T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/3328
Karar No : 2022/8463
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI) … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
2- MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) … Mad. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACILAR) :
1- …
2- …
3- ..
20-…
…
21- …
VEKİLLERİ : Av. …
22- … Odası … Şubesi
VEKİLİ : Av. …
23- … Derneği
VEKİLİ : Av. …
MÜDAHİL (DAVACILAR YANINDA): … Odası Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN ÖZETİ : Ankara İli, Beypazarı İlçesi, … Mahallesinde … Mad. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılması planlanan "ER:…No'lu Kalker Ocağı ve Kırma Eleme Tesisi'' projesi için Ankara Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından verilen … sayılı, … tarihli "ÇED Gerekli Değildir" kararının iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolunda ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İdare ve vergi mahkemelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın ONANMASINA, dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, karar düzeltme yolunun kapalı olduğunun duyurulmasına, 06/10/2022 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY (X) :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 31. maddesinin yollamada bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 266. maddesinde, "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. Hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamaz." hükmü; 268. maddesinin son fıkrasında "...Kanunların görüş bildirmekle yükümlü kıldığı kişi ve kuruluşlara görevlendirildikleri konularda bilirkişi olarak öncelikle başvurulur. Ancak kamu görevlilerine, bağlı bulundukları kurumlarla ilgili dava ve işlerde, bilirkişi olarak görev verilemez." hükmü yer almış, 279. maddesinin 2. fıkrasında, bilirkişi raporunda, ... gözlem ve inceleme konusu yapılan maddi vakıalar, gerekçe ve varılan sonuçlarla, bilirkişiler arasında görüş ayrılığı varsa, bunun sebebinin ... bulunması gerektiği, azınlıkta kalan bilirkişinin, oy ve görüşünü ayrı bir rapor hâlinde de mahkemeye sunabileceği belirtilmiştir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümleri uyarınca; mahkemenin birden çok bilirkişi görevlendirmesi halinde, bilirkişilerin konuyu birlikte müzakere ederek değerlendirmeleri ve görüşlerine başvurulan konuda ortak bir sonuç bildirmeleri, Mahkemeye ortak yazılmış tek bir rapor sunması gerekmektedir. Çoğunluğun görüşüne katılmayan bilirkişinin kendi muhalif görüşünü yazması mümkün ise de, bu durum, ayrı ayrı rapor hazırlanmasının mümkün olduğu anlamına gelmeyip, çoğunluk görüşüne katılmayan bilirkişiye özgüdür.
Ankara İli, Beypazarı İlçesi, … Mahallesinde … Mad. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından kurulması planlanan "ER:… No'lu Kalker Ocağı ve Kırma Eleme Tesisi'' projesi için Ankara Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından … sayılı belge ile verilen … tarihli "ÇED Gerekli Değildir" kararının iptali istemiyle açılan davada, temyiz edenlerin iddiaları da dikkate alınarak, bilirkişilerin uzmanlıklarına başvurulan konuyu birlikte tartışarak, ortak bir sonuç bildirmeleri gerekirken, ortak bir değerlendirme yapılmaksızın hazırlanan iki ayrı rapordan birinin Mahkeme tarafından hükme esas alınarak karar verildiği görülmektedir.
Bu itibarla, uyuşmazlığın tereddüte mahal vermeyecek şekilde çözümlenebilmesi amacıyla, temyiz dilekçelerindeki iddialar dikkate alınarak, sürecin mevzuata uygun bir şekilde işletilip işletilmediği, yürütülmesi istenilen faaliyetin; alanın niteliği, tarım alanları, su kaynakları, flora ve faunaya etkisi, Proje Tanıtım Dosyasının yeterliliği ve raporda yer alan belirlemelerin çevreye ve ekolojik dengeye etkisinin tespiti amacıyla ortak bir değerlendirme yapılmak suretiyle ek bilirkişi raporu alınarak ya da gerekirse üniversitelerden seçilecek bilirkişilere yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılarak karar verilmesi gerekirken, yukarıda belirtilen nedenlerle hükme esas alınabilecek nitelikte görülmeyen bilirkişi raporu esas alınmak suretiyle verilen İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyoruz.