T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2022/3373
Karar No : 2023/1374
TEMYİZ EDENLER : I- (DAVACI) : ...
II- (DAVALI) : ...A.Ş.
VEKİLLERİ : Av. ..., Av. ...
İSTEMLERİN KONUSU : Danıştay İkinci Dairesinin 22/03/2022 tarih ve E:2021/18418, K:2022/1426 sayılı kararının, davacı tarafından vekalet ücreti yönünden, davalı idare tarafından iptal ve kabule ilişkin kısım yönünden karşılıklı olarak temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İller Bankası A.Ş. ... Başkanlığında avukat olarak görev yapan davacı tarafından, İller Bankası A.Ş. Yönetim Kurulunun 22/06/2012 tarih ve 17/279 sayılı kararı ile kabul edilen ve 04/01/2013 tarih ve 28518 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İller Bankası A.Ş. İnsan Kaynakları Yönetmeliği ile İller Bankası A.Ş. Yönetim Kurulunun 09/05/2013 tarih ve 410 sayılı Hukuk Müşavirliği Çalışma Yönergesi'nde değişiklik yapılmasına dair kararının iptali ile davalı idarenin ...tarih ve ...sayılı işlemi ile reddedilen, davacının 29/08/2013 tarihli başvurusuna konu 8.122,87 TL tutarındaki vekalet ücretinin kanuni faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Beşinci Dairesinin görev ret kararının Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca bozulması üzerine, anılan Dairenin Gönderme Kararıyla Danıştay İkinci Dairesine gönderilen dosyada, Danıştay İkinci Dairesinin 18/12/2019 tarih ve E:2018/4415, K:2019/7317 sayılı kararının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 16/06/2021 tarih ve E:2020/2948, K:2021/1238 sayılı kararıyla bozulması üzerine bozma kararına uyularak verilen;
Danıştay İkinci Dairesinin 22/03/2022 tarih ve E:2021/18418, K:2022/1426 sayılı kararıyla;
İller Bankası A.Ş. İnsan Kaynakları Yönetmeliği yönünden;
Dava konusu Yönetmeliğin, 05/03/2021 tarih ve 31414 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İller Bankası A.Ş. İnsan Kaynakları Yönetmeliği'nin 110. maddesiyle tamamen yürürlükten kaldırıldığı, karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunmayan Yönetmelik hakkında karar verilmesine hukuken olanak bulunmadığı,
İller Bankası A.Ş. Yönetim Kurulunun 09/05/2013 tarih ve 410 sayılı Hukuk Müşavirliği Çalışma Yönergesi'nde değişiklik yapılmasına dair karar yönünden;
İller Bankası A.Ş. Hukuk Müşavirliği Çalışma Yönergesi'nin 16. maddesinin, dava ve icra takipleri sonunda davalı idare lehine hükmedilen vekalet ücretinin tahsil edilerek davalı idare hesaplarına alınmasını müteakip dağıtımının 659 sayılı KHK hükümleri çerçevesinde gerçekleştirileceği yolundaki düzenlemesi, dava konusu Yönetim Kurulu kararıyla değiştirilerek vekalet ücretinin, 659 sayılı KHK ile belirlenen limit çerçevesinde, Hukuk Müşavirliğinde görevli I. Hukuk Müşaviri, Hukuk Müşaviri ve avukatlara eşit olarak dağıtılacağı yolunda düzenleme yapıldığı,
659 sayılı KHK'nin "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde; düzenlemenin amacının, genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri (Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanlığı, Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu ve Sayıştay dâhil) ve özel bütçeli idarelerin hukuk hizmetlerinin etkili, verimli ve usul ekonomisine uygun şekilde yerine getirilmesine ve bu hizmetlerin yürütülmesinde uygulama birliğinin sağlanmasına yönelik usul ve esasların belirlenmesi olduğu,
