T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/297
Karar No : 2024/752
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Üniversitesi
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi öğrencisi olan davacı tarafından, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim İlahiyat Fakültesi'nde aldığı ve başarılı olduğu derslerden muaf tutulması talebiyle CİMER üzerinden yaptığı başvurunun reddine ilişkin 09/11/2020 tarihli işlem ile bu işleme gerekçe olarak gösterilen Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği'nin 16/5-a maddesinde yer alan "Açıköğretim Fakültesi'nde alınan derslerden, Dikey Geçiş Sınavı ile yerleşen öğrenciler dahil, sadece ortak zorunlu dersler muaf kabul edilir." hükmünün iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile; dava konusu Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim-öğretim ve Sınav Yönetmeliği'nin 16/5-(a) maddesine ilişkin olarak; dava konusu düzenlemede, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi'nde öğrenim görenlere 2547 sayılı Kanun'un 5-(ı) maddesinde belirtilen zorunlu dersler haricinde muafiyet işlemi yapılamayacağının belirtildiği, açık öğretimin özellikleri göz önüne alındığında, davalı idarenin ders transferi, dersten muafiyet gibi konularda örgün eğitim sistemine göre farklı düzenlemeler getirme ihtiyacı içerisinde olması anlaşılabilir ise de, bu düzenlemelerin yükseköğretimde imkan ve fırsat eşitliğini zedelemeksizin yapılması gerektiği, aksi takdirde, aynı dersleri daha önce alarak başarılı olan açık öğretim fakültesi öğrencileri ile örgün öğretim programı öğrencileri arasında farklılıklar yaratılarak, aynı veya farklı bir programa yeniden veya ilk defa kayıt yaptırdıklarında bu öğrencilerin belirli dersleri tekrar etmek durumunda bırakılmasının Anayasa'nın 10. maddesinde belirtilen eşitlik ilkesi ile hukukun genel ilkelerinden olan hakkaniyet ilkesine aykırı olacağı, 19/02/2002 tarih ve 24676 Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Meslek Yüksekokulları ve Açıköğretim Ön Lisans Programları Mezunlarının Lisans Öğrenimine Devamları Hakkında Yönetmeliğin 9. maddesinin 1. fıkrasında, lisans öğrenimine başlama hakkı elde eden öğrencilere üniversitelerince ön lisans eğitimi sırasında almış oldukları derslerden eş değer kabul edilenlere muafiyet verilerek ve kredileri dikkate alınarak, programdan alması gereken derslerin belirleneceği, öğrencinin alması gereken derslere göre programa kaydı yapılarak, eğitime devam hakkı verileceği; 2. fıkrasında da dikey geçiş ile lisans programlarına yerleşen ve halen kayıtlı olan öğrencilerin lisans not ortalamalarının, ön lisans programında alarak lisans programında intibakı yapılan dersler ile lisans eğitimi sırasında aldığı dersler üzerinden hesaplanacağı düzenlemelerine yer verildiği, bu sebeple dava konusu Yönetmelik hükmünde üst norm niteliğinde bulunan ve yukarıda yer verilen Yönetmelik maddelerine de aykırı olarak daha kısıtlayıcı kurallar getirildiği, bu durumda, Anayasal eşitlik ilkesi ile 2547 sayılı Kanun'da yer alan eğitimde imkan ve fırsat eşitliği ilkesine aykırı düzenlemeler içeren ve üst norm niteliğindeki Yönetmelik hükmüne de aykırılık oluşturan dava konusu Yönetmelik hükmünde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı; davacının başvurusunun reddine ilişkin 09/11/2020 tarihli davalı idare işlemine ilişkin olarak; işleme dayanak teşkil eden düzenlemenin Mahkemenin işbu kararı ile hukuka aykırı olduğunun tespit edildiği, Meslek Yüksekokulları ve Açıköğretim Ön Lisans Programları Mezunlarının Lisans Öğrenimine Devamları Hakkında Yönetmeliğin ilgili hükümlerinde, meslek yüksekokulları ile açıköğretim ön lisans programlarından örgün öğretim ve açıköğretim lisans programlarına dikey geçiş yapan öğrencilere, üniversitelerince ön lisans eğitimi sırasında almış oldukları derslerden eş değer kabul edilenlere muafiyet verilerek ve kredileri dikkate alınarak, programdan alması gereken derslerin belirleneceği ve öğrencinin alması gereken derslere göre programa kaydının yapılarak, eğitime devam hakkı verileceğinin düzenlendiği, bu durumda, davacının daha önce Anadolu Üniversitesi, Açıköğretim Fakültesi İlahiyat Bölümü Önlisans Programından aldığı ve başarılı olduğu derslerin içerikleri değerlendirilerek İlahiyat Fakültesi'nde alması gereken derslere eşdeğer kabul edilip edilmeyeceği belirlendikten sonra davacının muafiyet talebi hakkında bir karar verilmesi gerekmekte iken, davalı idarece muafiyet talep konulu başvuruya ekli derslerin eşdeğerliliği hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın doğrudan Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim-öğretim ve Sınav Yönetmeliği'nin 16/5-(a) maddesinde yer alan ve Mahkemelerince hukuka aykırı bulunarak iptaline karar verilen "Açıköğretim Fakültesinde alınan derslerden, Dikey Geçiş Sınavı ile yerleşen öğrenciler dahil, sadece ortak zorunlu dersler muaf kabul edilir." hükmü gerekçe gösterilerek başvurunun reddedilmesine ilişkin dava konusu 09/11/2020 tarihli işlemde de hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem ve düzenlemenin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği'nde sadece zorunlu ortak derslerin muafiyetinin kabul edildiği, davacı hazırlık sınıfı öğrencisi olduğundan herhangi bir menfaat ihlalinin olmadığı, Üniversite Yönetmeliği'nin Yükseköğretim Kurulu tarafından hazırlanan Yönetmeliğe aykırı olmadığı, onun hükümlerini daraltmadığı, değiştirmediği ve uyum içinde olduğu, dava konusu düzenlemenin daha donanımlı mezun verme amacıyla yapıldığı, kamu yararının amaçlandığı, Anadolu Üniversitesi'nin dahi sadece zorunlu ortak derslerin muafiyetini kabul ettiği, Açıköğretim Fakültelerinde nitelikli eğitim verilmediği, derslere ilişkin test yapıldığı ve geçmiş yıl sorularına çalışarak dahi sınıf geçmenin mümkün olduğu, örgün eğitimde ise derse devam zorunluluğu olup derslere ilişkin klasik sınav yapıldığı, Üniversite Senatosu'nun yetkisi dahilinde yaptığı düzenlemenin yetkinlik ve fırsat eşitliğini sağlamak amacı taşıdığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
16/09/2019 tarihinde Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi İlahiyat Bölümü Önlisans Programından mezun olan ve Dikey Geçiş Sınavı (DGS) ile Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'ne kaydolan davacının, daha önce Açıköğretim Fakültesi İlahiyat Bölümü Önlisans Programında almış olduğu derslerden muaf tutulması istemiyle yaptığı başvurunun, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği'nin 16/5-a maddesinde yer alan "Açıköğretim Fakültesinde alınan derslerden, Dikey Geçiş Sınavı ile yerleşen öğrenciler dahil, sadece ortak zorunlu dersler muaf kabul edilir." hükmü gerekçe gösterilerek 09/11/2020 tarihli işlem ile reddedilmesi üzerine, başvurunun reddine ilişkin 09/11/2020 tarihli işlem ile anılan işlemin dayanağı olan Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği'nin 16/5-a maddesinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasa'nın 124. maddesinde; "Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler." hükmü bulunmaktadır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 3. maddesi u/1 bendinde, "Örgün Eğitim: Öğrencilerin, eğitim-öğretim süresince ders ve uygulamalara devam etme zorunluluğunda oldukları bir eğitim-öğretim türüdür."; 3. maddesi u/2 bendinde, "Açık Eğitim: Öğrencilere radyo, televizyon ve eğitim araçları vasıtasıyla yapılan bir eğitim-öğretim türüdür."; 5. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendinde, "(Değişik: 29/5/1991-3747/1 md.) Yükseköğretim kurumlarında, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, Türk dili, yabancı dil, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununa göre iş güvenliği uzmanı olabilecek mezunları yetiştiren fakültelerde iş sağlığı ve güvenliği zorunlu derslerdendir. Ayrıca, zorunlu olmamak koşuluyla beden eğitimi veya güzel sanat dallarındaki derslerden birisi okutulur. Bütün bu dersler en az iki yarı yıl olarak programlanır ve uygulanır." hükmü bulunmaktadır.
