı, 18/04/2014 tarih ve 28976 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Orman Kanununun 16. Maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin 20 maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinin, bu bentte atıf yapılan Ek-1, Ek-2 ve Ek-3'ün, 19/04/2015 tarih ve 29331 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Orman Kanununun 16. Maddesinin Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 4. maddesinin ve bu maddede atıf yapılan Ek-1'in iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 06/04/2022 tarih ve E:2018/3826, K:2022/2442 sayılı kararıyla;
6831 sayılı Orman Kanunu'nun 16. maddesine yer verilerek, anılan maddeye dayanılarak hazırlanan ve 18/04/2014 tarih ve 28976 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Orman Kanununun 16 ıncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin "Tanımlar ve Kısaltmalar" başlıklı 3. maddesinin 1. fıkrasında, arazi izin bedelinin; verilen izinlerden orman idaresince alınacak kullanım bedeli olarak tanımlandığı; 20. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise; arazi izin bedelinin, izin alanının metrekaresi, cari yıl ağaçlandırma birim metrekare bedeli, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan izin türü katsayısı Ek-1, ekolojik denge katsayısı Ek-2 ve il katsayısının Ek-3 çarpımlarının sonucu alınacak bedel olduğu hükmüne yer verildiği, Ek-1, Ek-2 ve Ek-3'te ise katsayı tablolarının düzenlendiği,
Anılan Yönetmelik'te 19/04/2015 tarihinde izin türüne göre uygulanacak katsayının belirlendiği Ek-1'de, değişiklik yapılarak katsayıların yeniden belirlendiğinin görüldüğü,
Dava konusu edilen Orman Kanununun 16 ncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin 18/04/2014 tarih ve 28976 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 20. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde atıf yapılan ''İzin Türü Kat Sayısı'' Ek-1 yönünden;
Orman Kanununun 16 ncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin 18/04/2014 tarih ve 28976 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 20. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde atıf yapılan ''İzin Türü Kat Sayısı'' Ek-1'in, 19/04/2015 tarih ve 29331 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Yönetmelik'in 4. maddesi ile değiştirildiği ve katsayıların yeniden belirlendiği bu haliyle dava konusu bireysel işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olmayan ve dolayısıyla dava konusu işlemin dayanağını oluşturmayan 18/04/2014 tarih ve 28976 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Orman Kanununun 16 ncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin 20. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde atıf yapılan ''İzin Türü Kat Sayısı'' Ek-1 yönünden davanın inceleme olanağının bulunmadığı,
Dava konusu edilen 18/04/2014 tarih ve 28976 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Orman Kanununun 16 ncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin 20. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi ile atıf yapılan Ek-2, Ek-3 ve 19/04/2015 tarih ve 29331 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Yönetmelik'in 4. maddesi ile yeniden düzenlenen ''İzin Türü Kat Sayısı'' Ek-1 yönünden;
6831 sayılı Kanun'un 16. maddesinde, bu maddeye dayanılarak verilecek izinlerin bir bedel karşılığında olacağının belirtildiği; bu hükme dayanılarak çıkartılan Yönetmelik'in "Bedellerin tespiti" başlıklı 20. maddesinde, Orman Kanunu uyarınca temin edilecek arazi izin bedeli hesaplanırken kullanılacak ölçütlerin izin alanının metrekaresi, cari yıl ağaçlandırma birim metrekare bedeli, izin türü katsayısı (Ek-1), ekolojik denge katsayısı (Ek-2) ve il katsayısı (Ek-3) olduğu, faaliyetin kapsamına göre farklı katsayıların belirlendiği,
6831 sayılı Kanun'un aktarılan hükümlerine göre orman sınırları içinde kanunda sayılanlar dışında kurulacak tesislerden izin bedeli alınması gerektiği ve bu hususta (dava konusu düzenleme tarihindeki haliyle) Çevre ve Orman Bakanlığının yetkili olduğu ve bedel tespitinin yönetmelikle belirleneceğinin hüküm altına alındığı,
Bununla birlikte, davalı idarenin ormanlık alanların korunması ve genişletilmesi açısından tedbirler alabileceği, bu hususta düzenlemeler yapabileceği açık olup, bu tür izinlerden alınan bedelin alanın orman olarak kullanılamamasından ve oluşacak fonksiyonel kayıplardan kaynaklanan zararın karşılığı olduğu gözetildiğinde, sürdürülebilir kalkınma hedefleri çerçevesinde ormanların korunması amacıyla getirilen Orman Kanununun 16 ıncı Maddelerinin Uygulama Yönetmeliği'nin "Bedellerin tespiti" başlıklı 20. maddesinin 1-b bendi ile atıf yapılan Ek-1, Ek-2 ve Ek-3'ün tabloların yer alan katsayı belirlenmesine ilişkin dava konusu düzenlemede üst hukuk normlarına ve kamu yararına aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı,
