T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/299
Karar No : 2023/2576
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Bilgisayar Yazılım Ticaret
Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- … Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
2- … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından; Antalya ili, Serik ilçesinde faaliyet gösteren ... Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursuna verilen … tarihli, E… sayılı kurum açma izni ile … tarihli, E… sayılı iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; Yönetmeliğin; 6. maddesi hükmüne göre, illerin nüfus sayısına göre kurs açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenleneceği, ancak geçici 3. maddeyle, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten (06/03/2019-30706) önce, kurs açma başvurusunda bulunanların nüfus kotasına tabi olmayacağı anlaşıldığı, uyuşmazlık konusu olayda, kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi istenen ... Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursu adına şirketin kurucu temsilcisi tarafından, 29/01/2019 kayıt tarihli dilekçeyle, kurum açma izni ve işyeri açma ve çalışma ruhsatı talebiyle başvuruda bulunulduğu anlaşılmış olup, anılan başvurunun tarihi itibariyle Millî Eğitim Bakanlığı Özel Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim Ve Geliştirme Kursları Yönetmeliğinin geçici 3. maddesi hükmü uyarınca 06/03/2019 tarihinden önce olduğu ayrıca dosyada yer alan bilgi ve belgelere göre söz konusu kurumun kurs açma şartlarını da taşıdığı dikkate alındığında, ... Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursu hakkında düzenlenen kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :Davacı tarafından, dava konusu kurs nedeniyle davacının Serik ilçesindeki gelirinin azaldığı, mağdur duruma düştüğü, taraflarından 06/03/2019 tarihli 30706 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin belirtilen 3. maddesine karşı Danıştay'a dava açıldığı, davanın derdest olduğu sonucunun beklenilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı Milli Eğitim Bakanlığı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur, Antalya Valiliği tarafından savunma sunulmamıştır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Antalya ili, Serik ilçesinde faaliyet gösteren ... Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursuna 24/01/2019 tarihinde Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı İtfaiye Dairesi Başkanlığından kurs açılacak bina için İtfaiye uygunluk raporunu, 29/01/.2019 tarihinde ise Serik Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı almak için başvuruda bulunduğu, 26/02/2019 tarihinde Antalya Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından Kurum açma izni ve de 01/03/2019 tarihinde ise Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğünce adına İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı düzenlendiği, bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 3. maddesinde, ''Bir kurumda öğretime başlayabilmek için kurum açma izni alınması zorunludur. İzin başvuruları ilgili millî eğitim müdürlüğüne yapılır. Valilikçe yapılan inceleme sonucunda açılması uygun görülen okullar dışındaki kurumlara kurum açma izni verilir. Valilikçe açılması uygun görülen okullara ilişkin başvurular ise kurum açma izni verilmek üzere Bakanlığa gönderilir. Kurum açma izni talebinin valilikçe reddedilmesi hâlinde, kurucu veya kurucu temsilcisi tarafından taleplerinin reddine ilişkin işlemin tebliğinden itibaren onbeş iş günü içinde Bakanlığa itirazda bulunulabilir. İtiraz, Bakanlıkça onbeş iş günü içinde karara bağlanır. Kurum açma izni alınmadıkça, kuruma öğrenci kaydı yapılamaz. Kurum açma izni verilmesi, binanın kullanılış amaçlarına ve Bakanlıkça belirlenen standartlara uygun ve yeterli bulunmasıyla birlikte aşağıdaki şartların yerine getirilmesine bağlıdır:...'' hükmüne yer verilerek devamında, kurum açma izni ve kurucu/kurucu temsilcisinin nitelikleri ve kurum binaları ile ilgili kurallara yer verilmiştir.
20/03/2012 tarih ve 28239 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'in ''Amaç'' başlıklı 1. maddesinde, ''Bu Yönetmeliğin amacı, her derece ve türdeki özel öğretim kurumlarının açılış ve işleyişiyle ilgili usul ve esasları düzenlemektir.'' hükmüne, ''Kurum açma'' başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasında, ''Kanunun 3 üncü maddesi hükmü doğrultusunda özel öğretim kurumlarına kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilir.'' hükmüne, 2. fıkrasında ise gerekli bilgi ve belgelere yer verilmiştir.