Aynı Kanun'un "Yükseköğretim Kurulunun görevleri" başlıklı 7. maddesinin (e) bendinde, "Yükseköğretim kurumlarında eğitim-öğretim programlarının asgari ders saatlerini ve sürelerini, öğrencilerin yatay ve dikey geçişleriyle ve yüksekokul mezunlarının bir üst düzeyde öğrenim yapmalarına ilişkin esasları Üniversitelerarası Kurulun da görüşlerini alarak tespit etmek" hükmüne; "Fakülte Yönetim Kurulu" başlıklı 18/5. maddesinde, "Öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim-öğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar vermek" hükmüne; "Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar" başlıklı 44. maddesinde, "(a. Yükseköğretim kurumlarının önlisans, lisans ve lisansüstü düzeyindeki diploma programlarına kayıtlı öğrenciler, bu madde hükümlerine göre belirlenen ders kredileri ve diğer yükümlülükleri başarı ile tamamlamaları halinde; önlisans, lisans, yüksek lisans veya doktora diploması alır. Ders kredileri, Yükseköğretim Kurulunca ilgili programın yer aldığı diploma düzeyi ve alan için yükseköğretim yeterlilikler çerçevesine göre belirlenen kredi aralığı ve öğrencilerin çalışma saati göz önünde tutularak yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından belirlenir. İlgili diploma programını bitiren öğrencinin kazanacağı bilgi, beceri ve yetkinliklere o dersin katkısını ifade eden öğrenim kazanımları ile açıkça belirlenmiş teorik veya uygulamalı ders saatleri ve öğrenciler için öngörülen diğer faaliyetler için gerekli çalışma saatleri de göz önünde bulundurularak yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde ders kredileri hesaplanır. b. Yükseköğretim kurumlarında, öğretim faaliyetlerinin üç dönemi aşmamak üzere yıl içinde kaç döneme ayrılarak sürdürüleceği; her bir dönemde alınması gereken asgari ve azami kredi miktarları; her bir diploma programının diplomayı almayı hak eden kişiye kazandıracağı bilgi, beceri ve yetkinliklerin neler olacağı ve bunların ölçme ve değerlendirmelerinin nasıl yapılacağı; hazırlık sınıfı veya başka yollarla yabancı dil yeterliliğinin nasıl kazandırılacağı ve yabancı dil bilgi düzeyinin nasıl ölçüleceği; kayıt, devam, uygulama, tez ve teorik ders içerikleri, ön şartlı dersler, sınav çeşitleri ve bunların ders başarı notuna katkısı; öğrencilerin mezuniyet sonrası istihdamına ilişkin olarak bilgi, görüş ve tecrübelerine ihtiyaç duyulan kişileri ifade eden dış paydaşların diploma programlarına ilişkin değerlendirmelerinin alınması; diğer yurt içi ve yurt dışı yükseköğretim kurumlarından alınan derslerin kredilerinin intibakının sağlanması; ilgili programın tamamlanmasına yönelik önceden kazanılmış yeterliliklerin tanınması; farklı diploma programlarından bazı derslerin alınmasıyla yandal veya çift anadal yapılması; diploma alınabilmesi için, uygulama, teorik, uzaktan veya açıköğretim özellikleri ile (…) (…) eğitim-öğretimin devamına ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirlenir." hükmüne; "Senato" başlıklı 14. maddesinde ise, "b. Görevleri: Senato, üniversitenin akademik organı olup aşağıdaki görevleri yapar: (1) Üniversitenin eğitim - öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin esasları hakkında karar almak, (2) Üniversitenin bütününü ilgilendiren kanun ve yönetmelik taslaklarını hazırlamak veya görüş bildirmek, (3) Rektörün onayından sonra Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girecek olan üniversite veya üniversitenin birimleri ile ilgili yönetmelikleri hazırlamak, (4) Üniversitenin yıllık eğitim-öğretim programını ve takvimini inceleyerek karara bağlamak, ..." hükmüne yer verilmiştir.
