T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/3215
Karar No : 2024/352
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …İdare Mahkemesince verilen … günlü, E: …, K: …sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Jandarma Genel Komutanlığı İstihbarat Başkanlığında jandarma astsubay olarak görev yapan davacı tarafından, Van İl Jandarma Komutanlığı İstihbarat Başkanlığı emrinde görev yaptığı dönemde "resmi belgede sahtecilik" ve "görevi kötüye kullanma" suçlarını işlediğinden bahisle tesis edilen Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma işleminin iptali istemiyle açılan davanın reddi yolundaki …İdare Mahkemesi …Dairesinin, karar düzeltme aşamasından geçerek kesinleşen …günlü, Gensek No:…, E:…, K:…sayılı kararının; anılan Mahkeme kararına dayanak alınan …Ağır Ceza Mahkemesinin …günlü, E:…, K:…sayılı ''resmi belgede sahtecilik'' suçuyla ilgili verilen mahkumiyet kararının, Yargıtay …Ceza Dairesinin …günlü, E:…, K:…sayılı kararıyla bozulması üzerine, … Ağır Ceza Mahkemesince verilen …günlü, E:…, K:…sayılı kesinleşmiş beraat kararı nedeniyle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 53/1-(c) maddesi uyarınca yargılamanın yenilenmesi yoluyla kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı alacak ve özlük hakların her birinin ödenmesi/verilmesi gereken tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
…İdare Mahkemesi …Dairesinin …günlü, Gensek No:…, E:…, K:…sayılı ''yargılamanın yenilenmesi isteminin reddine'' ilişkin kararının, Danıştay Beşinci Dairesinin 07/05/2019 günlü, E:2017/11227, K:2019/3289 sayılı kararı ile bozulması üzerine, bozma kararına uyularak "yargılamanın yenilenmesi talebinin kabulüne, ayırma işleminin iptali ile açıkta geçirdiği sürelere ilişkin parasal ve özlük haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine" ilişkin …İdare Mahkemesinin …günlü, E:…, K:…sayılı kararının, Danıştay Beşinci Dairesinin 11/11/2020 günlü, E:2020/2311, K:2020/5072 sayılı kararı ile bozulmasına karar verildiği, davacının karar düzeltme talebinin Danıştay İkinci Dairesinin 26/10/2021 günlü, E:2021/16372, K:2021/3736 sayılı kararıyla reddine karar verilmesi üzerine bozma kararına uyularak, dava dosyası İdare Mahkemesince yeniden incelenmiştir.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : … İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; davacının, meslek hayatı süresince aldığı takdirnameler, sicil notları ve geçmiş dönemdeki birkaç basit disiplin suçu dışında ceza kaydının bulunmadığı, genel itibarıyla başarılı ve disiplinli bir personel olduğu, hak etmediği halde muhbir ikramiyesi alabilmek için ihbar tutanağı düzenlendiği iddiasıyla açılan davada ''resmi belgede sahtecilik'' suçundan beraat ettiği, ''görevini kötüye kullanmak'' suçundan verilen ceza hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, hükmün açıklanmasının geriye bırakılmasına ilişkin kararların teknik anlamda hüküm teşkil etmediği ve denetim süresinin koşullara uygun olarak tamamlanması halinde sicile işlenmediği, kaldı ki işlemin tesis edildiği tarihte geçerli olan mevzuat hükümlerine göre görevi kötüye kullanmak gibi yüz kızartıcı bir suçtan mahkum olmanın ayırma nedenleri arasında yer aldığı; "hükmün açıklanmasının geriye bırakılmasına karar verilmiş olsa dahi" ibaresinin işlem tarihinden sonra maddeye eklenmesi nedeniyle kanunların geriye işlemeyeceği ilkesi gereğince somut olayda uygulanamayacağı, dolayısıyla işlemin tesis edildiği tarihte geçerli olan mevzuat hükümlerine göre "hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesinin" ayırma sebebi teşkil edemeyeceği, davacının aşırı derecede menfaatine düşkün olduğu ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin itibarını sarsacak şekilde ahlak dışı hareketlerde bulunduğu sonucuna varılacak herhangi bir bilgi ve belgenin dosya kapsamında bulunmadığı hususları göz önünde bulundurulduğunda, idarece takdir yetkisinin objektif ve kamu ile birey yararı arasındaki denge gözetilmek suretiyle kullanılmadığı anlaşılmış olup; disiplinsizlik ve ahlaki durumu sebebiyle davacının Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayrılması yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı; davacının dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının; normalde tahakkuk etmesi gereken tarihten itibaren işleyecek (tahsilde tekerrür teşkil etmemek ve faize faiz yürütülmemek koşulu ile) yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği; öte yandan; davacının statü dışında geçirdiği sürede gelir getirici bir faaliyet içerisinde bulunduğunun idarece tespiti halinde, elde ettiği aylıkların; Mahkemenin işbu kararı sonucunda ödenmesine karar verdiği aylıklardan mahsup edileceğinin de tabii olduğu gerekçesiyle davacının yargılamanın yenilenmesi isteminin kabulüne, …İdare Mahkemesi …Dairesinin …günlü, Gensek No:…, E:…, K:…sayılı kararın; 27/04/2017 tarihi itibarıyla Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin yargılama faaliyetlerine son verilmesi ve ilgili dosyanın Mahkemeye devredilmesi nedeniyle Mahkemece kaldırılmasına, davacının Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayrılmasına ilişkin 28/05/2012 tarihli işlemin iptaline, davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının normalde tahakkuk etmesi gereken tarihten itibaren işleyecek (tahsilde tekerrür teşkil etmemek ve faize faiz yürütülmemek koşulu ile) yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine hükmedilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek İdare Mahkemesi kararının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY:
Dosyanın incelenmesinden; Jandarma Genel Komutanlığı İstihbarat Başkanlığında jandarma astsubay olarak görev yapan davacı tarafından, Van İl Jandarma Komutanlığı İstihbarat Başkanlığı emrinde görev yaptığı dönemde "resmi belgede sahtecilik" ve "görevi kötüye kullanma" suçlarını işlediğinden bahisle tesis edilen Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma işleminin iptali istemiyle açılan davanın reddi yolundaki …İdare Mahkemesi …Dairesinin karar düzeltme aşamasından geçerek kesinleşen …günlü, Gensek No:…, E:…, K:…sayılı kararında, …Ağır Ceza Mahkemesinin …günlü, E:…K:…sayılı kararıyla, davacının "resmi belgede sahtecilik" suçundan 3 yıl, 4 ay hapis cezasıyla cezalandırılması ile "görevi kötüye kullanma" suçundan 5 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına, şartları oluştuğundan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiğinin belirtildiği ve ceza mahkemesi kararının Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kararına dayanak alındığı, akabinde …Ağır Ceza Mahkemesinin …günlü, E:…K:…sayılı kararıyla "görevi kötüye kullanma" suçu bakımından verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının 21/12/2011 tarihinde kesinleştiği, ''resmi belgede sahtecilik'' suçu bakımından verilen 3 yıl, 4 ay hapis cezası kararının Yargıtay …Ceza Dairesinin …günlü, E:…K:…sayılı kararıyla bozulduğu, bozma kararına uyularak yeniden yapılan yargılama neticesinde …Ağır Ceza Mahkemesinin …günlü, E:…K:…sayılı kararıyla, davacının "resmi belgede sahtecilik" suçundan beraatine karar verildiği ve beraat kararının temyiz edilmeden 18/02/2016 tarihinde kesinleştiği, bunun üzerine yeniden yargılama isteminin kabülü ile davacının Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırmaya yönelik işlemin iptaline ve yoksun kaldığı parasal hakların tarafına iadesine hükmedilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun -ilk dava tarihi itibarıyla yürürlükte olan haliyle- 94. maddesinin (b)
bendinde; “Disiplinsizlik veya ahlaki durumları sebebiyle Silahlı Kuvvetlerde kalmaları uygun görülmeyen
astsubayların hizmet sürelerine bakılmaksızın haklarında T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümleri
uygulanır.” hükmü yer almaktadır.
Astsubay Sicil Yönetmeliği'nin disiplinsizlik ve ahlâkî durumları nedeniyle ayırma usullerini
düzenleyen 60. maddesinde; -ilk dava tarihi itibarıyla yürürlükte olan haliyle- “Aşağıdaki sebeplerden biri ile disiplinsizlik veya ahlâkî durumları
gereği Türk Silâhlı Kuvvetlerinde kalmaları, bulunduğu rütbeye veya bir önceki rütbesine ait bir veya
birkaç belge ile anlaşılıp uygun görülmeyenler hakkında, hizmet sürelerine bakılmaksızın emeklilik
işlemi yapılır: … c)Aşırı derecede menfaatine, içkiye, kumara düşkün olması, ...” hükmü; disiplinsizlik ve ahlâkî durum nedeniyle ayırma sicil belgesi düzenlenmesinde
uygulanacak usullerden “ayırma işleminin sıralı sicil üstlerince başlatılması” usulünü düzenleyen
61. maddesinin (a) bendinde ise;
“Disiplinsizlik ve ahlâkî durum nedeniyle ayırma sicil belgesinin düzenlenmesinde, süre söz
konusu olmayıp, her zaman düzenlenebilir... Sicil üstleri,… sicil belgelerinin temel nitelikler ve son
bölümdeki kendilerine ait olan kanaat hanelerine bu Yönetmeliğin 60’ıncı maddesindeki disiplinsizlik
ve ahlâkî durumlardan hangisine göre kesin kanaate vardıklarını belirttikten sonra “Silâhlı Kuvvetlerde
Kalması Uygun Değildir” kanaatini yazarak imzalar ve gerekli belgeleri ekleyerek, bekletmeden sıralı
sicil üstlerinin tümünün kanaatlerinin yazılmasını sağladıktan sonra, Kuvvet Komutanlıkları veya
Jandarma Genel Komutanlığı Personel Başkanlığına gönderirler.
