T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2022/3422
Karar No:2022/3349
TEMYİZ EDEN (DAVACI): … Lojistik Taşımacılık Turizm Nakliyat Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI): … Bakanlığı
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN_KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kara Kuvvetleri Komutanlığı 11. Ana İkmal Merkezi Komutanlığı’nca 04/09/2020 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen "2021-2022 Yılı Şehit Üsteğmen Hasan Şahan Kışlası Personel Taşıma Servis Aracı Kiralama Hizmet Alımı" ihalesi uhdesinde kalan davacı şirketle 23/10/2020 tarihinde imzalanan sözleşmenin feshedilerek kesin teminatın irat kaydedilmesine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; sözleşme aşamasına kadar idarece alınan karar ve yapılan işlemlerin iptali istemiyle açılan davaların idarî yargı mercilerince çözümlenmesi gerektiği, sözleşme imzalandıktan sonra tesis edilse bile sözleşmenin uygulanmasından kaynaklanmayan, sözleşmeden doğan bir hak veya alacağın takibi niteliğini taşımayan, idarenin kamu gücüne dayanarak ve tek yanlı olarak tesis ettiği idarî işlemlerin iptali istemiyle açılan davaların da idarî yargı mercilerince çözümlenmesi gerektiği, ancak sözleşme yapıldıktan sonra sözleşme hükümlerinin uygulanması nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlıkların ise özel hukuk hükümlerine göre adlî yargı mercilerince çözümlenmesi gerektiği, ihale sonucunda imzalanan ve tarafların serbest iradelerine dayanan özel hukuk sözleşmesi niteliğindeki sözleşme hükümlerinden kaynaklanan, dolayısıyla sözleşmenin uygulanmasından doğduğu anlaşılan teminatın irat kaydedilmesine dair uyuşmazlığın adlî yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği; bu durumda, davacı şirket ile davalı idare arasında sözleşme bağıtlandıktan sonra, sözleşme ve ekinde belirtilen koşullara uyulmadığından bahisle sözleşmenin feshedilerek teminatın irat kaydedilmesine ilişkin uyuşmazlıktan kaynaklanan davanın görüm ve çözümünün adlî yargı mercilerinin görev alanına girdiği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, davanın konusunun sözleşmeden kaynaklanan bir hak ve alacağın takibi niteliğini taşımadığı, davada, idarenin kamu gücüne dayalı ve tek taraflı olarak tesis ettiği sözleşmenin feshedilerek kesin teminatın irat kaydına yönelik işlemin iptalinin talep edildiği, istinaf başvurusunun da soyut gerekçeyle reddedildiği, böylece hak arama özgürlüğünün kısıtlandığı ve adil yargılanma hakkının ihlâl edildiği, benzer uyuşmazlıklarda idarî yargının görevli olduğu yönünde kararların bulunduğu, ihtilaf sözleşme imzalandıktan sonra çıkmış olsa da sözleşme hükümlerinden bağımsız olarak idarenin kamu gücüne dayanarak ve tek yanlı tesis ettiği kesin teminatın irat kaydına dair işlemin idari yargı mercilerinde çözümlenmesi gerektiği, “mücbir sebep” ve “aşırı ifa güçlüğü” nedeniyle yapmış oldukları başvuruların dikkate alınmadığı, ilk derece mahkemesince verilen adlî yargı mercilerinin görevli olduğu yönündeki hatalı kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle görev yönünden reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. Kullanılmayan … TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
6. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 26/09/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.