T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2022/3031
Karar No:2022/3091
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Madencilik Petrol İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- … Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri Av. …
2- … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri Av. …
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nce 14/12/2021 tarihinde gerçekleştirilen Hatay ili hudutlarında bulunan ER:... sayılı II. Grup maden sahası arama ruhsatı ihalesinin uygun bulunmamasına ilişkin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Bağlı, İlgili ve İlişkili Kuruluşlar Taşınmaz Komisyonu'nun (Taşınmaz Komisyonu) … tarih ve … (Bildirim yazısında … olarak belirtilmiştir.) sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; 2 isteklinin katıldığı dava konusu ihalede, isteklilerden birinin birinci açık artırmada ihaleden çekilmesi üzerine ihalenin davacı şirket uhdesinde bırakılması durumunun, ihalede yeterli rekabet koşullarının oluşmadığı olgusunu açıklayan bir gerekçe niteliğinde olduğu ve bu tür bir rekabet eksikliğinin ihale kararının uygunluğunu denetleyen makam tarafından fiyatın ekonomik olmaması nedeniyle ihale kararının uygun bulunmaması için yeterli bir sebep olarak değerlendirilebileceği, katılımcı sayısının 2 (iki) ve sonuç itibarıyla açık artırma kısmında diğer isteklinin çekilmesi neticesinde 1 (bir) olması nedeniyle yeterli rekabetin gerçekleşmemesinin yanı sıra, Mahkemelerinin 06/04/2022 tarihli ara kararına davalı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından verilen cevabi yazıda belirtilen "sahanın mahiyeti, teklif miktarı ve teklifin kamu yararına uygun olmaması" hususları da göz önünde bulundurularak bir karara varılmasının idarenin bu konuda sahip olduğu takdir yetkisi kapsamında olduğu dikkate alındığında, ihaleyi sonuçlandıran ihale komisyonu kararının uygun bulunmamasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, ihaleye konu sahanın hâlihazırda maden faaliyeti yürütülen sahanın bitişiğinde olduğu, anılan sahanın şirketlerinin talebi üzerine ihaleye çıkartıldığı, ihaleye şirketleriyle birlikte başka bir firma tarafından da teklif verildiği, birinci açık artırmada şirketlerinin teklif bedeli üzerinden ihalenin sonuçlandığı, ihale bedelinin ödendiği ve süresi içerisinde maden işletme projesinin idareye sunulduğu, sonuçlandırılan ihalenin Taşınmaz Komisyonu tarafından uygun bulunmamasının somut gerekçelerinin olmadığı, dava konusu uygun bulmama işleminin hukuki belirlilik ilkesine aykırı olduğu, rekabet koşullarının oluşmadığına yönelik değerlendirmenin yerinde olmadığı, maden ruhsatına yönelik ihalelerin başka bir istekli bulunmaması nedeniyle tek teklifle de sonuçlandırılabileceği, dava konusu ihalede teklif bedelinin taban ihale bedelinin çok üzerinde olduğu, idarenin takdir yetkisinin kamu yararına uygun kullanılmadığı, objektif bir sebebe dayanmayan dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından, sonuçlandırılan ihalenin Taşınmaz Komisyonu'nca kamu yararı gözetilerek uygun bulunmadığı; davalı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından, taban ihale bedelinin; işletme ruhsat taban bedelinden az olmamak kaydıyla, sahanın ruhsat safhası, konumu, rezerv bilgileri ve piyasa şartları dikkate alınarak belirlendiği, maden sahalarının taban ihale bedelinin onlarca kat fazlasına ruhsatlandırılabildiği, bunun büyük ölçüde sahanın konumu ve rezerv bilgileri de dikkate alındığında piyasa şartlarıyla ilişkili olduğu, piyasa şartlarının ihale taban bedelinin belirlendiği dönem ile ihale işlemlerinin nihayete ereceği dönem arasında geçen sürede dahi ciddi farklılıklar gösterebildiği, dava konusu işlem tesis edilirken sahanın mahiyeti, teklif miktarı, katılımcı sayısı, piyasa şartları ve rekabet koşullarının dikkate alındığı, verilen tekliflerin kamu yararına uygun bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : İdari vesayete ilişkin yetkilerin kanunda açıkça düzenlenmesi gerektiğinden Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın bağlı kuruluşu olan Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün işlemleri üzerindeki idari vesayet yetkisi kapsamında yürütme organının adsız düzenleyici işlemlerinden olan Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'ne dayalı olarak tesis edilen dava konusu Taşınmaz Komisyonu kararında yetki unsuru bakımından hukuka uygunluk bulunmadığından, davacının temyiz isteminin kabulü ile davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. Kullanılmayan …-TL yürütmeyi durdurma harcı ile fazladan yatırılan …-TL harcın istemi hâlinde davacıya idareye iadesine,
6. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 14/09/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.