T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/3360
Karar No : 2024/726
TEMYİZ EDEN (DAVACI): … Çelik Yapı Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd.şti.
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI): … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Ankara ili, Sincan ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz nedeniyle stabilize yol teknik alt yapı bedeli tahsil edilmesine ilişkin 25/01/2021 tarihli işlemin iptali ile ödenen 1.308.223,69-TL'nin tahsil edildiği 25/01/2021 tarihinden itibaren işletilecek tecil faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; 3194 sayılı Kanun'un 23. maddesinde, gelişme alanlarında teknik altyapı bedeli alınmasından muaf tutulan yapı ruhsatına konu bir kullanım öngörülmediği gibi aynı yol üzerinde bulunmakla birlikte daha önce yapılaşması tamamlanmış parsellerden yapı ruhsatı verildiği sırada alınan teknik altyapı bedelinin, sonradan yapılaşmaya giden parsellerden yapı ruhsatı alındığı sırada bölgede yapılaşmanın tamamlanmış olduğu gerekçesiyle alınmamasının eşitlik ilkesi ile de bağdaşmayacağı, davaya konu taşınmazın teknik alt yapısının davacı tarafından yapıldığı yönünde bir iddia da bulunmadığından, 3194 sayılı Kanun'un 23. maddesi uyarınca davacı şirketten anılan taşınmaz için stabilize yol teknik altyapı bedeli tahsiline ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: 3194 sayılı Kanun'un 23. maddesinde teknik alt yapı bedeli alınabilmesi için gerekli koşulların açıkça belirlendiği, davaya konu taşınmazın inkişaf alanında yer almadığı ve teknik alt yapısının da tamamlanmış olduğu, Mahkemece bu hususlar araştırılmadan eksik inceleme ile karar verildiği, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava, Ankara ili, Sincan ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz nedeniyle stabilize yol teknik alt yapı bedeli tahsil edilmesine ilişkin işlemin iptali ile ödenen 1.308.223,69-TL'nin tahsil edildiği 25/01/2021 tarihinden itibaren işletilecek tecil faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesinde, iskan hudutları içinde olup da, imar planında beldenin inkişafına ayrılmış bulunan sahalarda her ne şekilde olursa olsun yapı izni verilebilmesi için bu sahaların imar planı ve parselasyon planlarının yapılarak yetkili kurullarca tasdik edilmiş olması, ayrıca plan ve bölge şartlarına göre yollarının, pis ve içme suyu şebekeleri gibi teknik altyapısının yapılmış olmasının şart olduğu belirtildikten sonra; ancak, bunlardan parselasyon planları tasdik edilmiş olmakla beraber yolu, pis ve içme suyu şebekeleri gibi, teknik alt yapısı henüz yapılmamış olan yerlerde, ilgili idarenin izni halinde ve ilgili idarece hazırlanacak projeye uygun olarak yaptırılanlara veya parselleri hizasına rastlayan ve Yönetmelikte belirtildiği şekilde hissesine düşen teknik alt yapı bedelinin %25 peşin ödeyip, geri kalan %75 ini alt yapı hizmetinin ilgili idaresince tamamlanacağı tarihten en geç altı ay içinde ödemeyi taahhüt edenlere de yapı ruhsatı verileceği, alınan bu paraların teknik alt yapıyı yaptıranlara veya bu meblağı önceden ilgili idareye ödeyenlere aynen geri verileceği, hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesinin 1. fıkrasında, imar planında beldenin inkişafına ayrılmış alanlarda yapı izni verilebilmesi bu alanda parselasyon işleminin ve teknik altyapının yapılmış olması şartına bağlanmış, anılan maddenin 2. fıkrasında ise istisnai olarak imar planında beldenin inkişafına ayrılmış ve parselasyonu yapılmış olmakla beraber teknik altyapısı henüz yapılmamış yerlerde hissesine düşen teknik alt yapı bedelinin %25'ini peşin ödeyip geri kalan %75'ini alt yapı hizmetinin ilgili idaresince tamamlanacağı tarihten en geç altı ay içinde ödemeyi taahhüt edenlere de yapı ruhsatı verilebileceğine ilişkin düzenleme getirilmiştir. Bu madde kapsamında, yapı ruhsatı düzenlenmesi aşamasında ruhsat talebinde bulunanlardan teknik alt yapı bedeli istenebilmesi için yapı ruhsatının düzenlendiği tarihte ruhsatlandırılması istenen taşınmaza ait teknik alt yapının tamamlanmamış olması gerekir.
Bu durumda; dava konusu taşınmazın inkişaf alanında kalıp kalmadığı, parselasyon işleminin yapılıp yapılmadığı ve alt yapı yatırımlarının tamamlanıp tamamlanmadığı hususlarının araştırılması suretiyle, anılan taşınmazdan 3194 sayılı Kanunun 23. maddesi uyarınca teknik alt yapı bedeli tahsil edilip edilemeyeceği tespit edilerek sonuca göre yeniden bir karar verilmesi gerekmekte olup eksik inceleme ve araştırma neticesinde verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan; dosya içesindeki bilgi ve belgelerden, uyuşmazlığa konu taşınmazın kuzeybatısındaki yolun karşı cephesinde park alanının yer aldığı ve davacının parselinin hizasına rastlayan kısmının değil de tamamının hesaplamaya dahil edildiği ve bu uygulamanın da Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının (b) maddesi uyarınca yapıldığı anlaşıldığından; anılan Meclis kararının (b) maddesinin iptali istemiyle açılan davanın reddi yolunda ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı, Dairemizin 16/01/2024 tarih ve E:2023/7936, K:2024/345 sayılı kararıyla hukuka aykırı bulunarak bozulmuş olup İdari Dava Dairesince yeniden yapılacak tahkikat sonucu verilecek kararda bu hususun da dikkate alınması gerektiği açıktır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 12/02/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.