T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2022/3113
Karar No : 2022/3260
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Odaları Birliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Sekizinci Dairesinin 18/03/2022 tarih ve E:2018/4270, K:2022/1881 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Temel Eğitim ve Staj Merkezi Yönetim Kurulu'nun 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'nun 6. maddesinin (ı) bendi kapsamında yapılacak başvuruların değerlendirilerek karara bağlanmasında, anılan maddenin ilk fıkrasındaki düzenleme esas alınarak, staja giriş sınavının kazanıldığı tarihten sonraki hizmetlerin staj süresinden sayılan hizmetler kapsamında değerlendirileceğine ve uygulamanın bu yönde yapılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı kararının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 18/03/2022 tarih ve E:2018/4270, K:2022/1881 sayılı kararıyla;
Dava konusu TESMER Yönetim Kurulunun karar metninde "Staj, Staj Süresinden Sayılan Hizmetler, Arabuluculuk ve Tahkim Eğitimleri" olarak belirlenen 5 gündem maddesinin bulunduğu, davaya konu edilen düzenlemenin ise, 2 numaralı gündem maddesinde yer aldığı, her ne kadar davacı tarafından söz konusu kararın tamamının iptali istenilmiş ise de; davalı idareye yapılan başvuru üzerine ... tarih ve ... sayılı karar dayanak alınarak davacı talebinin reddedildiği de dikkate alınarak, davacının iptal talebinin, dava konusu Yönetim Kurulu kararının 2 numaralı gündem maddesine hasren incelenerek,
3568 sayılı Kanun'un 6. maddesi hükmü bir bütün olarak değerlendirildiğinde, 1. fıkrada "staja başlayabilmek için staja giriş sınavını kazanmak ve Birlik tarafından kurulan Temel Eğitim ve Staj Merkezinin eğitim programını tamamlayıp başarılı olmak" yükümlülüğünden muaf olanların, 6. maddesinin ikinci fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (f), (g), (h) ve (i) bentlerinde tahdidi olarak sayıldığı, (ı) bendi kapsamına girenlerin ise bu yükümlülükten muaf olamayacağı ve dolayısıyla staj giriş sınavında başarılı olmak ve eğitim programını tamamlamak zorunda olduğu açık olmakla birlikte, maddenin 1. fıkrasındaki muafiyet düzenlemesi ile 2. fıkrasının (ı) bendindeki stajdan sayılacak sürelere ilişkin düzenlemenin birbirinden ayrı olarak değerlendirilmesi gerektiği, kişilerin, sınav ve eğitimden muaf olmasalar dahi (ı) bendinde düzenlenen şartları sağlamaları halinde duruma göre hallerine uyacak şekilde stajdan önceki veya sonraki çalışma sürelerinin stajdan sayılmasını talep edebilecekleri sonucuna varıldığı;
Öte yandan Kanun'un 6. maddesinin ikinci fıkrasının (ı) bendindeki düzenlemenin, bilanço esasına göre defter tutan özel kuruluşlarda geçen hizmetlerin stajdan sayılabilmesi için bu çalışmaların staja başlama sınavını kazandıktan sonra yapılması gerektiği şeklinde yorumlanmasının, (ı) bendinin stajdan sayılan hizmetler başlığı altında sayılması amacına da ters düşer nitelikte olduğu;
Bu durumda, her ne kadar davalı idare tarafından, staja giriş sınavını kazanmadan önceki çalışmaların bir kurum ya da kuruluşa kayıtlı olmaksızın, herhangi bir staj programına tabi olmadan ve denetlenmeden gerçekleştirildiğinden, bu çalışmaların stajın temel amacına hizmet etmediği ve stajdan sayılacağını kabul etmenin mümkün olmadığı, Kanun'un 6. maddesinin 2. fıkrasında (ı) bendi dışındaki tüm bentlerde bir maiyette çalışma ya da yardımcı statüsü ile çalışmanın mevcut olduğu belirtilmekte ise de; Kanun'un düzenleniş şekli ve amacı da göz önünde bulundurulduğunda, adayın staja giriş sınavını kazandığı tarihten itibaren, staj koşullarını yerine getirmesi halinde staja giriş sınavını kazanmadan önceki bilanço esasına göre defter tutan özel kuruluşlarda yapılan çalışmalarının TESMER Şubesi/Oda tarafından inceleneceği ve uygun bulunanların hizmet sürelerinin staj süresinden sayılacağı anlaşıldığından, Kanun ile verilen yetkiyi sınırlayan dava konusu ... tarih ve ... sayılı kararın 2 numaralı gündem maddesi ile karara bağlanan düzenlemede hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu düzenlemenin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, 3568 sayılı Kanun'un 6. maddesi ile Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Staj Yönetmeliği'nin 7. maddesine göre, bilanço esasında defter tutan özel kuruluşlarda geçen hizmetlerin stajdan sayılabilmesi için staja giriş sınavında başarılı olmak ve Temel Eğitim ve Staj Merkezinin eğitim programını tamamlayıp başarılı olmak zorunluluğunun bulunduğu, staja giriş sınavını kazanmadan önceki çalışmaların bir kurum ya da kuruluşa kayıtlı olmaksızın, herhangi bir staj programına tabi olmadan ve denetlenmeden gerçekleştirildiğinden, bu çalışmaların stajın temel amacına hizmet ettiği ve stajdan sayılacağını kabul etmenin mümkün olmadığı, 3568 sayılı Kanun'un 6. maddesinin 2. fıkrası incelendiğinde, 6. maddenin 1. fıkrasının (ı) bendi dışındaki tüm bentlerde bir maiyette çalışma ya da yardımcı statüsü ile çalışma mevcut olup esasen bu çalışmalarda da bir mentor olduğu, yani diğer bentlerdeki kişilerin de aslında stajda edinecekleri bilgi ve birikimi yardımcılık statüsünde bir ustadan edindikten sonra bu hizmetleri stajdan saydıracak konuma geldiği, staj süresinden sayılan hizmetler konusunun Kanun'un ilk halinde gayet açıkken, 5786 sayılı Kanun ile bu konuda farklı bir düzenleme getirilmesinin bir anlam taşıdığı, hizmetlerini stajdan saydırmak isteyen kişilerin bu hizmetlerini staja giriş sınavından sonra yapmalarının 3568 sayılı Kanun'un 6/ı maddesine ve Kanun'un amaçlarına uygun olduğundan dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Üyeler ... ve ... 'nun, "dava dilekçesinde, Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Temel Eğitim ve Staj Merkezi Yönetim Kurulu'nun 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'nun 6. maddesinin (ı) bendi kapsamında yapılacak başvuruların değerlendirilerek karara bağlanmasında, anılan maddenin ilk fıkrasındaki düzenleme esas alınarak, staja giriş sınavının kazanıldığı tarihten sonraki hizmetlerin staj süresinden sayılan hizmetler kapsamında değerlendirileceğine ve uygulamanın bu yönde yapılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı kararının" iptalinin istenilmesine ve anılan Yönetim Kurulu kararının beş gündem maddesinden oluşmasına rağmen, Daire tarafından uyuşmazlığın anılan Yönetim Kurulu kararının 2 numaralı gündem maddesine hasren incelenmesinde hukuken isabet olmadığı ve eksik inceleme yapıldığı yönündeki usule yönelik ayrışık oylarına karşılık, dava dilekçesindeki davacı iddiaları dikkate alındığında, Dairece hasren inceleme yapılarak karar verilmesinde, yargılama usulüne bir aykırılık görülmeyerek, uyuşmazlığın esasının incelenmesine geçildi:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2.Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Danıştay Sekizinci Dairesinin temyize konu 18/03/2022 tarih ve E:2018/4270, K:2022/1881 sayılı kararının ONANMASINA,
3. Kesin olarak, 14/11/2022 tarihinde usulde ve esasta oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
X- 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'nun "Serbest muhasebeci mali müşavir olabilmenin özel şartları" başlıklı 5. maddesinde, serbest muhasebeci mali müşavir olabilmek için aranan özel şartlar içerisinde; serbest muhasebeci mali müşavirlik sınavını kazanmış olmak ile en az üç yıl staj yapmış olmak kuralının getirildiği; "Staj ve staj süresinden sayılan hizmetler" başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasında, "Serbest muhasebeci mali müşavirlik stajı, bağımsız çalışan serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavir yanında veya şirketlerinde yapılır. Staja başlayabilmek için staja giriş sınavını kazanmak ve Birlik tarafından kurulan Temel Eğitim ve Staj Merkezinin eğitim programını tamamlayıp başarılı olmak şarttır. Temel Eğitim ve Staj Merkezinin kurs ve seminerlerinde geçen ve altı ayı aşmayan süreler, staj süresinden sayılır. İkinci fıkranın (a), (b), (c), (d), (e), (f), (g), (h) ve (i) bentlerindeki stajdan sayılan hizmetlerde bulunanlar bu fıkra kapsamı dışındadır." hükmü; 2. fıkrasında staj süresinden sayılacak hizmetler sayma yoluyla düzenlenmiş olup, bu fıkranın (ı) bendinde; "Kamu kuruluşlarının veya bilanço esasında defter tutan özel kuruluşların muhasebe birimlerinde birinci derece imza yetkisini haiz, muhasebenin fiilen sevk ve idare edilmesinden veya mali denetiminden sorumlu bulunanların bu hizmetlerde geçen süreleri ile bu birimlerde görev yapan serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavirlerin gözetim ve denetiminde bunların sayısını geçmemek üzere, oda nezdinde staj dosyası açtırmış ve staja başlama sınavını kazanmış olan aday meslek mensuplarının staja başlama sınavını kazandıkları tarihten itibaren, staj koşullarını yerine getirmeleri halinde bu hizmetlerde geçen süreler" hükmü yer almaktadır.
Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik stajı yapacak aday meslek mensuplarının yetiştirilmeleri ve mesleğe hazırlanmaları için tabi tutulacakları stajın usul ve esaslarını düzenlemek amacıyla 23/08/1997 tarih ve 23089 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Staj Yönetmeliği'nin "Aday Meslek Mensubu Olma Şartları" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasında; "Serbest muhasebeci mali müşavirlik stajına başlamak için Kanunun 4 üncü maddesindeki genel şartlar ile 5/A-a maddesindeki öğrenim şartlarını haiz, staja giriş sınavından en az 60 puan almış ve Birlik tarafından belirlenen staj giderlerini yatırmış olmak gerekir." hükmü; "Staj ve Staj Süresinden Sayılan Hizmetler" başlıklı 9. maddesinde; "Kanunun 6. maddesinde belirtilen süreler staj süresinden sayılır ve süre bu kadar kısalır. Buna göre; a) Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik stajı, bağımsız çalışan serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavir yanında veya şirketlerinde yapılır. Staja başlayabilmek için staja giriş sınavını kazanmak ve Birlik tarafından kurulan TESMER’in eğitim programını tamamlayıp başarılı olmak şarttır. TESMER’in kurs ve seminerlerinde geçen ve altı ayı aşmayan süreler, staj süresinden sayılır. Kurs ve seminerlerde geçen ve altı ayı aşmayan sürelerin stajdan sayılmasına ilişkin esaslar TESMER Yönetim Kurulunca belirlenir. Kanunun 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (f), (g), (h) ve (i) bentlerindeki stajdan sayılan hizmetlerde bulunanlar bu fıkra kapsamı dışındadır..." düzenlemesine yer verilmiştir.
Yukarıda yer alan hükümler birlikte değerlendirildiğinde, 3568 sayılı Kanun'un 6. maddesi ile Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Staj Yönetmeliği'nin 7. maddesi uyarınca, bilanço esasında defter tutan özel kuruluşlarda geçen hizmetlerin stajdan sayılabilmesi için staja giriş sınavında başarılı olma ve Temel Eğitim ve Staj Merkezinin eğitim programını tamamlayıp başarılı olma yükümlülüğünün getirildiği görülmektedir. 3568 sayılı Kanun'un 6. maddesinin 2. fıkrası incelendiğinde, 6. maddenin 2. fıkrasının (ı) bendi dışındaki tüm bentlerde kamu kurum ve kuruluşlarındaki bir maiyette çalışma ya da yardımcı statüsü ile çalışmanın mevcut olduğu ve bu çalışmalarda da bir mentor olduğu, yani diğer bentlerdeki kişilerin de aslında stajda edinecekleri bilgi ve birikimi yardımcılık statüsünde alanında uzmanlaşmış teftiş ve/veya denetim yetkisine sahip bir kariyer meslek mensubundan edindikten sonra bu hizmetleri stajdan saydıracak konuma geldikleri, bu nedenle özel kuruluşlarda çalışanların bu muafiyet kapsamı dışında tutulduğu anlaşıldığından, dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu nedenle, temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.