T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/3431
Karar No : 2022/5328
DAVACI : …
VEKİLİ : Av. …
DAVALILAR : 1- ...
2- … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU : … İl Emniyet Müdürlüğü Çevik Kuvvet Şube Müdürlüğünde aday polis memuru olarak görev yapan davacının, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin 6. alt bendi uyarınca 4 ay kısa süreli durdurma cezası ile cezalandırılması gerekmekte iken aynı Tüzük’ün 15. maddesi uyarınca “2 günlük aylık kesimi cezası” ile cezalandırılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Afyonkarahisar İl Polis Disiplin Kurulu kararı ile bu işleme dayanak olan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin 6. alt bendinde yer alan "Kendisine verilmiş olan tanıtma karnesi veya polis kimlik kokardını kabul edilebilir bir neden olmaksızın yitirmek" düzenlemesinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Polis kimlik kokardını kaybettiğini anlayınca o gün bulunduğu ve geçtiği her yeri aramasına rağmen bulamadığını, çalınması ihtimaline karşın polis karakoluna ve savcılığa giderek şikayetçi olduğunu, kartın kaybolmasının kusurundan kaynaklanmadığını bu nedenle hem işlem hem de dayanak düzenlemenin de hukuka aykırı olması nedeniyle iptal edilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
DAVALI İDARELERİN SAVUNMASI :
… tarafından; polisin ifa ettiği güvenlik hizmetinin nitelikleri ve gereklerinin, diğer Devlet memurları tarafından ifa edilen görevlerden farklı olduğu, kişi hak ve özgürlüklerine müdahale edebilecek nitelikte yetki ve görevlerle donatılan polisin, bu yetki ve görevlerini kötüye kullanmasını önlemek ve disipline etmek, demokratik hukuk devleti ilkesi gereğince bireyin özgürlüğünü teminat altına almak için polislik mesleğine özgü disiplin kurallarına ihtiyaç duyulduğu, bu nedenle kanun koyucu tarafından özel disiplin kuralları ve cezalarının öngörüldüğü, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesine dayanılarak hazırlanan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün dava konusu düzenlemesinde ve bu düzenlemeye dayanılarak tesis olunan dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, hukuki dayanaktan yoksun olan davanın reddi gerektiği savunulmuştur.
… Genel Müdürlüğü tarafından; davacının eyleminin sabit olduğu dolayısıyla dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu; öte yandan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün özel kanun niteliğindeki 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun verdiği yetkiye dayanılarak ve bu Kanun'un amacına uygun olarak düzenlendiği, Anayasa Mahkemesince verilen iptal kararının yürürlüğü ertelenerek mevcut mevzuatın yürürlüğünün korunduğu, hukuki dayanaktan yoksun olan davanın reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu işlemin, davacının eyleminin sübut bulmadığı gerekçesiyle iptal edilmesi, dayanak düzenleyici işlem hakkında ise davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava, aday polis memuru olan davacının, 2 günlük aylık kesimi cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … günlü, … sayılı Afyonkarahisar İl Polis Disiplin Kurulu kararı ile bu cezaya konu disiplin suçunu düzenleyen Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/A-6 maddesinde yer alan; "Kendisine verilmiş olan tanıtma karnesi veya polis kimlik kokardını kabul edilebilir bir neden olmaksızın yitirmek" hükmünün iptali istemleriyle açılmıştır.
3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun mülga 83. maddesinde; "Gerek inzibat komisyonları tarafından ve gerek salahiyet dairesinde re'sen verilecek inzibat cezalarını icap ettiren fiil ve hareketlerin ne olduğunu ve cezaların derece ve miktarı, polis mesleğinin haiz olduğu hususiyet ve ehemmiyet gözetilerek tanzim edilecek nizamnamede tayin olunur. Memuriyette ihraç cezası müstesnadır." hükmüne yer verilmiş, bu Yasa hükmü kapsamda da, 24.4.1979 tarih ve 16618 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü yürürlüğe girmiştir.