Dava konusu İstanbul Orman İşletme Şefliği sınırları dahilinde bulunan İR:… ruhsat numaralı, 181.671,00 m²'lik ormanlık alan için arazi kullanım bedeli istenilmesine ilişkin İstanbul Orman İşletme Müdürlüğünün … tarih ve E…. sayılı işlemi yönünden;
Davacı şirket tarafından, ruhsat müddetine kadar izin uzatma talebinin reddi ile arazi izin bedeli hesaplanması işlemine karşı ... İdare Mahkemesinin E:… sayılı esasında açılan davada; anılan Mahkemece verilen iptal kararı üzerine, üst norma uygun olarak arazi izin bedeli yeniden hesaplanarak 2017 yılı için 492.467,20 TL; 2018 yılı için ise 488.027,50-TL olarak yeniden hesaplandığı anlaşıldığından, anılan işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle,
18/04/2014 tarih ve 28976 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Orman Kanununun 16 ncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin 20. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde atıf yapılan ''İzin Türü Kat Sayısı'' Ek-1 yönünden davanın incelenmeksizin reddine, 18/04/2014 tarih ve 28976 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Orman Kanununun 16 ncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin 20. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi ile atıf yapılan Ek-2, Ek-3 ve 19/04/2015 tarih ve 29331 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik'in 4. maddesi ile yeniden düzenlenen ''İzin Türü Kat Sayısı'' Ek-1 ve arazi izin bedeli istenilmesine ilişkin işlem yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, 2010 tarihli eski Yönetmelik'te hesabın net olduğu ve artış oranının ÜFE'ye bağlı olduğu, yeni Yönetmelik'teki düzenlemenin ise tereddüte yer bırakmayacak şekilde açık ve öngörülebilir olmadığı, artış oranı katsayısı belirlendiği, Yönetmelik'e göre bir kez alınması gereken ağaçlandırma bedelinin arazi izin bedeli hesabında da dikkate alınması nedeniyle dolaylı olarak ikinci kez alındığı, arazi izin bedeli hesabında ağaçlandırma bedelinin dikkate alınması nedeniyle yüksek çıkan bedelleri düşürmek adına Yönetmelik'te değişiklik yapıldığı, Ek-2'de yer alan katsayının ilk plan baz alınarak değerlendirildiği, revize planların baz alınmadığı, Ek-3'te yer alan katsayının hiçbir hukuki gerekçe olmaksızın illere göre farklı çarpan şeklinde belirlenmesinin hakkaniyete ve eşitliğe aykırı olduğu, öte yandan, 7061 sayılı Kanun'la Maden Kanunu'nun 9. maddesine eklenen fıkralar nedeniyle arazi izin bedelinin %50 oranında tahsil edilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı idareler tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Öte yandan, davacı tarafından Maden Kanunu'nun 9. maddesine eklenen fıkralar nedeniyle arazi izin bedelinin %50 oranında tahsil edilmesi gerekirken tamamının talep edilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmüşse de, 05/12/2007 tarih ve 30261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7061 sayılı Kanun'un 47. maddesiyle Maden Kanunu'nun 9. maddesine eklenen fıkralar uyarınca, maddenin 4. ve 5. fıkraları kapsamı dışındaki sahalardan işletme izninin düzenlendiği tarihten başlamak üzere ilk on yıl süreyle 6831 sayılı Kanun'a göre alınan arazi izin bedelinin %50’sinin alınacağının düzenlendiği, Orman Kanunu'nun 16. maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin; "Kesin İzin" başlıklı 7. maddesinin 7. fıkrasında, izin başlangıç tarihinin; izin olurunda izin başlangıç tarihi belirtilmemiş ise izin olurunun verildiği tarih, izin süresinin tamamen veya kısmen uzatıldığı izinlerde izin başlangıç tarihinin ilk iznin verildiği tarih olduğunun düzenlendiği dikkate alındığında, 01/10/1998 tarihinde işletme ruhsatı alarak maden çıkarma faaliyetine başlayan ve işletme ruhsat tarihi uzatılarak faaliyetine devam eden davacının mevzuat kapsamında arazi izin bedelinden indirimli olarak yararlanma hakkı bulunmadığından bu iddiasına itibar edilmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacının temyiz isteminin reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen reddine, kısmen incelenmeksizin reddine ilişkin Danıştay Sekizinci Dairesinin temyize konu 06/04/2022 tarih ve E:2018/3826, K:2022/2442 sayılı kararının ONANMASINA,
3.Kesin olarak, 22/02/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.