4925 Sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun "Yetki belgesi alma zorunluluğu ve taşıma hizmeti" başlıklı 5. maddesinde; "Taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapılabilmesi için Bakanlıktan yetki belgesi alınması zorunludur. Taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yetki belgesi alınabilmesi için taşıma işleri işletmecilerinin mesleki saygınlık, mali yeterlilik ve mesleki yeterliliğe sahip olması gerekmektedir. (Ek cümle: 23.01.2008 - 5728 S.K/Madde 516) Ayrıca, karayoluyla yük ve yolcu taşımacılığı faaliyetlerinde kullanılan ticari araçlarda çalışan şoförlerin, sürücü mesleki yeterlilik belgesi almaları zorunludur. Bu maddeye ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir."; "Yönetmelik" başlıklı 34. maddesinde; "Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren altı ay içinde;
a) (Değişik bend: 06.02.2014 - 6518 S.K/Madde 60) Taşımacılık faaliyeti yapmak isteyen gerçek ve tüzel kişilerde aranacak şartlar, verilecek yetki belgeleri, mesleki yeterlilik belgeleri ve taşıt kartları ile diğer belge ve hizmetlerin ücret, süre, kapsam, tür ve şekilleri, her belge türü için gerekli olan taşıt kapasiteleri, taşıtların yaşı, nitelikleri, istiap hadleri ve terminal hizmetlerinde öngörülecek hususları,
…
h) Kanunun uygulanmasıyla ilgili diğer esas ve usulleri,
...
düzenleyen yönetmelikler Bakanlıkça hazırlanarak Resmi Gazetede yayımlanır." hükmü yer almaktadır.
01/02/2017 tarih ve 29966 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursları Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; "(1) Bu Yönetmeliğin amacı, karayolu yolcu ve eşya-kargo taşımacılık faaliyetleri için öngörülen mesleki yeterlilik eğitimini veren özel ulaştırma hizmetleri mesleki eğitim ve geliştirme kurslarının işleyişiyle ilgili usul ve esasları düzenlemektir."; "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde; " (1) Bu Yönetmelik, 8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında açılan özel ulaştırma hizmetleri mesleki eğitim ve geliştirme kurslarını kapsar.
(2) SRC 5 türü tehlikeli madde taşımacılığına ilişkin özel ulaştırma hizmetleri mesleki eğitim ve geliştirme kursları bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır." hükmü ile "Dayanak" başlıklı 3. maddesinde; "(1) Bu Yönetmelik, 10/7/2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu, 8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu ve 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine dayanılarak hazırlanmıştır." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Yönetmeliğin "Özel ulaştırma hizmetleri mesleki eğitim ve geliştirme kurslarının açılması" başlıklı 6. maddesinin 5. fıkrasında ; "Genel Müdürlükçe ilk müracaat eden kurucu veya kurucu temsilcisine ait kimlik bilgileri, öğrenim durumu ve adli sicil sorgulaması yapılır. Sorgulama sonucunda kurs açmasında sakınca görülmeyen müracaat sahibine, Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen belgeleri üç ay içerisinde tamamlayıp il/ilçe milli eğitim müdürlüğüne vermesi gerektiği yazı ile bildirilir. Kurs açılacak il/ilçe milli eğitim müdürlüklerine de durum yazı ile bildirilir. Kurs açmak üzere müracaat eden kurucu veya kurucu temsilcisi verilen süre sonuna kadar belgelerini eksiksiz olarak teslim etmezse veya il/ilçe milli eğitim müdürlüğünce yapılan inceleme sonucunda belgelerinin ilgili mevzuata uygun olmadığı tespit edilirse bu durum yazı ile müracaat sahibine bildirilir ve yazı ekinde belgeler iade edilir. Ayrıca konu hakkında Genel Müdürlüğe bilgi verilir. Bu kurucu veya kurucu temsilcisine iki yıl süre ile kurs açmak için Genel Müdürlüğün internet sayfasında yer alan başvuru ekranı girişine izin verilmez." hükmü yer almaktayken; anılan düzenleme 01/07/2018 ve 30465 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursları Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. Maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.
