T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2022/3359
Karar No : 2023/1070
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- …Kurumu
VEKİLİ : Av. …
2- …, …Birliği
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …A.O.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onuncu Dairesinin 09/12/2021 tarih ve E:2016/6051, K:2021/6114 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Birliği tarafından hazırlanıp, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun uygun görüşü ile 31/07/2013 tarihinde yürürlüğe giren Türkiye Dışında Yerleşik Kişilerin Türkiye'de Yerleşik Kişilere Yapacakları Finansal Kiralama İşlemlerine Ait Finansal Kiralama Sözleşmelerinin Tesciline İlişkin Genelge'nin 4. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendinde yer alan "noterde düzenlenmiş finansal kiralama tadil sözleşmesi ile noter tasdikli Türkçe tercümesinin bulunması gerekmektedir." düzenlemesi ile Ek-1'in 1. maddesinde yer alan "Noterde düzenleme veya onaylama şeklinde akdedilmiş finansal kiralama sözleşmesi ve noter tasdikli tercümesi" ve Ek-2'nin ''... Noterliğince ... sayı ile düzenlenen'' ibarelerinin iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 09/12/2021 tarih ve E:2016/6051, K:2021/6114 sayılı kararıyla;
Davalı idarelerin usule ilişkin itirazları yerinde görülmemiş,
Dava konusu düzenlemeler yönünden;
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 124. maddesi, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun "Kapsam" başlıklı 2. maddesinin 5. fıkrası, ''Tanımlar'' başlıklı 3. maddesi, ''Yurt dışından yapılacak finansal kiralamalar'' başlıklı 21. maddesi ve ''Sözleşmenin şekli ve tescili'' başlıklı 22. maddesinde yer alan hükümlere yer verilerek;
İdari teşkilat yapısı içinde yer alan Bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, görev alanlarına ilişkin olarak ve yönetmelik, yönerge, tebliğ, genelge ve talimat gibi çeşitli adlar altında düzenleme yapabileceği,
"Normlar hiyerarşisi" kuramına göre, hukuk düzeninin, farklı kademede yer alan Anayasa, kanun, yönetmelik ve diğer düzenleyici işlemlerden oluşan birçok normu içermekte olduğu ve her norm geçerliliğini bir üst basamakta yer alan normdan aldığı,
Normlar hiyerarşisine göre kanundan sonra gelen yönetmelik, genelge, tebliğ, talimat gibi düzenlemelerin ancak kanunda verilmiş olan hakkın kullanılmasının açıklanması ile ilgili olacağı, bu metinlerde kanun ile verilmiş olan hakkı genişletici veya daraltıcı mahiyette hükümlere yer verilemeyeceği,
31/07/2013 tarihinde yürürlüğe giren Türkiye Dışında Yerleşik Kişilerin Türkiye'de Yerleşik Kişilere Yapacakları Finansal Kiralama İşlemlerine Ait Finansal Kiralama Sözleşmelerinin Tesciline İlişkin Genelge ile finansal kiralama sözleşmelerinin ve bu sözleşmelerde değişiklik yapılmasına ilişkin tadil sözleşmelerinin noterde düzenleme veya onaylama şeklinde yapılması yönünde kural getirildiği,
Söz konusu Genelge'nin, 6361 sayılı Kanun'un 21. maddesine dayanılarak hazırlandığı, Genelge'nin dayanağı olan 6361 sayılı Kanun'un 22. maddesinde, sözleşmelerin yazılı şekilde yapılacağı, taşınmaz mallara ilişkin sözleşmelerin taşınmazın bulunduğu tapu kütüğünün şerhler hanesine, kendilerine mahsus özel sicili bulunan taşınır mallara dair sözleşmelerin ise bu malların kayıtlı oldukları sicile tescil ve şerh olunacağı ve kiralayan tarafından ayrıca Birliğe bildirileceğinin belirtildiği,
Bu durumda, dava konusu Genelge'nin dayanağı olan 6361 sayılı Kanun'un 22. maddesinde finansal kiralama sözleşmeleri için yazılı şekil şartı getirildiği, yazılı şekilde yapılmayan sözleşmelerin geçerliliğinden söz edilemeyeceği, davaya konu Genelge düzenlemeleri ile Kanunda aranan geçerlilik şartının dışında, finansal kiralama sözleşmeleri açısından noterde düzenleme veya onaylama şeklinde yapılmasına yönelik şekil şartı getirilerek, finansal kiralama sözleşmelerinin ve/veya tadil sözleşmelerinin Kanun'un 21. maddesi gereği Birlikçe tescil edilebilmesi, dolayısıyla geçerli olabilmesi Kanun'da aranmayan ek bir koşula bağlandığı,
Aynı doğrultuda, dava konusu Genelge'de finansal kiralama sözleşmelerinin ve/veya tadil sözleşmelerinin yabancı dilde yapılmış olması halinde noter tasdikli tercümesi istenilmiş ise de; yukarıda belirtildiği üzere finansal kiralama sözleşmeleri için yalnızca yazılı şekil şartı arandığından, sözleşmenin yabancı dilde yapılmış olması halinde de sözleşmenin ve Türkçe çevirisinin taraflarca imzalanmış olmak koşuluyla bu haliyle idareye sunulmasının yeterli kabul edilmesi gerektiğinin açık olduğu,
Buna göre, 6361 sayılı Kanun'da anılan sözleşmelerin geçerliliği için noter şartı öngörülmediği, adi yazılı şeklin yeterli olduğu ve ek şart getirme konusunda da davalı idareye herhangi bir yetki tanınmadığı anlaşıldığından, Kanun'da yer almayan şekil şartlarına yer veren Genelge'de hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu düzenlemelerin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idarelerden Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Birliği tarafından, davanın süresinde açılmadığı, dava konusu Genelge'nin 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 21. maddesine dayanılarak hazırlanmış olması nedeniyle anılan Kanun'un 22. maddesindeki kural nedeniyle iptaline karar verilemeyeceği, işlem güvenliği açısından Genelge kapsamındaki sözleşmelerin noter aracılığıyla düzenlenmesinin önem taşıdığı, Genelge'nin hazırlık sürecinde davacının da görüşü alındığı; davalı idarelerden Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından ise, davanın süresinde açılmadığı, dava konusu Genelgeye salt görüş verilmiş olması nedeniyle bakılan davada hasım sıfatı olmaması gerektiği, Genelgenin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ve dava konusu edilmesinin yerindelik denetimi niteliği taşıdığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, Danıştay Onuncu Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçelerinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davalı idarelerden Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun usule ilişkin itirazı yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarelerin temyiz istemlerinin reddine,
2.Dava konusu düzenlemelerin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Danıştay Onuncu Dairesinin temyize konu 09/12/2021 tarih ve E:2016/6051, K:2021/6114 sayılı kararının ONANMASINA,
3. Kesin olarak, 22/05/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.