3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin, "Gerek inzibat komisyonları tarafından ve gerek salahiyet dairesinde re'sen verilecek inzibat cezalarını icap ettiren fiil ve hareketlerin ne olduğunu ve cezaların derece ve miktarı, polis mesleğinin haiz olduğu hususiyet ve ehemmiyet gözetilerek tanzim edilecek nizamnamede tayin olunur." şeklindeki birinci cümlesi Anayasa Mahkemesinin 13/01/2016 günlü, E:2015/85, K:2016/3 sayılı kararı ile iptal edilmiştir. İptal edilen maddenin birinci cümlesi dava konusu disiplin cezasının yasal dayanağını oluşturmaktadır.
Anılan Anayasa Mahkemesi kararında; 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin birinci cümlesinin "yaptırım konusu eylemleri yasal düzeyde belirlememesi ve bireylerin hangi somut olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını belirli bir açıklık ve kesinlikte öngörebilmelerine yasal çerçevede imkan tanımaması nedeniyle, Anayasa'nın 38. ve 128. maddelerine aykırı olduğu" gerekçesiyle iptaline karar verilmiş ve anılan madde, 23/01/2017 günlü, 29957 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 37. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.
Diğer taraftan, 682 sayılı KHK'nın Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında ise; "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 657 sayılı Kanun, 6413 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun ile 23/3/1979 tarihli ve 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre re'sen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları, bu Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uyarınca verilmiş addolunur." hükmüne yer verilmiştir. Bu durumda dava konusu uyuşmazlığın 682 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında ele alınması gerekmektedir.
Anayasa'nın 38. maddesinde, ceza ve ceza yerine geçen güvenlik önlemlerinin; ancak, kanunla konulacağının belirtilmiştir.
Anayasa'nın 91. maddesinin ilk fıkrasında ise; TBMM'nin Bakanlar Kurulu'na kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verebileceği, ancak sıkıyönetim ve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasa'nın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile dördüncü bölümünde yer alan siyasi haklar ve ödevlerin kanun hükmünde kararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiştir.
Buna göre, Anayasa Mahkemesinin 13/01/2016 günlü, E:2015/85, K:2016/3 sayılı kararı ile, 3201 sayılı Kanun'un 83. maddesinin birinci cümlesinin, Anayasa'nın 38. maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen suçta kanunilik ilkesine ve Anayasa'nın 128. maddesinin ikinci fıkrasında hükme bağlanan kanuni düzenleme ilkesine aykırılık oluşturduğu gerekçesiyle iptal edilmiş olması nedeniyle bu konudaki düzenlemenin Anayasa Mahkemesi kararının gerekçesine göre yasayla yapılması gerekirken, olağanüstü halin gerekli kıldığı bir konu da olmamasına karşın kanun hükmünde kararname ile yapılmasının Anayasa'ya aykırı olduğu, dolayısıyla 682 sayılı KHK'nın ilgili hükümlerinin iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulması gerektiği sonucuna varılmaktadır.
Dava konusu disiplin cezasına gelince;
Olayda davacı, cüzdanının çalındığı şüphesiyle Polis Merkezi Amirliğine başvurmuş ve ardından Savcılığa suç duyurusunda bulunmuştur. Uyuşmazlıkta, 682 sayılı KHK uyarınca üç günlüğe kadar aylıktan kesme cezası gerektiren "Kendisine verilmiş olan personel kimlik kartını kabul edilebilir bir neden olmaksızın kaybetmek" fiilinin gerçekleştiğinin kesin ve şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispat edilmesi gerekmektedir. Davacıya isnat edilen disiplinin suçunun işlendiğinin ispatı idareye ait olup, davacıdan disiplin cezasını gerektiren fiili işlemediğini ispat etmesinin beklenmesi ceza hukukunun temel ilkelerine aykırıdır. Şayet davacı cüzdanının çalınmış olabileceği düşüncesiyle Polis Merkezi Amirliğine başvurmuş ve ardından Savcılığa suç duyurusunda bulunmuş ise, davacıdan cüzdanının çalınmamış olduğunu ispat etmesi beklenemez. Esasen çalındığı iddia edilen cüzdanının, çalınmamış olduğu, aslında düşürülmüş yada bir yerde unutulmuş olduğu gibi durumların ispatı ancak cüzdanın bir kişi tarafından bulunup teslim edilmesi gibi spesifik durumlarla anlaşılabilir.
Bu durumda davacıya isnat edilen; "kendisine verilmiş olan personel kimlik kartını kabul edilebilir bir neden olmaksızın kaybettiği" yolundaki cezayı gerektiren fiilinin bakılan uyuşmazlıkta somut ve şüpheye yer bırakmayacak şeklide gerçekleşmediği sonucuna varılmıştır.
Bu nedenle, davacının 2 günlük aylık kesimi cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı Afyonkarahisar İl Polis Disiplin Kurulu kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davacının; Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/A-6 maddesinde yer alan; "Kendisine verilmiş olan tanıtma karnesi veya polis kimlik kokardını kabul edilebilir bir neden olmaksızın yitirmek" hükmünün iptali istemi yönünden, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre re'sen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezalarının 682 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uyarınca verilmiş addolunacağı yolundaki hüküm nedeniyle, 682 sayılı KHK'nın ilgili hükümlerinin iptali için, Anayasanın 152. Maddesi kapsamında Anayasa Mahkemesine başvurulması gerektiği, 2 günlük aylık kesimi cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … günlü, … sayılı Afyonkarahisar İl Polis Disiplin Kurulu kararının iptali istemi yönünden ise davanın kabul edilerek söz konusu kararın iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, 09/07/2018 tarih ve 30743 sayılı 3. Mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 703 sayılı Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 218. ve 219. maddeleri uyarınca, kaldırılan Başbakanlık makamının iş ve işlemleriyle ilgili olarak açılmış olan davalarda Cumhurbaşkanlığının taraf sıfatını kazanacağı kurala bağlandığından, mülga Başbakanlık yerine Cumhurbaşkanlığının hasım mevkiine alınarak, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
… İl Emniyet Müdürlüğü Çevik Kuvvet Şube Müdürlüğünde aday polis memuru olarak görev yapan davacının, aday memurluk süresinin dolmasına bir ay kala, resmi görevli olmadığı 13/01/2015 tarihinde cüzdanını kaybetmesi üzerine, ertesi gün cüzdanının çalındığı şüphesiyle Milli Birlik Polis Merkezi Amirliğine başvurduğu ve burada verdiği ifade sonrasında polis tanıtma karnesini kaybettiği gerekçesiyle … İl Emniyet Müdürlüğüne bağlı Koordinasyon ve Hareket Şube Müdürlüğünde ifadesinin alındığı, ifadesinde; "Resmi olarak görevli olmadığı zaman içerisinde ikâmetinden 13/01/2015 tarihinde saat 14:00 sıralarında ayrıldığını, Afyonkarahisar çarşı merkezine gittiğini, ikâmetine geri döndüğünde cüzdanının yerinde olmadığını fark ettiğini, düşürmüş olduğunu düşünerek daha önce dolaştığı yerleri araştırdığını; ancak, bulamadığını, cüzdanının içerisinde Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından adına düzenlenen, seri numarasını bilmediği Polis Tanıtma Kartının da bulunduğunu, nasıl ve nerede düşürdüğünü bilmediğini, 14/01/2015 günü Milli Birlik Polis Merkezi Amirliğine müracaatta bulunduğunu" beyan ettiği ve ardından İl Polis Disiplin Kuruluna sevk edildiği, İl Polis Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararıyla Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin 6. alt bendi uyarınca "4 ay süreli durdurma cezası" ile cezalandırılmasına, daha önce cezası bulunmadığından aynı tüzüğün 15. maddesi uyarınca, "2 günlük aylık kesimi" cezası ile cezalandırılmasına kararı verilmesi üzerine anılan işlemin ve dayanak düzenlemenin iptali istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Anayasa Mahkemesinin Kararları" başlıklı 153. maddesinde, "Anayasa Mahkemesinin kararları kesindir. İptal kararları gerekçesi yazılmadan açıklanamaz. Anayasa Mahkemesi bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin tamamını veya bir hükmünü iptal ederken, kanun koyucu gibi hareketle, yeni bir uygulamaya yol açacak biçimde hüküm tesis edemez. Kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunların hükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmî Gazete'de yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemez. İptal kararının yürürlüğe girişinin ertelendiği durumlarda, Türkiye Büyük Millet Meclisi, iptal kararının ortaya çıkardığı hukuki boşluğu dolduracak kanun (…) teklifini öncelikle görüşüp karara bağlar. İptal kararları geriye yürümez. Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazete'de hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlar." hükmüne yer verilmiştir.
