T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/2974
Karar No : 2023/10158
TEMYİZ EDEN (DAVACI): … Kaymakamlığı/…
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI): … Belediye Başkanlığı/…
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: Danıştay Altıncı Dairesinin 21/03/2018 tarihli ve E:2013/3441, K:2018/2431 sayılı bozma kararına uyularak verilen ... İdare Mahkemesinin … tarihli ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Aydın ili, Didim ilçesi, … Mahallesi, .. mevkii, … ada, … sayılı parselin 1/1000 ölçekli uygulama imar planında "günübirlik tesis alanı, yol ve park" olan kullanım kararının "günübirlik tesis alanı (anfitiyatro), otopark, yol ve park" olarak değiştirilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Didim Belediye Meclisi kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; dosyanın incelenmesinden, sahil şeridinin ilk 100 metrelik kısmında yer alan uyuşmazlık konusu taşınmaza, dava konusu uygulama imar planı değişikliği öncesindeki 1/5.000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1.000 ölçekli uygulama imar planlarında "G" gösterimi ile günübirlik tesis alanı fonksiyonu verildiği, plan değişikliği ile E:0.20, Hmax:5.50 yapılaşma koşullarında anfitiyatro yapımını da içeren "G" gösterimli günübirlik tesis alanı, otopark alanı, park alanı ve yol olarak planlandığı, mevzuat hükümleri uyarınca sahil şeridinin ikinci bölümünde günübirlik tesis alanı planlanmasının ve günübirlik turizm yapı ve tesisleri için emsal 0.20'yi, bir (1) katı, H=4.50 metreyi, asma katlı yapılması halinde H=5.50 metreyi geçmemek üzere plan kararlarının alınmasının mümkün olduğu, günübirlik tesis alanının mevzuatta yer alan tanımına göre bu alanlarda açık gösteri ve eğlence alanları içeren yapı ve tesislerin yer alabileceği, uyuşmazlığa konu 1/1.000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine ilişkin plan notları ile günübirlik tesislerde E:0.20, H:5.50 metre olacak şekilde getirilen yapılaşma koşullarının mevzuata uygun hazırlandığı, otopark fonksiyonu yönünden ise, alanda sadece açık otopark planlaması yapılabileceğinin tabii olduğu, bu durumda, mevzuata uygun şekilde yapılan dava konusu uygulama imar planı, 1/5.000 ölçekli nazım imar planının içeriğinin doldurulmasına ve ayrıntı verilmesine yönelik hazırlandığından ve bu haliyle 1/5.000 ölçekli nazım imar planında değişiklik yapılmasını gerektirmediğinden dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dosyada alınan bilirkişi raporunda da değerlendirildiği üzere, uyuşmazlık konusu parsele ilişkin olarak dava konusu imar planında birbiri ile uyumsuz iki farklı işlevin belirlenmesi nedeniyle iptal kararı verilmesi gerektiği, ayrıca Hazine mülkiyetindeki dava dışı Didim ilçesi, … Mahallesi, … ada, … sayılı parselin Aydın Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün … tarihli ve … sayılı işlemi ile "amfitiyatro" olarak kullanılmak üzere Didim Belediye Başkanlığına kesin tahsisinin yapıldığı, inşaat çalışmalarına da başlanıldığı, bu nedenle dava konusu parselin "amfitiyatro" amacına uygun kullanılamayacağının yani atıl durumda kalacağının açık olduğu, belirtilerek Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava, Aydın ili, Didim ilçesi, … Mahallesi, … mevkii, … ada, … sayılı parselin imar planında "günübirlik tesis alanı, yol ve park" olan kullanım kararının "günübirlik tesis alanı (anfitiyatro), otopark, yol ve park" olarak değiştirilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Didim Belediye Meclisi kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Yasasının işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 5. maddesinde, nazım imar planı, varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise, tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmeliğin 16. maddesinde: "Hazırlanacak her ölçekteki imar planlarının yapım ve değişikliklerinde planlanan beldenin ve bölgenin şartları ile gelecekteki gereksinimleri gözönünde tutularak sosyal ve teknik donatı alanlarında EK-1 deki tabloda belirtilen asgari standartlara uyulur." denildikten sonra 17. maddesinde de: "Nazım planları üzerinde gösterilen teknik ve sosyal alt yapı alanlarının konum ile büyüklükleri toplam standartların altına düşülmemek şartı ile uygulama planlarında değiştirilebilir." 29.maddesinde; "İmar planında gösterilen yolların genişletme, daraltma ve güzergahına ait imar planı değişikliklerinde 1) Devamlığı olan bir yol belli bir kesimde daraltılamaz. 2) Yolların kaydırılmasında, mülkiyet ve yapılaşma durumu esas alınır. 3) İmar planlarındaki gelişme alanlarında (7,00) metreden dar yaya, (10,00) metreden dar trafik yolu açılamaz, meskun alanlarda mülkiyet ve yapılaşma durumlarının elverdiği ölçüde yukarıdaki standartlara uyulur. 4) İmar planı değişikliği ile çıkmaz sokak ihdas edilemez. 5) İmar planı içinde kalan karayolu, kent içi geçişinin değiştirilmesi durumunda, Karayolları Genel Müdürlüğü'nden alınacak görüşe uyulur." hükmüne yer verilmiştir.