"Tanımlar" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinde ise, idarenin, 10/12/2003 tarih ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na ekli (I) ve (II) sayılı cetvellerde belirtilen kamu idarelerini ifade ettiğinin belirtildiği,
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 12. maddesinin; "Genel yönetim kapsamındaki idarelerin bütçeleri; merkezî yönetim bütçesi, sosyal güvenlik kurumları bütçeleri ve mahallî idareler bütçeleri olarak hazırlanır ve uygulanır. Kamu idarelerince bunlar dışında herhangi bir ad altında bütçe oluşturulamaz. Merkezî yönetim bütçesi, bu Kanuna ekli (I), (II) ve (III) sayılı cetvellerde yer alan kamu idarelerinin bütçelerinden oluşur. Özel bütçe, bir bakanlığa bağlı veya ilgili olarak belirli bir kamu hizmetini yürütmek üzere kurulan, gelir tahsis edilen, bu gelirlerden harcama yapma yetkisi verilen, kuruluş ve çalışma esasları kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenen ve bu Kanuna ekli (II) sayılı cetvelde yer alan her bir kamu idaresinin bütçesidir." hükmünü havi olduğu, Kanun'a ekli (II) sayılı cetvelde İller Bankası A.Ş.'ye yer verilmediği,
Buna göre; davalı idare 659 sayılı KHK kapsamında bulunmadığından, idarenin düzenleyici işlem yapma yetkisi kapsamında tesis edilen ve dayanağı olan üst hukuk normlarına aykırı olmayan dava konusu Yönetim Kurulu kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı,
Davacının mahrum kalınan 8.122,87 TL tutarındaki vekalet ücretinin ödenmesine karar verilmesi istemi yönünden;
İller Bankası A.Ş. Hukuk Müşavirliği Yönergesi'nin "Vekalet Ücretlerinin Dağıtılması" başlıklı 16. maddesinde; "Dava ve icra takipleri sonunda Banka hesaplarına alınması müteakip 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname ile belirlenen limit çerçevesinde Hukuk Müşavirliği'nde görevli 1. Hukuk Müşaviri, Hukuk Müşaviri ve avukatlara eşit olarak dağıtılır." hükmüne,
659 sayılı KHK'nin "Davalardaki temsilin niteliği ve vekalet ücretine hükmedilmesi ve dağıtımı" başlıklı 14. maddesinde; "(1) Tahkim usulüne tabi olanlar dahil adli ve idari davalar ile icra dairelerinde idarelerin vekili sıfatıyla hukuk birimi amirleri, muhakemat müdürleri, hukuk müşavirleri ve avukatlar tarafından yapılan takip ve duruşmalar için, bu davaların idareler lehine neticelenmesi halinde, bunlar tarafından temsil ve takip edilen dava ve işlerde ilgili mevzuata göre hükmedilmesi gereken tutar üzerinden idareler lehine vekalet ücreti takdir edilir.
(2) İdareler lehine karara bağlanan ve tahsil olunan vekalet ücretleri, hukuk biriminin bağlı olduğu idarenin merkez teşkilatında bir emanet hesabında toplanarak idare hukuk biriminde fiilen görev yapan personele aşağıdaki usul ve sınırlar dahilinde ödenir.
a) Vekalet ücretinin; dava ve icra dosyasını takip eden hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü veya avukata %55’i, dağıtımın yapıldığı yıl içerisinde altı aydan fazla süreyle hukuk biriminde fiilen görev yapmış olmak şartıyla, hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara %40’ı (…)(1) eşit olarak ödenir.