21/06/2020 tarih ve 31162 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Yönetmeliğin amacı, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesine bağlı fakülte, yüksekokul ve meslek yüksekokullarında uygulanan önlisans ve lisans eğitim-öğretim ve sınavlarla ilgili usul ve esasları düzenlemektir." hükmü; "Dayanak" başlıklı 3. maddesinde, "Bu Yönetmelik, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 14 üncü ve 44 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır." hükmü; "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, "(1)Bu Yönetmelikte geçen; .... f) İlgili yönetim kurulu: Fakültelerde fakülte yönetim kurulunu, yüksekokullarda yüksekokul yönetim kurulunu, meslek yüksekokullarında meslek yüksekokulu yönetim kurulunu, g) İntibak işlemi: Üniversiteye kayıt hakkı kazanan öğrencilerin daha önce herhangi bir yükseköğretim kurumundan alıp başardığı veya muaf sayıldığı derslere göre devam edecekleri yarıyıl/yılı belirleme işlemini, ğ) Kredi: Öğrenim kazanımları ile açıkça belirlenmiş teorik veya uygulamalı ders saatleri ve öğrenciler için öngörülen diğer faaliyetler için gerekli çalışma saatleri de göz önünde bulundurularak hesaplanan sayısal değeri, h) Muafiyet: Daha önce alınmış ve başarılmış ders/derslerin yerine, kredi, AKTS ve içerik uyumuna göre eğitim-öğretim planında bulunan ders/derslerin denkliğinin kabul edilmesi durumunu, ı) Muafiyet ve İntibak Komisyonu: Bölüm Kurulu önerisi ve Birim Yönetim Kurulu onayı ile belirlenen üç öğretim elemanından oluşan komisyonu .... ifade eder." hükmü; "Yatay/dikey geçiş işlemleri" başlıklı 13. maddesinde, " (1) Diğer yükseköğretim kurumlarından Üniversiteye bağlı programlara yatay geçişler Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik hükümleri ile Senato tarafından belirlenen esaslara göre yapılır. (2) Önlisans mezunlarının Üniversiteye bağlı lisans programlarına dikey geçişleri, Meslek Yüksekokulları ve Açıköğretim Ön Lisans Programları Mezunlarının Lisans Öğrenimine Devamları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre yapılır. (3) Yatay ve dikey geçiş yapan öğrencilerin muafiyet işlemleri, bu Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin beşinci fıkrası hükümlerine göre yapılır." hükmü, "Ders muafiyeti ve intibak" başlıklı 16. maddesinde, " (1) ÖSYM ile yerleşen ve Üniversiteye kesin kaydını yaptıran öğrenciler, daha önceki yükseköğretim kurumlarında almış ve başarmış olduğu derslerden muaf olmayı talep edebilirler. Ders muafiyet başvuru hakkı bir kere olup aşağıda belirtilen dönemlerde yapılır: a) Öğrenciler muafiyet başvurularını, dilekçe ve ekinde muaf olmak istedikleri ders/dersleri ve ders içeriklerini gösterir belgeleri ekleyerek heryarıyılın/yılın derslerinin başlamasını izleyen beş iş günü içinde ilgili müdürlük/dekanlıklara yapmak zorundadırlar. b) Muafiyet işlemleri yapılırken, öğrencinin muafiyet başvurusunda bulunduğu yıl/yarıyıldan önceki yıl/yarıyıllarda alması gerekirken almadığı veya alıp da başarısız olduğu dersler için muafiyet işlemi yapılmaz. c) Süresi içerisinde muafiyet talebinde bulunmayan öğrenci ilgili dönemin tüm derslerinden sorumludur. (2) Ders muafiyetleri, muafiyet başvurularının sona ermesini takiben beş iş günü içinde, ilgili bölüm/program muafiyet ve intibak komisyonunun önerisi ve birim yönetim kurulu tarafından tüm eğitim-öğretim planını kapsayacak şekilde bir defada karara bağlanır ve öğrenciye tebliğ edilir. (3) Muafiyet talebi ilgili yönetim kurulu tarafından karara bağlanıncaya kadar öğrenciler, muafiyet talebinde bulundukları