Yönetmeliğin gerek yukarıda içeriğine yer verilen düzenlemesi, gerekse Ek-2-a ve Ek-2-b 1/1000 ve 1/5000 lejandlarına göre, trafik yolu olan 10,00 metre üzerindeki en kesitli yolların ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümünü gösterecek olan 1/5000 ölçekli nazım imar planında yer alması gerekirken, daha dar en kesitli olan yaya yolunun (7,00 metrelik) ise üst ölçekli nazım imar planında yer almadan da 1/1000 ölçekli uygulama imar planında gösterilmesi mümkündür.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, Dairemizin 18/05/2023 tarihli, E:2022/2974 sayılı ara kararına davalı idare ile dava dışı Aydın Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından verilen yanıtlardan; dava dışı Didim ilçesi, … Mahallesi, … ada, … sayılı parselin 1/1000 ölçekli uygulama imar planında "E:1.00, Yençok:15.50 yapılaşma koşullarında belediye hizmet alanı (sosyal ve kültürel tesis alanı)" olarak ayrıldığı ve imar planı notlarına göre belediye hizmet alanı (sosyal ve kültürel tesis alanı) tanımı içerisinde "amfitiyatro" kullanımına da yer verildiği anlaşılmaktadır.
Davacı Didim Kaymakamlığı tarafından temyiz dilekçesinde; söz konusu … ada, … sayılı Hazine parselinin "amfitayatro" yapılmak üzere çıkarıldığı ihalede kesin kabulün yapıldığı ve inşaat çalışmalarına da başlanıldığı yönünde ileri sürülen hususların ekte sunulan bilgi ve belgeler ile de desteklendiği görülmektedir. Dava konusu parsele çok yakın bir konumda bulunan 2790 ada, 1 sayılı parselin "amfitiyatro" olarak kullanılması halinde ikinci bir "amfitiyatro" kullanımına ihtiyaç duyulmayacağı ve dava konusu parselin atıl kalacağı hususunun şehircilik ilkeleri ve planlama esasları bakımından önem taşıdığında kuşku bulunmamaktadır.
Öte yandan, uyuşmazlık konusu parselin dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında kısmen 10 metre en kesitli yol olarak ayrıldığı ancak dayanağı olan 1/5000 ölçekli nazım imar planında 10 metrelik yol düzenlemesine yer verilmediği görülmektedir.
Danıştay Altıncı Dairesinin yerleşik içtihatlarına göre, taşıt yolu olan 10 metre ve üzerindeki en kesitli yolların ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümünü gösterecek olan 1/5000 ölçekli nazım imar planında yer alması gerekmekte olup dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında öngörülen 10 metre en kesitli taşıt yolunun 1/5000 ölçekli nazım imar planında gösterilmemesi, uygulama imar planını dayanağı olan nazım imar planına aykırı hale getirmiştir.
Bu durumda, şehircilik ilkeleri ile planlama esaslarına uygunluk bulunmayan ve dayanağı nazım imar planına aykırı olan dava konusu uygulama imar planının iptali gerektiği sonucuna ulaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddine ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin temyize konu ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 28/12/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.