Kuvvet Komutanlıkları veya Jandarma Genel Komutanlığı Personel Başkanlıklarına gelen bu siciller,... komisyona sevk edilir. … Komisyon, yapmış olduğu inceleme ve değerlendirme
sonucunda almış olduğu kararı, bir tutanak ile Kuvvet Komutanı veya Jandarma Genel Komutanının
onayına sunar ve alınacak onaya göre işlem yapılır…” hükümlerini içerdiği görülmektedir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Yargıtay Onbirinci Ceza Dairesinin bozma kararına uyularak yeniden yapılan yargılama neticesinde, … Ağır Ceza Mahkemesinin …günlü, E:…, K:…sayılı kararıyla, davacının, "resmi belgede sahtecilik" suçundan beraatine karar verildiği, Yargıtayın ve ceza mahkemesinin beraat kararının gerekçesinde; "Sanıkların aşamalarda suçlarını kabul etmedikleri, uyuşturucu yakalanan aracın geçtiği haber elemanı Necmettin Taşdemir tarafından sanık Abdullah'a haber verilmesi üzerine gerçekleştirilen operasyonun sonucunda, 62,720 kg eroinin araçta yakalandığı, ihbar tutanağında araçta uyuşturucu taşındığına ilişkin ibarenin bulunmasının ise sonuca etkili olmadığı ve uyuşturucunun ele geçmesi nedeniyle de sanıkların ikramiye almaya hak kazanmaları karşısında, sanıkların sahte ihbar tutanağı düzenleme kasıtlarından söz edilemeyeceği anlaşıldığından unsurları oluşmayan müsnet suçtan beraatlerine" denilmek suretiyle karar verildiği, ayrıca davacının, "görevi kötüye kullanma" suçu kapsamında aldığı 5 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına, şartları oluştuğundan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına kararının bozma kapsamında kaldırılan suçlardan olmadığı ve itiraz edilerek 21/12/2011 tarihinde kesinleştiği, sıralı üstleri tarafından 06/02/2012 tarihinde düzenlenen ayırma sicil belgesiyle Silahlı Kuvvetlerinde kalmasının uygun olmayacağının belirtildiği anlaşılmıştır.
Uyuşmazlıkta, dava dosyasına ekli belgeler, mahkeme kararları ile sicil amirleri formu bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davacının her ne kadar "resmi belgede sahtecilik" suçundan beraat ettiği görülmekte ise de "görevi kötüye kullanma" suçu bakımından verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kesinleşmiş olduğu, söz konusu karardan bağımsız olarak davacıya isnat edilen fiil incelendiğinde; davacının hak etmediği halde muhbir ikramiyesi alabilmek için gerçeğe aykırı olarak tutanak düzenlenmesine iştirak ettiği hususunda şüphe bulunmadığı, davacının icra etmekte olduğu kamu görevi göz önünde bulundurulduğunda, anılan fiillerin nitelik itibarıyla askeri disiplini bozucu nitelik arz edeceği ve Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin itibarını zedeleyebileceği, bu nedenle davacının askeri personelde bulunması gereken güvenilirlik durumunu ve yeterliliğini yitirdiği görüldüğünden, yukarıda ayrıntılı olarak yer verilen mevzuat uyarınca usulüne uygun olarak düzenlenmiş sicil amiri formu dayanak alınarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmakla; davacının Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayrılmasına ilişkin 28/05/2012 tarihli işlemin iptali, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Öte yandan; davacının ilk dava dilekçesinde yer almamasına karşın, yargılamanın yenilenmesi dilekçesinde ileri sürülen ''işlem nedeniyle yoksun kaldığı alacak ve özlük hakların her birinin ödenmesi/verilmesi gereken tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi'' talebinin, ''davanın genişletilmesi yasağı'' kapsamında olduğu da açıktır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. …İdare Mahkemesince verilen …günlü, E:…, K:…sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 16/01/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.