derse/derslere devam ederler. (4) Ders muafiyeti ile ilgili kararlara itirazlar, kararın bir nüshasının öğrenciye teslim tarihinden itibaren üç iş günü içerisinde ilgili birime yazılı olarak yapılır. Yapılan itirazlar ilgili birim tarafından aynı usulle değerlendirilir. Öğrenci itiraz süresi içerisinde istediği derslerden feragat edebilir. (5) Ders muafiyeti ve intibak işlemlerinde aşağıdaki kurallar uygulanır: a) Açıköğretim Fakültesinde alınan derslerden, Dikey Geçiş Sınavı ile yerleşen öğrenciler dahil, sadece ortak zorunlu dersler muaf kabul edilir. b) Muafiyet istenen dersin başarı notunun 30 uncu maddede belirlenen harf notlarından en az CC harf notu veya karşılığı olması gerekir. c) Muafiyet işlemlerinde bir dersin ön koşulunun sağlanması için ön koşul olan dersten CC ve üzeri, G veya bunların eşdeğeri not alınmış olması gerekir. ç) Muafiyet istenen dersin kredisinin/AKTS’nin daha düşük olmaması gerekir. d) Muafiyet istenen dersin içeriğinin en az % 80 uyumlu olması gerekir. Dersin adının, eşdeğer sayılacak ders ile birebir aynı olması gerekmez. e) Ortak zorunlu dersler dahil daha önce kayıtlı olduğu bir yükseköğretim kurumunda başarılı olduğu derslerden muafiyet isteği kabul edilen öğrencinin muaf olduğu toplam kredi; bulunduğu sınıfta okutulan derslerin toplam kredisinin en az % 70 ise bir üst sınıfa intibakı yapılır. Bu öğrenciler, intibaklarının yapıldığı dönem öğrencilerine uygulanan mevzuat hükümlerine tabi olurlar. (6) Üniversiteye kesin kaydını yaptıran öğrencilerin daha önce öğrenim gördükleri önlisans/lisans programlarından almış ve başarmış oldukları derslerin harf notları, karşılık sayılan dersler için geçerli sayılır ve bu notlar genel not ortalamasına katılır. Ancak, öğretim programlarında harf notu verilmeksizin başarılı olarak değerlendirilen ders/dersler için en az CC harf notu veya karşılığı aranmaksızın öğrenci muaf sayılır ve bu dersler not döküm belgesinde M harf notu ile gösterilerek ortalamaya dahil edilmez." hükmü bulunmaktadır.
19/02/2002 tarih ve 24676 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Meslek Yüksekokulları ve Açıköğretim Ön Lisans Programları Mezunlarının Lisans Öğrenimine Devamları Hakkında Yönetmeliğin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu yönetmeliğin amacı, meslek yüksekokulları ve açıköğretim ön lisans programlarından mezun olan başarılı öğrencilerin örgün öğretim ve açıköğretim lisans programlarına dikey geçiş yapmaları ve yerleştirilmeleriyle ilgili esas ve usulleri belirlemektir." hükmüne, "Lisans öğrenimi" başlıklı 9. maddesinde, "Lisans öğrenimine başlama hakkı elde eden öğrencilere üniversitelerince ön lisans eğitimi sırasında almış oldukları derslerden eş değer kabul edilenlere muafiyet verilerek ve kredileri dikkate alınarak, programdan alması gereken dersler belirlenir. Öğrencinin alması gereken derslere göre programa kaydı yapılarak, eğitime devam hakkı verilir. Yabancı dille öğretim yapılan programlarda ve zorunlu yabancı dil hazırlık sınıfı bulunan programlarda öğrencilerin lisans programına başlayabilmeleri için üniversitenin yapacağı yabancı dil muafiyet sınavını geçmeleri veya yabancı dil hazırlık sınıfına devam ederek başarılı olmaları gerekir. Yabancı dil hazırlık sınıfında ve lisans eğitim-öğretimi sırasında öğrenciler üniversitenin eğitim-öğretim yönetmeliğine tabi olurlar. Öğretim dili en az % 30 yabancı dil veya tamamen yabancı dil olan programların yabancı dil hazırlık sınıfında başarısız olan öğrenciler, 4/12/2008 tarihli ve 27074 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Yabancı Dil Öğretimi ve Yabancı Dille Öğretim Yapılmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik hükümleri çerçevesinde Türkçe eğitim yapan yükseköğretim programlarına ÖSYM’ce yerleştirilebilir. Dikey geçiş yapan öğrenciler 2547 sayılı Kanunun 44 üncü maddesindeki hükümlere göre öğrenimlerine devam ederler. Dikey geçiş ile lisans programlarına yerleşen ve halen kayıtlı olan öğrencilerin lisans not ortalamaları, önlisans programında alarak lisans programında intibakı yapılan dersler ile lisans eğitimi sırasında aldığı dersler üzerinden hesaplanır." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Öğretide türevsel bir yetki olarak kabul edilen idarelerin düzenleme yetkisinin, yasalarla getirilen hükümleri aşacak bir şekilde kullanılamayacağı İdare Hukukunun en temel ilkelerindendir. Ayrıca, mevzuat belirleme tekniği açısından da, idarenin Kanunla kendisine verilmiş olan görevleri idari metinlerle düzenlerken, bu görevlerin gerektirdiği hususlarda, takdir yetkisine sahip olduğu, ancak bu takdir yetkisinin kamu yararı ve düzenine uygun olarak kullanılması gerektiği tartışmasızdır.
Kamu yararı kavramı, tüm devlet organlarının işlem ve eylemlerinin genel nitelikteki amacını ve aynı zamanda nedenini oluşturmakta, çeşitli hak ve özgürlükler açısından bir sınırlama nedeni niteliği de taşımakta olup bu kavram genel bir ifadeyle bireysel, özel çıkarlardan ayrı ve bunlara üstün olan toplumsal yararı ifade etmektedir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerince, davalı idarenin öğrencilerin intibak işlemlerine ilişkin esasları tespit etmekle görevli ve yetkili olduğu, üst hukuk normlarına aykırılık teşkil etmeyecek ve takdir yetkisinin sınırlarını aşmayacak kamu yararına düzenlemeler yapabileceği anlaşılmaktadır.
Açıköğretim okullarının uzaktan eğitim suretiyle, öğrencilere radyo, televizyon ve eğitim araçları vasıtasıyla yapılan bir eğitim-öğretim türü olması, derslere devam etme zorunluluğunun olmaması, Açıköğretim okullarındaki bölümlere her sene çok sayıda öğrencinin kaydının yapılması ve sınavlarda test usulünün uygulanması gibi hususlar dikkate alındığında, davalı Üniversite tarafından yürütülen eğitim-öğretim faaliyetinin yüz yüze olması, eğitim-öğretim süresince ders ve uygulamalara devam etme zorunluluğunun olması, sayıca az sayıda öğrencinin uygulamalı olarak eğitim görmesi, klasik sınav usulünün uygulanması gibi özellikler gözetilmek suretiyle 2547 sayılı Kanun'un 44. maddesiyle Üniversitelere tanınan yetkiye dayanılarak yürürlüğe konulan dava konusu Yönetmelik maddesinin Üniversite tarafından daha donanımlı mezun verme amacıyla yapıldığı, 2547 sayılı Kanun'da da belirtilen konuyla ilgili bir sınırlamanın olmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda; davalı idarenin öğrencilerin yatay geçişlerine ilişkin esasları tespit etmekle görevli ve yetkili olduğu, üst hukuk normlarına aykırılık teşkil etmeyecek ve takdir yetkisinin sınırlarını aşmayacak kamu yararına düzenlemeler yapabileceği anlaşıldığından,
"Açıköğretim Fakültesinde alınan derslerden, Dikey Geçiş Sınavı ile yerleşen öğrenciler dahil, sadece ortak zorunlu dersler muaf kabul edilir." şeklindeki dava konusu düzenlemede ve bu maddeye dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlem ve düzenlemenin iptali yönündeki Rize İdare Mahkemesi kararına yönelik davalı idarenin istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. Samsun Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 21/02/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.