6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluş ve Yargılama Usulleri Kanunu'nun 66. maddesinin 3. fıkrasında da, yukarıda anılan düzenleme doğrultusunda, Anayasa Mahkemesinin gerekli gördüğü hâllerde, Resmi Gazete'de yayımlandığı günden başlayarak iptal kararının yürürlüğe gireceği tarihi, bir yılı geçmemek üzere ayrıca kararlaştırabileceği belirtilmiştir.
3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinde, "Gerek inzibat komisyonları tarafından ve gerek salahiyet dairesinde re'sen verilecek inzibat cezalarını icap ettiren fiil ve hareketlerin ne olduğu ve cezaların derece ve miktarı, polis mesleğinin haiz olduğu hususiyet ve ehemmiyet gözetilerek tanzim edilecek nizamnamede tayin olunur. Memuriyetten ihraç cezası müstesnadır." kuralı yer almıştır.
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan Mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin 6. alt bendinde yer alan, "Kendisine verilmiş olan tanıtma karnesi veya polis kimlik kokardını kabul edilebilir bir neden olmaksızın yitirmek" fiili, 4 ay kısa süreli durdurma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.
08/03/2018 tarih ve 30354 (mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un "Yürürlükten Kaldırılan Hükümler" başlıklı 37. maddesinde, "(1) 4/6/1937 tarihli ve 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanununun 82 nci maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları, 83 üncü, ek 4 üncü, ek 5 inci, ek 6 ncı, ek 7 nci, ek 8 inci ve ek 9 uncu maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır..." hükmü;
"Geçiş Hükümleri" başlıklı Geçici 1. maddesinde ise, "(1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 657 sayılı Kanun, 6413 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun ile 23/3/1979 tarih ve 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre resen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunur.
(2) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte devam etmekte olan disiplin soruşturmaları ile ilgili olarak bu Kanun hükümleri uygulanır.
(3) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce disiplin amirleri veya disiplin kurulları tarafından verilmiş ve infaz edilmiş disiplin cezalarına bağlı olarak yapılmış idari işlemler aynen muhafaza olunur..." hükümlerine yer verilmiştir.
Anılan Kanun'un 8. maddesinin 3. fıkrasının (a) bendinin 10. alt bendinde de; "Kendisine verilmiş olan tanıtma karnesi veya polis kimlik kokardını kabul edilebilir bir neden olmaksızın yitirmek" fiili, 3 günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava Konusu Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin 6. alt bendinin İncelenmesi:
Anayasa Mahkemesinin 29/01/2016 tarih ve 29608 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 13/01/2016 tarih ve E:2015/85, K:2016/3 sayılı kararıyla Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün dayanağı olan 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin birinci cümlesi Anayasa'ya aykırı görülerek iptal edilmiş ve Anayasa'nın 153. maddesinin 3. fıkrası ile 6216 sayılı Kanun'un 66. maddesinin 3. fıkrası gereğince, anılan kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak bir yıl sonra yürürlüğe girmesi ayrıca karara bağlanmıştır.
