T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/3159
Karar No : 2024/1011
TEMYİZ EDEN (DAVACI): …'ün vasisi …
KARŞI TARAF (DAVALI): … Üniversitesi
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacının Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nde İlahiyat Lisans Tamamlama öğrencisi iken … tarih ve … Karar sayılı, Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Disiplin Kurulu tarafından Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 9 (1-a) maddesi uyarınca yükseköğrenim kurumundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davalı idarede öğrenci olan davacı hakkında, silahlı terör örgütüne üye olma suçundan ... Ağır Ceza Mahkemesi'nde yapılan yargılama neticesinde 7 yıl 6 ay hapis cezası verildiği ve bu kararın kesinleştiğinin öğrenilmesi üzerine 11.02.2021 tarihinde idari soruşturma başlatıldığı, yapılan soruşturma sonucunda davacının Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 9/1-a maddesi kapsamında yüksek öğrenim kurumundan çıkarma cezası ile cezalandırılması sonrasında anılan işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı, olayda, davacı hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan dolayı verilen 7 yıl 6 ay hapis cezasının Yargıtay tarafından onanarak 17.12.2019 tarihinde kesinleştiği görülmekle birlikte, davacı hakkında başlatılan idari soruşturma kapsamında muhakkik tarafından disiplin soruşturması tamamlandıktan sonra soruşturmayı yapan muhakkik veya yetkili disiplin amiri tarafından isnat edilen fiiller belirtilmek suretiyle 7 günden az olmamak üzere süre verilip davacının savunmasının istenilmesi gerekirken, muhakkik tarafından davacının ifadesine başvurulmadığı ve savunmasının alınmadığı, dolayısıyla davacıya savunma hakkı tanınmadan yüksek öğrenim kurumundan çıkarma disiplin cezasının tesis edildiği anlaşıldığından, soruşturma usulüne riayet edilmeksizin davacının yükseköğretim kurumundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı, öte yandan; Mahkeme kararının davacının yüksek öğrenim kurumuna tekrar kaydının yapılması sonucunu doğurmayacağı, bu karar üzerine davalı idare tarafından usulüne uygun yapılacak soruşturma neticesinde davacı hakkında yeniden işlem tesis edilebileceği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; somut uyuşmazlıkta, her ne kadar İdare Mahkemesince, davacıya savunma hakkı tanınmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de; Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 9/1-a maddesine göre suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olmaktan kesinleşmiş mahkumiyet kararı bulunanların "yüksek öğretim kurumundan çıkarma" disiplin cezasıyla cezalandırılacaklarının hükme bağlanması karşısında, davalı idareye bu hüküm gereği herhangi bir değerlendirme yapma ve takdir yetkisini kullanma hakkı tanınmadığı, anılan hüküm gereği davacı hakkında "bağlı yetki" kapsamında yüksek öğretim kurumundan çıkarılması yönünde işlem tesis edildiği, 2547 sayılı Kanunun 54. maddesi ile Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliğinin 15. maddesi gereği, öğrenciler hakkında yürütülen disiplin soruşturması sırasında savunmalarının alınması gerekmekle birlikte, bağlı yetki kapsamında olan işbu dava konusu işleme ilişkin uyuşmazlık bakımından, hakkında kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı bulunduğu hususunda herhangi bir tereddüt bulunmayan davacının, disiplin soruşturması sırasında savunmasının alınmasının veya alınmamasının davacı hakkında alınan kararı değiştiremeyeceği, dolayısıyla dava konusu uyuşmazlık açısından savunmasının alınmasına gerek olmadığı, bu nedenle de dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulüyle, ... İdare Mahkemesi'nin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, eğitim ve öğretim hakkının ihlal edildiği, işlemin hukuka aykırı olduğu, temyiz isteminin kabulü gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, davacı hakkında FETÖ/PDY terör örgütüne üye olma suçundan yapılan yargılama neticesinde 7 yıl 6 ay hapis cezası verildiği ve verilen cezanın kesinleşmesi üzerine disiplin soruşturması başlatıldığı, yürütülen soruşturma neticesinde yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası verildiği, verilen kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava; davacının Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 9(1-a) maddesi uyarınca yükseköğrenim kurumundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun -işlem tarihi itibariyle yürürlükte olan- ''Öğrencilerin Disiplin İşleri'' başlıklı 54. maddesinde "Soruşturma, yetkiler ve cezalar: a. Yükseköğretim kurumları içinde veya dışında yükseköğretim öğrenciliği sıfatına, onur ve şerefine aykırı harekette bulunan, öğrenme ve öğretme hürriyetini, doğrudan doğruya veya dolaylı olarak kısıtlayan, kurumların sükün, huzur ve çalışma düzenini bozan, boykot, işgal ve engelleme gibi eylemlere katılan, bunları teşvik ve tahrik eden, yükseköğretim mensuplarının şeref ve haysiyetine veya şahıslarına tecavüz eden veya saygı dışı davranışlarda bulunan ve anarşik veya ideolojik olaylara katılan veya bu olayları tahrik ve teşvik eden öğrencilere; eylem başka bir suçu oluştursa bile ayrıca uyarma, kınama, bir haftadan bir aya kadar veya bir veya iki yarıyıl için kurumdan uzaklaştırma veya yükseköğretim kurumundan çıkarma cezaları verilir. b. Bir fakülte, enstitü veya yüksekokulun içinde veya dışında öğrencilerin işlemiş oldukları disiplin suçlarından dolayı soruşturma yapmaya ve doğrudan gerekli cezayı vermeye veya disiplin kuruluna sevketmeye ilgili fakülte dekanı, enstitü veya yüksekokul müdürü yetkilidir. c. Disiplin soruşturmasına, olay öğrenilince derhal başlanılır ve soruşturma engeç onbeş gün içinde sonuçlandırılır. d. Hakkında kovuşturma yapılan öğrenciye sözlü veya yazılı savunma hakkı verilir. Tanınan süre içinde savunma yapmayan öğrenci bu hakkından vazgeçmiş sayılır....." hükmüne yer verilmiş,
2547 sayılı Kanunun 54. maddesi ile 65. madde (a) fıkrası (9) numaralı bendine dayanılarak hazırlanan, 18.08.2012 tarihli ve 28388 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliğinin "Soruşturmanın yapılış şekli" başlıklı 14. maddesinde disiplin soruşturması süreci ile ilgili usul ve esaslar belirlenmiş,
Aynı Yönetmeliğin, ''Savunma Hakkı'' başlıklı 15. maddesinde, hakkında disiplin soruşturması açılan öğrenciye isnat edilen suçun neden ibaret olduğunun savunmasını yapacağı tarihten en az yedi gün önce yazılı olarak bildirileceği, bu yazıda; öğrenciden belirtilen gün, saat ve yerde savunmasını yapmak üzere hazır bulunmasının isteneceği, öğrenciye gönderilecek davetiyede; çağrıya özürsüz olduğu halde uymadığı veya özrünü zamanında bildirmediği takdirde, savunmadan vazgeçmiş sayılacağı ve diğer delillere dayanılmak suretiyle hakkında gerekli kararın verileceğinin belirtileceği ve soruşturmanın öğrencinin kendini gereği gibi savunmasına imkân verecek şekilde yürütüleceği, "Yükseköğretim Kurumundan Çıkarma Cezasını Gerektiren Disiplin Suçları" başlıklı 9/1-a maddesinde ise; "mahkeme kararıyla kesinleşmiş olmak kaydıyla, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, böyle bir örgütü yönetmek veya bu amaçla kurulan örgüte üye olmak, üye olmamakla birlikte örgüt adına faaliyette bulunmak veya yardım etmek" fiilinin yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası gerektirdiği düzenlemesine yer verildiği, yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre, herhangi bir öğrencinin, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, böyle bir örgütü yönetmek veya bu amaçla kurulan örgüte üye olmak, üye olmamakla birlikte örgüt adına faaliyette bulunmak veya yardım etmek fiillerini işlediğinin Mahkeme kararıyla ortaya konulması ve söz konusu kararın kesinleşmesi durumunda yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası ile cezalandırılabileceği hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun ''Öğrencilerin Disiplin İşleri'' başlıklı 54. maddesi ile Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği kapsamında, öğrencilerin disiplin cezası gerektiren fiil ve halleri karşılığında öngörülen disiplin cezalarının uygulanabilmesi için, öncelikli olarak bahsi geçen Kanun ve Yönetmeliğe uygun olarak disiplin soruşturması sürecinin başlatılması ve bu bağlamda kendisine suç isnat edilen öğrencinin savunmasının alınması yasal bir zorunluluktur.
Dava dosyası incelendiğinde; usulüne uygun olarak başlatılmış disiplin soruşturması süreci yürütülmeden ve savunması alınmadan davacı hakkında işlem tesis edildiği görülmekte olup, bu yönüyle dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik, istinaf başvurusunun kabulüyle, ... İdare Mahkemesi'nin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının kaldırılmasına, davanın reddine ilişkin temyize konu İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 29/02/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.