T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/3280
Karar No : 2023/4501
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı - …
VEKİLİ : Av…
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Taahhüt İnşaat ve Sanayi A.Ş.
VEKİLİ : Av…
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: … İli, … İlçesi, … Mahallesi, … ada, .. sayılı parsel üzerinde bulunan davacı şirkete ait otelde 20/06/2007 tarihli mimari projesine aykırılıklar bulunduğundan bahisle 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi gereğince zabıt konusu hususların yapımı ile ilgili kısmının Fen İşleri Müdürlüğü, yıkım ile ilgili kısmının ise Yapı Kontrol Müdürlüğünce projesine uygun hale getirilmesine, ayrıca 3194 sayılı Kanuna istinaden hazırlanmış olan İmar Yönetmeliğinin 10. maddesinin 2. fıkrası gereğince mimari projesine aykırı yapılan kısımların yıkım programına alınarak yıkım tarihi kesin olarak belirlendikten sonra Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … günlü, … sayılı kararına istinaden yıkım tarihinden (1) gün önceden elektrik ve suyunun kestirilmesi hususunda ilgili kurumlara yazı yazılmasına ilişkin Çankaya Belediye Encümeninin … günlü, C:/… sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davanın süre aşımı yönünden reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının Danıştay Altıncı Dairesince verilen 18/02/2020 tarih ve E:2019/4466, K:2020/2017 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyularak, dava konusu uyuşmazlık ile ilgili yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda, encümen kararına konu yapının 20.06.2007 onay tarihli projesine aykırı bulunan tadilatlarının son onaylı projesine uygun olduğu, yapının mevcut durumuna ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından 28.06.2018 tarihli yapı ruhsatının verildiği görüldüğünden, hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Ruhsata aykırılıkların dava açıldıktan sonra yasallaştırıldığı iddia edilmekte ise de, dava konusu işlemin tesis edilmesinin gerekçesi davacının yasal yükümlülüğünü yerine getirmemesi olduğu, işlemin mevzuata uygun olduğu, ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Yapı ruhsatı alınması karşısında yıkım işleminin hükümsüz hale geldiği, davanın açılmasına kendilerince sebebiyet verilmediği, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'nun DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
… İli, … İlçesi, … Mahallesi, … ada, … sayılı parsel üzerinde bulunan davacı şirkete ait otelde 20/06/2007 tarihli mimari projesine aykırılıklar bulunduğundan bahisle 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi gereğince zabıt konusu hususların yapımı ile ilgili kısmının Fen İşleri Müdürlüğü, yıkım ile ilgili kısmının ise Yapı Kontrol Müdürlüğünce projesine uygun hale getirilmesine, ayrıca 3194 sayılı Kanuna istinaden hazırlanmış olan İmar Yönetmeliğinin 10. maddesinin 2. fıkrası gereğince mimari projesine aykırı yapılan kısımların yıkım programına alınarak yıkım tarihi kesin olarak belirlendikten sonra Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … günlü, … sayılı kararına istinaden yıkım tarihinden (1) gün önceden elektrik ve suyunun kestirilmesi hususunda ilgili kurumlara yazı yazılmasına ilişkin Çankaya Belediye Encümeninin … günlü, C:/… sayılı işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesinde; "Bu Kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulce tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir. Yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur. (...) Ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu, inceleme sonucunda anlaşılırsa, mühür, belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir. Aksi takdirde, ruhsat iptal edilir. Ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir." hükmü yer almıştır.
Hakkında yıkım kararı verilen ruhsata aykırı imalatların, dava devam ederken yıkılması veya ruhsatlandırılması gibi hallerde yıkım kararının uygulanma imkanı kalmadığından; böyle bir durumda, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi gerekmektedir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; İdare Mahkemesince, uyuşmazlığın çözümü amacıyla keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, 20.09.2021 tarihinde yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen 06.10.2021 tarihli raporda özetle; " söz konusu yapının mevcut durumu 02.06.2018 tarihinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı İl Müdürlüğünce onaylanmış mimari projeye uygun olup, ... Grup Yapı Denetimi Ltd. Şti. tarafından denetiminin 14.11.2018 tarihinde onaylandığının anlaşıldığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 3194 sayılı İmar Kanununun 9. maddesine dayanarak mimari tadilat projesini onayladığı, sonuç olarak, tadilatların yapının 20.06.2007 onay tarihli mimari projesine aykırılık teşkil ederken, söz konusu tadilatların 02.06.2018 tarihli Çevre ve Şehircilik Bakanlığı İl Müdürlüğünce onaylanmış mimari projeye uygun olduğu, dava açıldıktan sonra dava konusu yapı için alınan 14.06.2018 tarihli yapı ruhsatındaki tadilatların, Çankaya Belediye Encümeninin 14.05.2015 tarihli kararında belirtilen 20.06.2007 onay tarihli mimari projeye aykırılıkların tamamını kapsadığı, yapının mevcut durumunun son onaylı projesine uygun olduğunun tespit edildiği" yönünde görüş ve kanaate varıldığı görülmektedir.
Bu durumda, dava devam ederken, uyuşmazlık konusu ruhsata aykırılıklar hakkında davacının müracaatı üzerine hazırlanan tadilat projesinin, Ankara Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından onaylandığı ve söz konusu yapıya 14.06.2018 tarihli yenileme Yapı Ruhsatının verildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, İdare Mahkemesince; uyuşmazlık konusu ruhsata aykırılıkların ruhsata bağlandığı anlaşıldığından, yıkım işlemi yönünden, konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2.Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin temyize konu ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak