T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/3293
Karar No : 2023/3417
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ...2- ...
3- ...4- ... 5- ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ...Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ...Belediye Başkanlığı/...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ...İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, ...Mahallesi, ...pafta, ...ada, ...parsel sayılı taşınmazda davacıların maliki oldukları dairelerin bulunduğu ...parsel sayılı taşınmazın bitişiğindeki ...parsel üzerindeki bina için yapı ruhsatı verilmesine ilişkin ...tarihli, ...-...sayılı işlem ile anılan işlemin dayanağı olan 09.08.2007 tarihinde onaylanan 1/1000 ölçekli Beşiktaş-Dikilitaş-Balmumcu Uygulama İmar Planı Değişikliği ve 16.07.2005 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli Beşiktaş-Dikilitaş-Balmumcu Nazım İmar Planı değişikliğinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 17/03/2015 tarih ve E:2011/5728, K:2015/1570 sayılı bozulması yönündeki kararına uyularak mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan bilirkişi raporundaki tespitler ile dava dosyasında yer alan diğer tüm bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama planları ile uyuşmazlık konusu taşınmaz için belirlenen fonksiyonların bir önceki imar planları ile belirlenen fonksiyonlar ile aynı olduğu, plan hiyerarşisine ve şehircilik ve planlama ilkelerine uygun olarak hazırlandığı bu nedenle hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı, dava konusu yapı ruhsatı ile düzenlenen su basman kotu, zemin tesviye kotu, piyes ölçüleri gibi yapılaşma ölçülerinin de İstanbul İmar Yönetmeliği ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı plan notlarına uygun olarak tesis edildiğinden, yapı ruhsatında da hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Danıştay Altıncı Dairesinin bozma kararındaki giderilmesi gerektiği belirtilen eksikliklerin giderilmediği, dava konusu alana getirilen 370 m2 taban alanı miktarının davalı idarenin savunma dilekçesinden 270 m2 olarak belirtilmesi arasındaki çelişkiye ilişkin açıklama yapılmadığı, inşaat taban alanında artış olup olmadığı hususu ile birlikte dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile taşınmazın bulunduğu alanın boğaz siluetine etki eden fıstık çamları alanı vasfının kaldırılmasına ilişkin konularda bir açıklama yapılmadığı belirtilerek temyiz isteminin kabulüne karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : İstanbul İli, Beşiktaş İlçesi, ...Mahallesi, ...pafta, ...ada, ...parsel sayılı taşınmazda yer alan binadaki bağımsız bölüm maliki olan davacıların maliki oldukları dairelerin bitişiğindeki 100 parsel sayılı taşınmaz 1970 tarihinde onaylanan 1000 ölçekli uygulama imar planında plansız alanda kalmaktadır. Ancak parselin bahçesi boğaz siluetine tesir eden fıstık çamları alanı planlanmıştır.1998 tarihli 1/5000 ölçekli nazım imar planında 1500 ki/ha, H:15.50 m yapılaşma koşullu konut alanı, 2002 tarihli 1/5000 ölçekli nazım imar planında 1000 ki/ha konut alanı olarak belirlenmiştir. Dava konusu 16.07.2005 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planında 1200 ki/ha konut alanı ve 09.08.2007 tarihinde onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planında blok nizam, H:6.50 yapılaşma koşullu konut alanı olarak planlanmıştır.
Davacının parselinin bitişiğindeki ...ada ...parsel için dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı doğrultusunda Beşiktaş Belediye Başkanlığı tarafından 18.09.2008 tarihinde yapı ruhsatı düzenlenmiştir. Davacı tarafından, parselinde yer alan taşınmaza iki girişin mevcut olduğu, ancak arka cephesinde merdivenli sokak bulunması nedeniyle itfaiye araç girişinin mümkün olmadığı, diğer girişin ise ön cephesinde olan uyuşmazlık konusu taşınmazdan gerçekleştiği ancak taşınmaz üzerinde inşa edilen bina ile bu alandan girşin mümkün olmadığı, taşınmazda yapılaşma ile birlikte yapı yoğunluğunun arttığı, taşınmazın inşası sırasında boğaz siluetine etki eden fıstık çamlarının tahrip edildiği iddialarıyla bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun şlem tarihinde yürürlükte olan 5.maddesinde; Nazım İmar Planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak Uygulama İmar Planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren planlar olarak tanımlanmıştır.
3194 sayılı İmar Kanunu'nun "Yapı ruhsatiyesi" başlıklı 21. maddesinde; "Bu Kanunun kapsamına giren bütün yapılar için 26 ncı maddede belirtilen istisna dışında belediye veya valiliklerden yapı ruhsatiyesi alınması mecburidir." hükmü düzenlenmiş, "Ruhsat alma şartları" başlıklı 22. maddesinde; "Yapı ruhsatiyesi almak için belediye, valilik bürolarına yapı sahipleri veya kanuni vekillerince dilekçe ile müracaat edilir. Dilekçeye sadece tapu (istisnai hallerde tapu senedi yerine geçecek belge), mimari proje, statik proje, elektrik ve tesisat projeleri, resim ve hesapları, röperli veya yoksa, ebatlı kroki eklenmesi gereklidir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, görülmekte olan uyuşmazlıkta Danıştay Altıncı Dairesinin 17.03.2015 tarihli ve E:2011/5728, K:2015/1570 sayılı kararıyla, dava konusu alana ilişkin olarak getirilen 370 m² taban alanı miktarının davalı idarelerin vermiş olduğu dilekçelerde 270 m² olarak belirtildiği, davacılar tarafından iddia edilen yapı çekme mesafelerine ilişkin tespitlerin yapılmadığı, uyuşmazlığa konu taşınmazın yola mahrecinin teknik olarak değerlendirilmediği, imar planı müellifinin yeterlilik grubunun dava konusu imar planlarını yapmaya yeterli olmadığının belirtildiği ancak gerekçelendirilmediği (kaldı ki bu hususun hukuki olarak, idare mahkemesince değerlendirilmesi gerektiği) sonuç itibariyle dava konusu alana ilişkin tespitlerin yetersiz kaldığı, İdare Mahkemesince, yukarıda belirtilen çelişki ve eksikliklerin giderilmesi amacıyla uyuşmazlığa konu alanda ve ruhsata konu yapıdan ölçüm yapılmak suretiyle, dava konusu işlemlerin 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu çerçevesinde değerlendirilmesi amacıyla alanında uzman kişilerden oluşan yeni bir heyetle mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılması suretiyle yeniden karar verilmesi gerektiği, öte yandan, uyuşmazlığa konu İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, ...Mahallesi, ...pafta, ...ada, ...parsel sayılı taşınmazın malik veya maliklerinin tespiti yapılarak, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 31. maddesinde atıfta bulunulan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 61 ve devamı maddeleri uyarınca iş bu davanın ihbarı gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolundaki ...İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İdare Mahkemesince, bozma kararına uyularak, mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan bilirkişi raporunda yer alan, uyuşmazlık konusu taşınmazın 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu çerçevesinde herhangi bir sit alanında kalmadığı, yola mahreci ilişkin olarak parselin kuzeydoğusunda bulunan 7 metre yola mahrecinin bulunduğu, 7 metre genişliğindeki imar yolu kullanılarak itfaiye araçlarının davacının parseline binanın arka cephesinden müdahalesinin mümkün olduğu, yapı çekme mesafesi yönünden 1/1000 ölçekli uygulama imar planı plan notunun bina derinlikleri başlıklı 4.D.1. maddesine uygun olduğu tespitlerine dayanılarak davanın reddine karar verilmiş ise de, Danıştay Altıncı Dairesinin 17/03/2015 tarih ve E:2011/5728, K:2015/1570 sayılı bozma kararında yer alan uyuşmazlık konusu taşınmaza ilişkin olarak getirilen 370 m² taban alanı miktarının davalı idarelerin vermiş olduğu dilekçelerde 270 m² olarak belirtilmesi hususuna ilişkin çelişkinin giderilmediği, bununla birlikte ...ada, ...parsel sayılı taşınmazın malik veya maliklerinin tespiti yapılarak iş bu davanın ihbarı hususuna ilişkin olarak ...İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:...sayılı ara kararı ile Beşiktaş Tapu Müdürlüğünden uyuşmazlık konusu taşınmazın maliklerini gösterir tapu kaydının gönderilmesinin istenilmesine karşın İdare Mahkemesince taşınmazın maliklerine ihbar yapılıp yapılmadığı hususuna ilişkin bir açıklama yapılmadığı görülmektedir.
Bu durumda, öncelikle taşınmaza ilişkin taban miktarı hususuna ilişkin çelişkinin giderilmesi amacıyla yeni bir bilirkişi heyeti oluşturularak rapor da alınmak suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
Öte yandan, uyuşmazlığa konu taşınmazın malik veya maliklerinin tespiti yapılarak, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 31. Maddesinde atıfta bulunulan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 61 ve devamı maddeleri uyarınca iş bu davanın ihbarı gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacıların temyiz isteminin kabulüne,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin temyize konu ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 05/04/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.