T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/3202
Karar No : 2022/7176
Kararın Düzeltilmesi İsteminde Bulunan (Davalı): … Valiliği
Karşı Taraf (Davacı): …
Vekili : Av. ….
İstemin Özeti : Danıştay Sekizinci Dairesinin 30/12/2021 tarih ve E:2020/7786, K:2021/7184 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir.
Danıştay Tetkik Hakimi : …
Düşüncesi: Davanın işleme ilişkin kısmı yönünden karar düzeltme isteminin açıklamalı olarak reddedilmesi, parasal haklara ilişkin kısmı yönünden istemin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:
Kararın düzeltilmesi istemine ilişkin dilekçede öne sürülen düzeltme nedenleri, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesine uygun bulunduğundan düzeltme isteminin kısmen kabulü ile Danıştay Sekizinci Dairesinin 30/12/2021 tarih ve E:2020/7786, K:2021/7184 sayılı kararının davacının özlük hakları ve mahrum kaldığı parasal haklara ilişkin kısmı yönünden kaldırılarak işin esası yeniden incelendi.
Dava, Mardin İli, … İlçesinde Geçici Köy Korucusu (GKK) olarak görev yapan davacı tarafından, "Bir Yıl İçerisinde Birden Fazla Ücretten Kesme Cezası Almak" suçunu işlediği gerekçesiyle görevine son verilmesine dair 15/06/2015 onay tarihli işlemin iptali ile mahrum kalınan parasal hakların tazmini istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince; geçici köy korucusu olarak görev yapan davacının 2015 yılı içerisinde üç defa ücretten kesme cezası ile cezalandırıldığı ve bu cezaların da kesinleştiği, öte yandan, davacı vekilince, davacıya savunma hakkı verilmeden disiplin cezası verildiği ileri sürülmüşse de; bakılan dava, disiplin cezalarına karşı açılan bir dava olmadığından, bir başka anlatımla birden fazla ücretten kesme cezası alınmasından dolayı yönetmelik gereği göreve son verilmesine ilişkin işlemin iptali için açılan iş bu davada daha önce verilmiş olan disiplin cezalarının sebep unsuru incelenmeyeceği gibi yine dava konusu göreve son verme cezasının bir yıl içerisinde birden fazla ücretten kesme cezası almak durumunun zorunlu bir sonucu olması sebebiyle, göreve son verme işlemi için ayrıca savunma alınmamış olmasının ortaya çıkan durumu etkilemeyeceği açık olduğundan bu iddialara itibar edilmediği gerekçesiyle … tarih E:…, K:… sayılı kararla dava reddedilmiştir.
Davacı tarafından yapılan temyiz istemi üzerine, Dairemizce verilen 18/12/2018 tarih ve E:2017/318, K:2018/8626 sayılı kararla, Yönetmelik kuralı uyarınca davacının fiili görevden çıkarmayı gerektiren fiiller arasında sayıldığından ve görevden çıkarma bir disiplin cezası olarak düzenlendiğinden mevzuat uyarınca savunma alınmadan disiplin cezası verilemeyeceği gerekçesiyle temyize konu karar bozulmuştur.
... İdare Mahkemesi … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla ilk kararında ısrar etmiştir.
Israr kararının temyizini inceleyen İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 28/11/2019 tarih, E:2019/2596, K:2019/6023 sayılı kararıyla; "Bir yıl içerisinde birden fazla ücretten kesme cezası almak" fiilinin, Geçici Köy Korucuları Yönetmeliği'nde görevden çıkarmayı gerektiren bir disiplin cezası olarak açıkça düzenlenmesi karşısında, işlem tesis edilirken disiplin cezası verilmesine ilişkin usule uyulması zorunlu olmasına karşın; 2015 yılı içerisinde birden fazla ücretten kesme cezası ile cezalandırılan davacının, anılan fiili ile ilgili olarak usulüne uygun olarak soruşturma başlatılmadığı ve savunmasının alınmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle Mahkeme kararı bir kez daha bozulmuştur.
... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı dava konusu işlemin iptali, davacının görevine son verildiği tarihten göreve başlatıldığı tarihe kadar geçecek süre içinde yoksun kaldığı özlük haklarının iadesi ile ücret alacaklarının davalı idarece hesaplanmak suretiyle davacıya ödenmesi yolundaki bozma kararına uyulmak suretiyle verilen kararının, davalı idare tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizce yukarıda tarih ve sayısı belirtilen onama kararı verilmiştir.
Mahkeme kararının davacının özlük hakları ve mahrum kaldığı parasal haklara ilişkin kısmının incelenmesinde:
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 125. maddesinin son fıkrasında; idarenin, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararları ödemekle yükümlü olduğu, hükmü yer almaktadır.
İdari yargılama hukukunun temel ilkeleri ve yerleşik yargı içtihatları gereği; idari yargı mercilerince verilen iptal kararları, geriye yürür ve idari işlemi tesis edildiği andan itibaren hiç tesis edilmemiş gibi ortadan kaldırır. İptal edilen işlem hiç yapılmamış sayıldığı için ilgilinin, işlem nedeniyle uğradığı parasal ve özlük hak kayıplarının karşılanması gerekmektedir.
Buna karşın, dava konusu işlemde olduğu üzere savunma hakkı gibi usulü bir eksiklik sebebiyle işlemlerin idari yargı mercilerince iptal edilmesi durumunda, bu iptalin davacının doğrudan göreve başlatılması sonucunu doğurmayacağı, hukuka aykırılığı saptanan işlemin iptalinin idarece yeni bir işlem tesis edilmesine engel olmadığı, usulüne uygun olarak soruşturma yapıldıktan ve savunması alındıktan sonra davacı hakkında yeni işlem tesis edilebileceği dikkate alındığında, davalı idarece bu konuda bir işlem tesis edilmeden davacının özlük haklarının iadesi ve yoksun kalınan parasal haklarının ödenmesi istemi hakkında bu aşamada karar verilmesine olanak bulunmadığı görülmüştür.
Bu nedenle, davacının özlük ve yoksun kalınan parasal haklara yönelik istemine ilişkin olarak karar verilmesine yer olmadığı yolunda karar verilmesi gerekirken, aksi yönde tesis edilen İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk görülmemiştir.
Mahkeme kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının Dairemiz onama kararı yönünden yapılan incelenmesinde:
Danıştay dava daireleri ve İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurulları tarafından verilen kararlar hakkında karar düzeltilmesi yoluna başvurulabilmesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinde yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.
Dairemizin onama kararının dava konusu işleme ilişkin kısmı; usul ve hukuka uygun olup, 30/11/2022 tarih ve 32029 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7422 sayılı Polis Yüksek Öğretim Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 1. maddesiyle 442 sayılı Köy Kanunu'na eklenen maddelerin davalı idare tarafından davacının savunması alınarak yapılacak yeni işlemde dikkate alınacağı, dilekçede ileri sürülen karar düzeltme nedenlerinin kararın bu kısmının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Sekizinci Dairesinin 30/12/2021 tarih ve E:2020/7786, K:2021/7184 sayılı kararınına yönelik, karar düzeltme isteminin kısmen kabulü ile ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının davacının görevine son verildiği tarihten göreve başlatıldığı tarihe kadar geçecek süre içinde yoksun kaldığı özlük haklarının iadesi ile ücret alacaklarının davalı idarece hesaplanmak suretiyle davacıya ödenmesine ilişkin kısmının bozulmasına; Dairemiz onama kararının dava konusu işleme ilişkin kısmı yönünden ise karar düzeltme isteminin yukarıda belirtilen açıklama ile reddine, dosyanın bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere anılan Mahkemeye gönderilmesine, 06/12/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.