06/03/2019 tarih 30706 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursları Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 2. maddesiyle, mülga hüküm yeniden düzenlenerek, elektronik ortamda yapılan başvurunun geçerli olabilmesi için; kurucu veya kurucu temsilcisinin, internet sayfasına girilen bilgilerin belge asıllarını başvuru süresinin bitim tarihinden itibaren beş iş günü içinde kurs açma başvurusu yaptığı il/ilçe millî eğitim müdürlüğüne ibraz etmesi ve il/ilçe millî eğitim müdürlüğünce de iki iş günü içinde belgeler incelenerek uygun görülen başvuruların Genel Müdürlüğün internet sayfası üzerinden onaylamasının gerektiği, başvuru şartlarını taşımayanların veya belgeleri eksik olanların başvuru taleplerinin işleme alınmayacağı, İl/ilçe millî eğitim müdürlüğünce onaylanan başvuruların listesinin Genel Müdürlüğün internet sayfasında beş iş günü süre ile yayımlanacağı, yayımlanan başvuru listelerine beş iş günü içinde il/ilçe millî eğitim müdürlüğü nezdinde itiraz edilebileceği, yapılan itirazın Genel Müdürlüğe iletileceği ve Genel Müdürlüğün verdiği karara göre işlem yapılacağı, başvuruların, başvurunun yapıldığı yıl için geçerli olacağı kuralı getirilmiştir.
Aynı maddenin 6. fıkrasında ise, İl/ilçe millî eğitim müdürlüğünce onaylanan ve Genel Müdürlüğün internet sayfasında yayımlanan başvuru sahipleri arasında kurs açılacak ilin valiliği tarafından noter huzurunda çekilen kuranın sonucuna göre sıralanarak düzenlenen listelerin, Genel Müdürlüğe gönderilerek Genel Müdürlükçe internet sayfasında yayımlanacağı ve İl/ilçe millî eğitim müdürlüklerince, listede birinci sırada yer alan müracaat sahibinden başlanarak ilçedeki kurs açılacak kontenjan kadar başvuru yapanların Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen belgeleri üç ay içerisinde tamamlayıp il/ilçe millî eğitim müdürlüğüne vermesi gerektiğinin yazı ile bildirileceği ifade edilmiştir.
01/02/2017 tarih ve 29966 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursları Yönetmeliği'nin 06/03/2019 tarih ve 30706 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 7. maddesi ile değiştirilen geçici 3. maddesinde ise "(1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte özel ulaştırma hizmetleri mesleki eğitim ve geliştirme kurslarını açmak için Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (l) veya (m) bentlerindeki belgelerden herhangi birini almak üzere başvuru yaptığını belgelendirenler veya milli eğitim müdürlüklerinde kurs açma başvurusu bulunanlar hakkında bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin ikinci, üçüncü, dördüncü, beşinci, altıncı ve yedinci fıkra hükümleri uygulanmaz." düzenlemesi mevcuttur.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Özel ulaştırma hizmetleri mesleki eğitim ve geliştirme kurslarını açmak için kurum açılacak binanın ve çevresinin sağlık yönünden uygun olduğuna ilgili sağlık biriminden düzenlenen rapor veya kurum açılacak binada yangına karşı gerekli önlemlerin alındığına ilişkin itfaiye müdürlüğünce düzenlen raporun alınması için başvuru yaptığını belgelendirenlerin veya milli eğitim müdürlüklerine kurs açma başvurusunda bulunanların kota uygulaması dışında değerlendirileceği belirtilerek muaf tutuldukları yönünde düzenleme getiren 01/02/2017 tarih ve 29966 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursları Yönetmeliği'nin 06/03/2019 tarih ve 30706 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 7. maddesi ile değiştirilen geçici 3. maddesinin Danıştay Sekizinci Dairesinin E:2019/4418 sayılı dosyası ile yapılan yargılama sonucu 03/05/2023 tarihli kararı ile iptaline karar verilmiştir.
Kurs açma başvuruların değerlendirilmesinde ve başvurulara kurs açma izni verilmesinde kurs açılması için başvuranların ya da bir takım belgeleri tedarik edenlerin, 6.3.2019 tarihinden öncesi için başvurularının kota uygulaması dışında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı bu nedenle ... Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursu adına şirketin kurucu temsilcisi tarafından, 29/01/2019 kayıt tarihli dilekçeyle, kurum açma izni ve işyeri açma ve çalışma ruhsatı talebiyle başvuruda bulunulduğu bu nedenle kurumun kurs açma şartlarını da taşımadığı dikkate alındığında, ... Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursu hakkında düzenlenen kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatında hukuka uygunluk görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak 03/05/2023 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
X- İdare ve Vergi Mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının 49. maddesinin 1. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.
Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın dayandığı gerekçe usul ve yasaya uygun olup, bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği oyu ile aksi yöndeki karara katılmıyorum.