T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2022/2982
Karar No : 2023/4250
TEMYİZ EDENLER:1-(DAVALI) … Vergi Dairesi Başkanlığı-…
VEKİLİ : Av. …
2-(DAVACI) … İnşaat Elektrik Taahüt Gıda Mad. Petrol İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirket adına, düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2016/Aralık dönemi için re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesi'nin … tarih, E:…, K: … sayılı kararıyla davacının ilgili dönemde mal ve hizmet alımında bulunduğu … Yapı İnşaat Emlak Nakliyat İş Makinaları Sanayi Limited Şirketi adlı mükellef hakkında düzenlenen vergi tekniği raporundaki tespitler, davacı şirkete düzenlediği faturaların sahte olduklarını ortaya koymak için yeterli olmadığından dava konusu vergi ziyaı cezalı tarhiyatların bu mükelleften alınan faturalar sebebiyle yapılan kısımlarında hukuka uygunluk bulunmadığı, davacı şirketin mal ve hizmet alımında bulunduğu diğer mükellefler … ve … Petrol İnşaat Gıda Tekstil Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkında düzenlenen vergi tekniği raporundaki tespitler, davacının bu mükelleflerden aldığı faturaların herhangi bir mal/hizmet alışverişine dayanmayan sahte faturalar olduğunu ortaya koyduğundan dava konusu vergi ziyaı cezalı tarhiyatların bu mükelleften alınan faturalar sebebiyle yapılan kısımlarında hukuka aykırılık görülmediği; davacı şirket hakkında şirket adına fatura düzenlediği halde ilgili dönem katma değer vergisi beyanını sıfır (0) olarak beyan eden Mehmet ŞAHİN isimli mükelleften tedarik edilen faturalara isabet eden ve indirim konusu yapılan kayam değer vergisi nedeniyle yapılan tarhiyat yönünden; tarhiyata konu edilen faturalar içeriği mal/hizmetin temin edilip edilmediğine yönelik olarak inceleme raporunda bir ibareye yer verilmediği, ayrıca inceleme elemanınca bahsi geçen mükellef hakkında, söz konusu beyanların bazı dönemlerde hangi sebepten dolayı sıfır olarak beyan edildiği, sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleme yönünden bir durumun olup olmadığına yönelik bir araştırma veya incelemeye gidilmediğinden hukuka uygunluk bulunmadığı; davacı şirket adına, şirketin kendisine yönelik herhangi bir teslim veya hizmete yönelik olmayan işlerden dolayı düzenlenen faturalar üzerinden hesaplanan katma değer vergilerinin davacı şirket tarafından indirim konusu yapamayacağından, davacı şirketin şirket adına olmayan faturalar sebebiyle indirim konusu yaptığı katma değer vergisinin indirimlerinin reddi sureti ile bu indirimlerine isabet eden katma değer vergilerinin adına re’sen tarh edilmesinde kanuna aykırılık bulunmadığı ile davacı şirketin 7143 sayılı yasadan yararlanmak sureti ile matrah artırımında bulunduğuna yönelik iddiası bakımından davacı adına düzenlenen vergi inceleme raporu içeriğinden davacının 7143 sayılı yasadan, 2016 ve 2017 dönemi kurumlar vergisi ve katma değer vergisi matrahını arttırmak sureti ile yararlandığı, artırım konusu ödemelerini 6 taksite bağladığı, 01/10/2018, 30/11/2018 ve 28/02/2019 tarihlerinde olmak üzere ilk üç taksiti süresinde ödediği, devamında ise diğer üç taksitin süresinde ödenmediğinden bahisle davalı idarece 27/09/2019 tarihinde yapılandırmanın iptal edildiği, akabinde ise davacı tarafından süresi geçmiş son üç taksitin 31/10/2019 tarihinde ödediği anlaşılmakla 7143 sayılı Yasa’nın 9’uncu maddesinin 6’ncı bend hükmü uyarınca davacı şirketin 7143 sayılı yasadan yararlanma hakkını kaybettiği; yine aynı kanunun 5’inci maddesinin 3/3-f hükmü uyarınca da söz konusu ödemelerin mahsubun mümkün görülmediği sonucuna varılarak Mahkemesince yeniden yapılan katma değer vergisi beyan tablosu uyarınca, davacı şirketin 2016/Aralık döneminde ödenmesi gereken katma değer vergisinin bulunmadığı görüldüğünden, davacı şirket adına dava konusu 2016/Aralık dönemi için re’sen tarh edilen üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:Dava konusu cezalı tarhiyat, sadece davacı şirketin sahte fatura kullanımı nedeniyle katma değer vergisi indirimlerinin reddi sureti ile yapılmış olduğundan diğer matrah kalemlerinin dava konusu cezalı tarhiyatla herhangi bir ilgisi bulunmadığından Mahkemesince, davacı şirket adına fatura düzenleyen mükellef tarafından beyan edilmeyen katma değer vergisi ile davacı şirket adına düzenlenmeyen faturalarda yer alan katma değer vergisinin indirim konusu yapıldığının tespit edildiğinden bahisle katma değer vergisi indirimlerinin reddedilmesi suretiyle re’sen yapılan tarhiyatlar yönünden yapılan değerlendirmenin yerinde bulunmadığı anlaşıldığından, söz konusu kısmın düzeltilerek 2577 sayılı Kanunun 45/3'üncü maddesi uyarınca karar kapsamından çıkarılmasına; Mahkeme kararında davacı şirketin kayıtlarına intikal ettirdiği bir kısım faturaların gerçeğe uygun olup olmadığının değerlendirilmesi suretiyle ulaşılacak sonucuna göre karar verilmesi gerekli ve yeterli olmasına karşın yeniden düzenlenen beyan tablosuna göre bulunan ödenmesi gereken katma değer vergisi miktarlarının tespiti ile idarenin yerine geçmek suretiyle karar verilmesinde yargılama usulüne uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine; Mahkeme kararının; dava konusu vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin … Yapı İnşaat Emlak Nakliyat İş Makinaları Sanayi Limited Şirketi'nden alınan faturalara isabet eden kısmına yönelik istinaf isteminin yazılı gerekçeyle reddine, dava konusu vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin … ve … Petrol İnşaat Gıda Tekstil Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınan faturalara isabet eden kısmına yönelik istinaf isteminin kabulüne, kararın bu kısmının kaldırılmasına, bu kısım yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
DAVACININ İDDİALARI: İncelemenin kanuna aykırı olarak iş yerinde yapılmadığı, davacının defter belgeleri, banka dekontlarının göz ardı edildiği, eksik inceleme ve tespitlere dayanılarak tarhiyat yapıldığı iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
DAVALININ İDDİALARI: Vergi inceleme raporu doğrultusunda düzenlenen ceza ihbarnamesinin usul ve yasaya uygun olduğu iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: Davacı şirket adına, düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2016/Aralık dönemi için re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un "Matrah ve vergi artırımı" başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasında; gelir ve kurumlar vergisi, 2. fıkrasında; gelir (stopaj) veya kurumlar (stopaj) vergisi, 3. fıkrasında; katma değer vergisi matrahlarının fıkralarda belirlenen şartlar dahilinde artırılarak belirlenen süre ve şekilde ödenmesi halinde artırımda bulunulan yıllar için ilgili vergi türleri yönünden vergi incelemesi ve tarhiyatı yapılmayacağı hususu kurala bağlanmış; 9. maddenin 6. fıkrasında; "Bu Kanuna göre ödenmesi gereken taksitlerin ilk ikisinin süresinde ve tam ödenmesi koşuluyla, kalan taksitlerden; bir takvim yılında iki veya daha az taksitin, süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde, ödenmeyen veya eksik ödenen taksit tutarlarının son taksiti (peşin ödeme seçeneğinin tercih edilmesi hâlinde ilk taksiti) izleyen ayın sonuna kadar, gecikilen her ay ve kesri için 