T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2022/3223
Karar No:2022/4074
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av.…
KARŞI TARAF (DAVALI) : …Vergi Dairesi Başkanlığı …Vergi
Dairesi Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesi'nin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: … Nargile ve Pipo Tütün Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin Yönetim Kurulu Başkanı olan davacının banka hesaplarına, anılan şirketin amme borçlarından dolayı …tarih ve …nolu e-haciz bildirisiyle uygulanan haciz işleminin, Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurulu'nun …tarih ve …sayılı kararı ile şirkete verilen 171.696,00-TL idari para cezasından kaynaklanan kısmının iptali ile banka hesabından çekilen paranın 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun'da amme alacaklarına uygulanan gecikme zammı oranında uygulanacak faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesi'nce verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararda; Menemen Vergi Dairesi Başkanlığı'nca, asıl amme borçlusu şirketin İzmir ili ve yurt genelinde mal varlığının araştırıldığı, tespit edilen mal varlığının borcuna yetecek miktarda olmadığı, 12/06/2017 tarihi itibarıyla gecikme zammı ile birlikte 4.831.780,29-TL olan borcunu muhtelif tarihlerde yapılandırdığı, ancak haciz bildirisine konu borçlarının bu yapılandırmaların kapsamında olmadığı, şirketin kısmen dahi olsa ödeme yapmaması üzerine 6183 sayılı Kanun'un mükerrer 35/1. maddesinin uygulanması cihetine gidildiğinin görüldüğü, bu durumda, davacının asıl borçlu şirketin yönetim kurulu başkanı olduğu döneme tekabül eden ve şirketten tahsil edilemeyen amme alacağının tahsili için adına ödeme emri düzenlenerek başlatılmış olan takip ve sonrasında gerçekleşen haciz işlemi ile davacının banka hesaplarından idari para cezası borçlarından mahsup edilmek üzere 153.493,41-TL çekilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğu, asıl borçlu şirketin borcuna yetecek kadar mal varlığı bulunmasına rağmen ona karşı takip işlemlerinin ve mal varlığı araştırmasının yeterince yapılmadığı, dava konu ödeme emrinde yer alan diğer amme alacaklarının iptali için açılan davaların kabulüne karar verildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
…Nargile ve Pipo Tütün San. ve Tic. A.Ş.'ye Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurulu'nun (…tarih ve …sayılı kararı ile 171.696,00-TL, Çankaya Kaymakamlığı'nın …tarih ve …sayılı kararı ile 56.000,00-TL idari para cezası uygulanmıştır. Bu para cezalarının tebliğ edilmesi sonrasında süresinde ödenmediğinden bahisle asıl borçlu şirket adına ödeme emirleri düzenlenip tebliğ edilmiştir. Kesinleşen amme alacağının tahsili için farklı tarihlerde şirket adına haciz varakaları düzenlenerek şirketin il ve ülke çapında yapılan mal varlığı araştırmasında, söz konusu alacakların tespit edilen mal varlığından tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması üzerine, 23/11/2012 tarihinden itibaren amme borçlusu şirketin yönetim kurulu başkanı olan davacı adına dava konusu haciz işlemine konu alacaklar da dahil olmak üzere şirketin muhtelif kamu alacaklarının tahsili amacıyla …tarih ve …takip numaralı ödeme emri düzenlenmiştir.
Söz konusu ödeme emrine itiraz edilmeden kesinleştiğinden bahisle ödeme emrinde yer alan 4733 sayılı Kanun uyarınca verilen idari para cezalarından kaynaklı toplam 227.696,00-TL (171.696+56.000) kamu alacağının tahsiline yönelik olarak davacı adına …tarih ve …sıra no'lu haciz varakası ile haciz işlemi uygulanmıştır. Daha sonra …tarih ve …sayılı e-haciz bildirisi düzenlenerek davacının bankalardaki döviz hesaplarından toplam 153.493,41-TL çekilerek şirketin anılan idari para cezası borçlarından mahsup edilmiştir.
Davacı tarafından, bahsi geçen kamu alacakları ile ilgili tebliğ edilen herhangi bir işlem veya ödeme emri olmadığı, 20/12/2016 tarihinde bankaya gittiğinde hesaplarına anılan haciz varakaları ile e-haciz konularak hesaplarının bloke olduğunun öğrenildiği belirtilerek bu haciz işleminin dayanağı ödeme emirlerinin iptali istemiyle dava açılmış, …Vergi Mahkemesi'nin …tarih ve E:…, K:…sayılı dilekçe ret kararıyla, adına düzenlenmiş ödeme emirlerinin tarihleri, sayıları ile tebliğ veya öğrenme tarihlerine yer verilmek suretiyle bunların iptali istemiyle ayrı, uygulanan haciz işlemlerinin iptali istemiyle ayrı dava açılması ve işlemlerin dilekçeye eklenmesi istenilmiştir.