b) Ödenecek vekalet ücretinin yıllık tutarı; hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü, avukatlar için (10.000) gösterge (…)(1) rakamının, memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarının oniki katını geçemez..." hükmüne yer verildiği,
Buna göre; kararda metnine yer verilen İller Bankası A.Ş. Hukuk Müşavirliği Yönergesi'nin 16. maddesinde dağıtılacak vekalet ücretinin limitine ilişkin olarak yapılan atıf nedeniyle uygulanması gereken 659 sayılı KHK'nin 14. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendinde, vekalet ücretinin %40'ının dağıtımın yapıldığı yıl içerisinde altı aydan fazla süreyle hukuk biriminde fiilen görev yapmış olmak şartıyla hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri ve avukatlara ödeneceğinin düzenlenmiş olmasına karşın; davacının, dağıtım onay tarihi olan 22/05/2013 tarihinden geriye doğru (1) yıllık süreçte Hukuk Müşavirliğinde görev yapanlara vekalet ücreti ödemesi yapılması gerektiğini, kendisinin de bu dönemde (8) ay (15) gün fiilen görev yaptığını belirterek yaptığı 29/08/2013 günlü başvurunun, vekalet ücretinin Hukuk Müşavirliğinde fiilen görev yapan personele dağıtımının yapılacağı hükme bağlandığından, davacının başvurusu çerçevesinde tesis edilecek farklı bir işlem bulunmadığı belirtilerek reddedilmesi yolundaki dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği,
Bu bağlamda; 659 sayılı KHK'nin 14. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca yeniden yapılacak değerlendirme sonucunda, taleple bağlılık ilkesi gereğince, dava konusu edilen 8.122,87 TL'yi aşmaması kaydıyla tespit edilecek vekalet ücreti tutarının, davacının, davalı idareye başvuru tarihi olan 29/08/2013 tarihinden itibaren işleyecek kanuni faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle,
04/01/2013 tarih ve 28518 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İller Bankası A.Ş. İnsan Kaynakları Yönetmeliği'nin iptali istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, İller Bankası A.Ş. Yönetim Kurulunun 09/05/2013 tarih ve 410 sayılı Hukuk Müşavirliği Çalışma Yönergesi'nde değişiklik yapılmasına dair kararının iptali istemi yönünden davanın reddine, davacının, davalı idarede vekalet ücreti dağıtımına ilişkin 22/05/2013 günlü Genel Müdürlük Onayı uyarınca Hukuk Müşavirliğinde fiilen görev yapan avukatlara vekalet ücreti ödemesi yapılmasını müteakip yaptığı 29/08/2013 tarihli başvurusunun reddine ilişkin ...tarih ve ...sayılı işlemin iptaline, dava konusu işlem nedeniyle davacının mahrum kaldığı, 8.122,87 TL'yi aşmaması kaydıyla tespit edilecek vekalet ücreti tutarının, davalı idareye başvuru tarihi olan 06/08/2013 tarihinden itibaren işleyecek kanuni faiziyle birlikte davacıya ödenmesine 4.500,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından, davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu; 22/05/2013 tarihli onayın düzeltilerek, onayın tekrar yapılması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından, davanın süresinde açılmadığı; idarelerinin 659 sayılı KHK kapsamında olmadığı; dolayısıyla, dava konusu işlemin 659 sayılı KHK‘ya aykırı olduğunun iddia edilemeyeceği, dava konusu Yönerge‘de yapılan değişiklik ile vekalet ücretlerinin dağıtımında 659 sayılı KHK hükümlerinin uygulanmasından vazgeçilerek sadece Hukuk Müşavirliğinde görevli I. Hukuk Müşaviri, Hukuk Müşaviri ve avukatlara ödenecek olan vekalet ücretinin üst limiti ile ilgili atıf yapıldığı, dağıtımı yapılacak vekalet ücretinin dönemine ilişkin herhangi bir atıfta bulunulmadığı; davacının hukuk müşavirliğinde görev yapmakta iken 06/02/2013 tarihli olur ile İç Kontrol Daire Başkanlığına atandığı, dolayısıyla, dava konusu Yönerge‘nin gerek değişiklikten önceki hali ile gerekse de değişiklik sonrasi hali ile hiçbir koşulda vekalet ücreti hakedişinin söz konusu olmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
Davalı idare tarafından, davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile Daire kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacının temyiz istemi yönünden;
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c) Usul hükümlerine uyulmamış olunması,"
sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın vekâlet ücretine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, davacı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davalı idarenin temyiz istemine gelince;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin ikinci fıkrasında temyiz incelemesi sonunda, Danıştayın; karardaki yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise kararı düzelterek onayacağı hükmüne yer verilmiştir.
Temyize konu Daire kararının, hüküm fıkrasında, "3. Davacının, davalı idarede vekalet ücreti dağıtımına ilişkin 22/05/2013 günlü Genel Müdürlük Onayı uyarınca Hukuk Müşavirliğinde fiilen görev yapan avukatlara vekalet ücreti ödemesi yapılmasına müteakip yaptığı 29/08/2013 günlü başvurusunun reddine ilişkin ...tarih ve ...sayılı işlemin iptaline karar verildiği; ancak, hüküm fıkrasının devamında dava konusu işlem nedeniyle davacının mahrum kaldığı, 8.122,87 TL'yi aşmaması kaydıyla tespit edilecek vekalet ücreti tutarının, davalı idareye başvuru tarihi olan 06/08/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, temyize konu kararın hüküm fıkrasındaki, "06/08/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" ifadesinde yer alan "06/08/2013" ibaresinin, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca; "29/08/2013" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Tarafların temyiz istemlerinin reddine,
2. Yukarıda açıklanan gerekçeyle, 04/01/2013 tarih ve 28518 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İller Bankası A.Ş. İnsan Kaynakları Yönetmeliği'nin iptali istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, İller Bankası A.Ş. Yönetim Kurulunun 09/05/2013 tarih ve 410 sayılı Hukuk Müşavirliği Çalışma Yönergesi'nde değişiklik yapılmasına dair kararının iptali istemi yönünden davanın reddine, davacının, davalı idarede vekalet ücreti dağıtımına ilişkin 22/05/2013 tarihli Genel Müdürlük Onayı uyarınca Hukuk Müşavirliğinde fiilen görev yapan avukatlara vekalet ücreti ödemesi yapılmasını müteakip yaptığı 29/08/2013 günlü başvurusunun reddine ilişkin ...tarih ve ...sayılı işlemin iptaline, dava konusu işlem nedeniyle davacının mahrum kaldığı, 8.122,87 TL'yi aşmaması kaydıyla tespit edilecek vekalet ücreti tutarının, davalı idareye başvuru tarihi olan 06/08/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, 4.500,00-TL vekalet ücreti davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine yönelik Danıştay İkinci Dairesinin temyize konu 22/03/2022 tarih ve E:2021/18418, K:2022/1426 sayılı kararının, temyize konu iptal ve kabule ilişkin kısmı ile vekalet ücretine ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Temyize konu kararın hüküm fıkrasındaki, "06/08/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" ifadesinin, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca; "29/08/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" şeklinde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
4. Kullanılmayan ...TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davalı idareye iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 12/06/2023 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
X- İller Bankası A.Ş. Hukuk Müşavirliği Çalışma Yönergesi'nin 16. maddesinin; dava ve icra takipleri sonunda davalı idare lehine hükmedilen vekalet ücretinin tahsil edilerek davalı idare hesaplarına alınmasını müteakip dağıtımının 659 sayılı KHK hükümleri çerçevesinde gerçekleştirileceği yolundaki düzenlemesi dava konusu Yönetim Kurulu kararıyla değiştirilerek; vekalet ücretinin, 659 sayılı KHK ile belirlenen limit çerçevesinde, Hukuk Müşavirliğinde görevli I. Hukuk Müşaviri, Hukuk Müşaviri ve avukatlara eşit olarak dağıtılacağı yolunda düzenleme yapılmış; böylelikle davalı idare lehine hükmedilen vekalet ücretlerinin dağıtımında 659 sayılı KHK hükümlerinin uygulanmasından vazgeçilerek, sadece Hukuk Müşavirliğinde görevli I. Hukuk Müşaviri, Hukuk Müşaviri ve avukatlara ödenecek olan vekalet ücretinin üst limiti ile ilgili olarak anılan düzenlemeye atıf yapıldığı, dağıtımı yapılacak vekalet ücretinin dönemine ilişkin herhangi bir atıfta bulunulmadığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, 659 sayılı KHK kapsamında bulunmayan davalı idarenin düzenleyici işlem yapma yetkisi kapsamında tesis ettiği ve dayanağı olan üst hukuk normlarına aykırı olmadığı sonucuna ulaşılan dava konusu düzenleme uyarınca davacının 29/08/2013 tarihli başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile Daire kararının temyize konu iptal ve kabule ilişkin kısmının bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.