T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2022/3086
Karar No : 2022/5037
TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Vergi Dairesi Başkanlığı (… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI): …
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, ...'ın sahte fatura düzenleme fiiline iştirak ettiğinden bahisle 2016 yılı gelir vergisi ile 2016 yılının tüm dönemlerine ilişkin geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dava konusu vergi ziyaı cezalarının, ...'ın 2016 yılında düzenlediği iddia olunan sahte faturalar sebebiyle elde ettiği komisyon geliri, taşıt satışlarından elde edilen kazanç, taşıt kiralamalarından elde edilen kazanç ve aktifine kayıtlı demirbaş ve taşıtların işletmeden çekilmesi sebebiyle elde edilen kazanç esas alınarak hesaplandığının anlaşıldığı, bu nedenle her tarh sebebinin ve davacının bahse konu tarh sebeplerine iştirak fiillinin de ayrı ayrı irdelenmesi gerektiği; tarhiyatın davacının sahte fatura düzenleme fiili ile kayıt dışı taşıt satış gelirinden kaynaklanan kısmına iştiraki yönünden yapılan incelemede; uyuşmazlıkta, asıl mükellef hakkında 2016 yılının tüm dönemlerine ilişkin olarak tarh edilen üç kat vergi ziyaı cezalı geçici vergi ile 2016 yılına ilişkin tarh edilen üç kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisinin kaldırılması istemiyle açılan davada; Mahkemelerinin … tarih ve E:… K:… sayılı kararıyla, hesaplanan komisyon geliri ile kayıt dışı taşıt satış gelirinde hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine varıldığı, davacı hakkında iştirak yönünden yapılan değerlendirmede ise; davacının bu fiillere iştirak ettiği sonucuna ulaşılması karşısında, komisyon geliri ile kayıt dışı taşıt satış geliri üzerinden davacı adına kesilen vergi ziyaı cezasında hukuka aykırılık bulunmadığından bu tarh sebepleri üzerinden davacı adına kesilen vergi ziyaı cezasında da hukuka aykırılık bulunmadığı, tarhiyatın kayıt dışı taşıt kiralama gelirinden kaynaklanan kısmının değerlendirilmesinden ise; Mahkemelerinin … tarih ve E:… K:… sayılı kararıyla; taşıt kiralamalarına ilişkin düzenlenen dört adet araç kiralama faturasından kaynaklanan gelir vergisi matrahında hukuka aykırılık, geriye kalan dört araç dışındaki kısmına ilişkin gelir vergisi matrahında varsayıma dayandığı gerekçesiyle hukuka uyarlık bulunmadığı, bu durumda, söz konusu mahkeme kararına istinaden varsayıma dayalı yapılan tarhiyat üzerinden ve dört adet araç kiralama faturasının ise gerçek olduğu kabul edildiği için ortada sahte fatura düzenleme fiili bulunmadığından her iki sebep dolayısıyla kesilen vergi ziyaı cezasına, davacının 359. maddede yazılı fiillerle iştirak etmesi mümkün olmadığından davacı adına kesilen vergi ziyaı cezasında hukuka uyarlık görülmediği, tarhiyatın takdir komisyonunca belirlenen 31/12/2016 tarihi itibariyle işletmeden çekilmiş sayılan maddi duran varlıklardan (demirbaş ve taşıtlar) kaynaklanan kısmının değerlendirilmesinden ise; asıl mükellefin 31/12/2016 tarihi itibariyle mükellefiyetinin sona erdiği, terk tarihi itibariyle işletmeden çekilmiş sayılan maddi duran varlıkların takdir komisyonunca hesaplanmasında ve hesaplanan matrah üzerinden tarhiyat yapılmasında davacının bir sorumluluğu bulunmadığından vergi ziyaına 359. maddede yazılı fiillerle sebebiyet verildiğinden bahisle davacı adına kesilen vergi ziyaı cezasının bu sebepten kaynaklanan kısmında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, dava konusu vergi ziyaı cezalarının taşıt kiralama gelirinden kaynaklanan kısmı ile takdir komisyonunca belirlenen 31/12/2016 tarihi itibariyle işletmeden çekilmiş sayılan maddi duran varlıklardan kaynaklanan kısmının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesinin, sahte fatura düzenleme fiiline iştirak nedeniyle komisyon gelirinden kaynaklanan gelir vergisine ve geçici vergilere bağlı olarak kesilen bir kat vergi ziyaı cezaları yönünden davanın reddi yolundaki hüküm fıkrasında, dayandığı gerekçeler karşısında yasal isabetsizlik görülmediği, Mahkeme kararının, bir kısım araç satış gelirinin kayıt dışı bırakılmasından kaynaklanan gelir vergisine ve geçici vergilere bağlı olarak kesilen vergi ziyaı cezası yönünden davanın reddi yolundaki hüküm fıkrasına davacının, bir kısım araç kiralama geliri ile işletmeden çekilmiş sayılan maddi duran varlıkların kayıt dışı bırakılmasından kaynaklanan gelir vergisine ve geçici vergilere bağlı olarak kesilen vergi ziyaı cezası yönünden davanın kabulü yolundaki hüküm fıkrasına