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi şartıyla bu Kanun hükümlerinden yararlanılır. İlk iki taksitin süresinde tam ödenmemesi ya da süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen diğer taksitlerin belirtilen şekilde de ödenmemesi veya bir takvim yılında ikiden fazla taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde matrah ve vergi artırımına ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla bu Kanun hükümlerinden yararlanma hakkı kaybedilir. Bu hüküm her bir madde ve alacaklı idareler açısından taksitlendirilen alacaklar için ayrı ayrı uygulanır." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasının incelenmesinden, 7143 sayılı Yasa uyarınca matrah artırımında bulunan davacı şirket hakkında vergi incelemesi sonucunda düzenlenen … tarih, … sayılı vergi inceleme raporunda davacının 7143 sayılı Yasadan, 2016 ve 2017 dönemi kurumlar vergisi ve katma değer vergisi matrahını arttırmak sureti ile yararlandığı, artırım konusu ödemelerini altı taksite bağladığı, ilk üç taksiti süresinde, süresi geçmiş son üç taksitin 31/10/2019 tarihinde ödediği, ödeme şartlarının ihlal edildiği iddiasının son üç taksitin ödeme sürecinden kaynaklandığı ve davalı idarece 27/09/2019 tarihinde yapılandırmanın iptal edildiği ancak davacı tarafından süresi geçtikten sonra ödenen son üç taksitin yapılandırmanın iptal edildiği tarihten sonra 31/10/2019 tarihinde ödemesinin kabul edildiği, vergi inceleme raporunun da 22/12/2020 tarihinde düzenlendiği anlaşılmaktadır.
7143 sayılı Kanun'da yapılan düzenlemeler ile, mükelleflerin geçmiş yıllara ilişkin vergisel iş ve işlemleri için bir takım kolaylıklar sağlanması, mükelleflerin gerek yapılandırma gerekse de matrah artırımı yoluyla, çeşitli nedenlerle ödemediği ya da eksik beyan ettiği vergi borçlarını ödemelerinin önünü açmak ve matrah/ vergi artırılan yıllarla ilgili oluşabilecek vergi cezalarından korunması amaçlanmıştır. Davalı idarece 27/09/2019 tarihinde tecilin kaldırılmasına rağmen yapılandırılan vergi borçlarına ilişkin son üç taksitin 31/10/2019 tarihinde ödenmesi ile ilgili davacı tarafın iddiasına bir itirazda bulunulmadığı gibi dosyaya bu durumun aksini gösterecek herhangi bir bilgi ya da belge sunulmadığı, davacı tarafından 31/10/2019 tarihinde gecikme faiziyle birlikte yapılan son 3 taksit ödemesinin idarece kabul edildiği, ilk taksitten itibaren üç taksiti süresinde ödeyen davacının, borcu ödeme yönünde ortaya çıkan iradesi gözetilerek ödenmeyen taksitten haberdar olup olmadığı, değilse bu taksiti Yasada belirtilen tarihte ödemediği taktirde matrah/vergi artırımının kaldırılacağı yönünde davacıya bildirimde bulunulmadığı ve yapılan ödemelerin sonraki tarihli vergi inceleme raporunda dikkate alınmadığı hususları ile Kanunda yapılan düzenlemelerin amacı, birlikte değerlendirildiğinde taksitlerden bir kısmını Kanunda belirtilen sürede ödemediğinden bahisle matrah/vergi artırımının kaldırılarak vergi incelemesi yoluna gidilmesi ve inceleme sonucuna göre tarh edilen cezalı katma değer vergilerinde hukuka uygunluk görülmediğinden temyize konu kararın davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasında hukuki isabet, davanın kabulüne ilişkin kısmında ise yukarıda yazılı gerekçeyle sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne, davalının temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının davanın reddine ilişkin kısmının BOZULMASINA, kalan kısmının yukarıda yazılı gerekçeyle ONANMASINA
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine , 02/11/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.