Yenilenen dava dilekçesi ile açılan davada, …Vergi Mahkemesi'nin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararı ile, haczin konusu amme alacağının tahsili için davacı adına …tarih ve ..…nolu, …tarih ve …nolu ödeme emirlerinin düzenlendiği, ödeme emirlerinin içinde trafik cezası, karayolları geçiş ücreti, karayolları idari para cezası, TADPK idari para cezasının bulunduğu görülmekle, yargılama yerlerinin, inceleme usul ve değerlendirmelerinin farklı olması nedeniyle trafik cezası, karayolları geçiş ücreti, karayolları idari para cezası, TADPK idari para cezasına ait ödeme emirleri sebebiyle uygulanan haciz işlemine karşı ayrı, kalan diğer amme alacakları için uygulanan haciz işlemine karşı ayrı olmak üzere toplamda 2 ayrı dilekçe ile dava açılması gerektiği belirtilerek 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesi uyarınca dava dilekçesi reddedilmiştir.
Bu dilekçe ret kararı üzerine …Vergi Mahkemesi'nin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla, idari para cezalarından kaynaklı dava konusu 01/12/2016 tarihli e-haciz işleminin iptali istemiyle açılan davanın idare mahkemesinin görevinde olduğu gerekçesiyle görev ret kararı verilerek dosya idare mahkemesine gönderilmiş, TAPDK'nın …tarih ve …sayılı kararı ile verilen 171.696,00-TL tutarındaki idari para cezasından kaynaklı alacağın tahsiline ilişkin kısımdan kaynaklı haciz işleminin iptali istemine yönelik olarak ise bakılan dava açılmıştır.
Öte yandan, bir davanın konusu, dava dilekçesi ve ekinde yer alan diğer bilgi ve belgelerin bir bütün olarak ele alınması sonucunda ortaya konulmaktadır. Bu bağlamda, davacı tarafından, dava dilekçesinde davanın konusu her ne kadar trafik para cezası, karayolları geçiş ücreti ve karayolları para cezası nedeniyle uygulanan haciz işlemi olarak nitelendirilmiş ise de, dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin birlikte incelenmesinden, bakılan davanın konusunun, 4733 sayılı Kanun uyarınca verilen idari para cezalarından kaynaklı toplam 227.696,00-TL (171.696 +56.000) kamu alacağının tahsiline yönelik olarak davacı adına düzenlenen …tarih ve …sıra no'lu haciz varakasında yer alan 171.696,00-TL'lik kısmın iptaline ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un dava konusu işlem tarihindeki yürürlükte olan 54. maddesinde, ödeme süresi içinde ödenmeyen amme alacağının tahsil dairesince cebren tahsil olunacağı; 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 7 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı; 58. maddesinde, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcunun bulunmadığı, kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığını iddia ederek dava açabileceği; 62. maddesinde borçlunun, mal bildiriminde gösterilen veya tahsil dairesince tesbit edilen borçlu veya üçüncü şahıslar elindeki menkul malları ile gayrimenkullerinden, alacak ve haklarından amme alacağına yetecek miktarı tahsil dairesince haczolunacağı, Maliye Bakanlığı'nın amme alacaklarının takibinde haczolunacak malların tespiti amacıyla yapılacak mal varlığı araştırmasının şekli, alanı ve kapsamı ile araştırma yapılacak amme alacaklarının türü ve tutarını belirlemeye yetkili olduğu, bu yetkinin alacaklı amme idaresi itibarıyla da kullanılabileceği; "Haciz varakası" başlıklı 64. maddesinde, haciz muamelelerinin, tahsil dairelerince düzenlenen ve alacaklı amme idaresinin, mahalli en büyük memuru veya tevkil edeceği memur tarafından tasdik edilen haciz varakalarına dayanılarak yapılacağı, bu varakaların şekli ve ihtiva edeceği bilgilerin Maliye Vekaletince belirtileceği kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu haciz işleminin dayanağı ödeme emrinin, Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından verilen 171.696,00-TL tutarındaki idarî para cezasına ilişkin kısmının iptali istemiyle açılan davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesi'nin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararı, Dairemizin 08/11/2022 tarih ve E:2019/42, K:2022/4075 sayılı kararı ile, "dava konusu …tarih ve …sayılı ödeme emrinin …kodlu ve TAPDK konulu 12. sırasında yazan 171.696,00-TL amme alacağının dayanağı olan idari para cezalarından 114.464,00-TL'lik kısmın Mahkeme kararıyla iptal edildiği anlaşıldığından, iptal edilen bu tutarı da içerecek şekilde davacı adına 171.696,00-TL tutarlı ödeme emri düzenlenmesinde işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı" gerekçesiyle bozulduğundan, dava konusu işlemin yargısal denetiminin anılan bozma kararı dikkate alınarak yeniden yapılması gerekmektedir.
Bu itibarla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesi'nin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesine, 08/11/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.