ise davalı idarenin yaptığı istinaf başvurularına gelince; ... hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporunda, mükellefin komisyon gelirini, bir kısım araç kiralama kazancını, bir kısım araç satış kazancını ve 31/12/2016 tarihi itibarıyla işi bırakması nedeniyle işletmeden çekilmiş sayılan maddi duran varlıkları kayıt dışı bıraktığından bahisle kayıt dışı komisyon gelirinin, araç kiralama gelirinin ve araç satış gelirinin ilgili aylar itibarıyla ayrı ayrı hesaplandığı, işletmeden çekilmiş sayılan maddi duran varlıkların emsal bedelinin ise takdir komisyonu tarafından belirlenerek, toplam hasılatın genel hasılata oranı doğrultusunda bulunacak ticari kazanca göre gelir vergisi ve geçici vergi matrahlarının takdir komisyonu tarafından takdir edilmesi gerektiğinin belirtildiği, iştirak yönünden ise, davacının ...'ın 2016 yılındaki sahte fatura düzenleme fiiline iştirak ettiğinin tespit edilmesi nedeniyle takdir komisyonu tarafından sahte fatura komisyon gelirine bağlı olarak takdir edilen matrahlar üzerinden tarh edilecek gelir vergisine ve geçici vergilere bağlı olarak davacı adına vergi ziyaı cezası kesilmesi gerektiğinin belirtildiği, ancak, davalı idare tarafından, takdir komisyonunun ... adına sahte fatura komisyon geliri, araç satış geliri, araç kiralama geliri ve işletmeden çekilmiş sayılan maddi duran varlıklar yönünden bir ayrım yapmadan takdir ettiği matrahlar üzerinden tarh edilen gelir vergisine ve geçici vergilere bağlı olarak davacı adına bir kat vergi ziyaı cezalarının kesildiğinin anlaşıldığı, öte yandan, 2016/Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık dönemlerine ait geçici vergilere bağlı olarak davacı adına vergi ziyaı cezası kesilirken önceki dönemlerde hesaplanan geçici vergilerin mahsubunun hatalı yapılması nedeniyle söz konusu dönemlerde ... adına tarh edilen geçici vergilerin bir katını aşan vergi ziyaı cezalarının davacı adına kesildiğinin görüldüğü, vergi tekniği raporunda, araç satış gelirinden, araç kiralama gelirinden ve işletmeden çekilmiş sayılan maddi duran varlıklardan kaynaklanan vergi ziyaına davacının iştirak ettiği yönünde bir tespit ile değerlendirme olmadığı ve davalı idarece de vergi incelemesinde yapılan tespitler dışında davacının iştiraki yönünden başka yapılmış bir tespit bulunmadığı görüldüğünden davacı adına iştirak nedeniyle kesilen bir kat vergi ziyaı cezalarında ve 2016/Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık dönemlerine ait geçici vergilere bağlı olarak kesilen bir kat vergi ziyaı cezalarını aşan vergi ziyaı cezalarında hukuka uyarlık bulunmadığından, Mahkeme kararının, bir kısım araç satış gelirinin kayıt dışı bırakılmasından kaynaklanan gelir vergisine ve geçici vergilere bağlı olarak kesilen bir kat vergi ziyaı cezaları yönünden davanın reddi yolundaki hüküm fıkrasında yasal isabet, bir kısım araç kiralama gelirinin kayıt dışı bırakılması ile işletmeden çekilmiş sayılan maddi duran varlıkların kayıt dışı bırakılmasından kaynaklanan gelir vergisine ve geçici vergilere bağlı olarak kesilen bir kat vergi ziyaı cezaları ile 2016/Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık dönemlerine ait geçici vergilere bağlı olarak kesilen bir kat vergi ziyaı cezalarını aşan vergi ziyaı cezaları yönünden davanın kabulü yolundaki hüküm fıkralarında ise sonucu itibarıyla yasal isabetsizlik görülmediği belirtilerek, davalı istinaf başvurusunun gerekçeli reddine, davacı istinaf başvurusunun; Vergi Mahkemesi kararının, komisyon gelirinden kaynaklanan gelir vergisine ve geçici vergilere bağlı olarak kesilen vergi ziyaı cezası yönünden davanın reddi yolundaki hüküm fıkrası yönünden reddine, bir kısım araç satış gelirinin kayıt dışı bırakılmasından kaynaklanan gelir vergisine ve geçici vergilere bağlı olarak kesilen vergi ziyaı cezası yönünden davanın reddi yolundaki hüküm fıkrası yönünden kabulüne, Vergi Mahkemesi kararının bu kısmının kaldırılmasına, bu kısım yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: ... hakkında düzenlenen vergi tekniği raporu ile sahte belge düzenlediği ve mükellefe ait belgelerin davacının kontrolünde olduğu tespit edildiğinden davacı adına iştirak nedeniyle kesilen vergi ziyaı cezalarının usule ve hukuka uygun olduğu iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalının temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyize konu kısmının ONANMASINA,
3.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 25/10/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.