3201 sayılı Kanun'un 83. maddesinin birinci cümlesinin iptaline ilişkin yukarıda yer verilen Anayasa Mahkemesi kararından sonra, Anayasa'nın 121. maddesi ile 2935 sayılı Olağanüstü Hal Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanının başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulunca 02/01/2017 tarihinde kararlaştırılan ve 23/01/2017 tarih ve 29957 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 37. maddesi ile söz konusu 83. madde yürürlükten kaldırılmış, yine bu Kanun Hükmünde Kararname ile Emniyet Genel Müdürlüğü personelinin de aralarında bulunduğu genel kolluk görevlilerinin tabi olacağı disiplin hükümleri düzenlenmiştir.
08/03/2018 tarih ve 30354 (mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun ile de Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personeline ilişkin disiplinsizlik halleri ve cezaları, disiplin amirleri ve kurulları, disiplin soruşturma usulü ile diğer ilgili hususlar düzenlenmiştir.
23/03/1979 tarih ve 7/17339 Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe giren Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün dayanağı olan 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin 23/01/2017 tarih ve 29957 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 37. maddesiyle yürürlükten kaldırıldığı ve 7068 sayılı Kanun ile de Emniyet Genel Müdürlüğü personeline ilişkin disiplinsizlik halleri ve cezaları, disiplin amirleri ve kurulları, disiplin soruşturma usulü ile diğer ilgili hususların düzenlendiği görüldüğünden, halihazırda uygulama kabiliyeti kalmayan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin 6. alt bendinin iptali istemine yönelik olarak davanın konusuz kaldığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, davacının, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin 6. alt bendinin iptali istemi hakkında karar verilmesine yer bulunmamaktadır.
Ancak, dava konusu bireysel işlemin, tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre irdeleneceği; bireysel işlemin tüm hukuki sonuçları ile birlikte ortadan kaldırılmadığı sürece, anılan işlemin dayanağı olan düzenleyici işlemin sonradan yürürlükten kaldırılmasının, söz konusu bireysel işlemle ilgili olarak açılan davanın sonuçlanmasına engel oluşturmayacağı da açıktır.
Dava Konusu Bireysel İşlemin İncelenmesi :
Anayasa Mahkemesinin 29/01/2016 tarih ve 29608 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 13/01/2016 tarih ve E:2015/85, K:2016/3 sayılı kararı ile 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin birinci cümlesinin, "...disiplin cezalarını gerektiren fiil ve hareketlerin, düzenlenecek tüzükte belirlenmesini öngören itiraz konusu kural, yaptırım konusu eylemleri yasal düzeyde belirlememekte ve bireylerin hangi somut fiil ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını belirli bir açıklık ve kesinlikte öngörebilmelerine yasal çerçevede imkan tanımamaktadır. Bu yönüyle kural, Anayasa'nın 38. maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen 'suçta kanunilik' ilkesine ve Anayasa'nın 128. maddesinin ikinci fıkrasında hükme bağlanan 'kanuni düzenleme' ilkesine aykırılık oluşturmaktadır." gerekçesiyle iptaline ve aynı kararda; iptal kararının, kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak 1 yıl sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiştir.
Anayasa Mahkemesinin söz konusu kararından sonra Anayasa'nın 121. maddesi ile 2935 sayılı Olağanüstü Hal Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanının başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulunca 02/01/2017 tarihinde kararlaştırılan ve 23/01/2017 tarih ve 29957 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 37. maddesi ile söz konusu 83. madde yürürlükten kaldırılmış, yine bu Kanun Hükmünde Kararname ile Emniyet Genel Müdürlüğü personelinin de aralarında bulunduğu genel kolluk görevlilerinin tabi olacağı disiplin hükümleri düzenlenmiştir.
08/03/2018 tarih ve 30354 (mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun ile de Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personeline ilişkin disiplinsizlik halleri ve cezaları, disiplin amirleri ve kurulları, disiplin soruşturma usulü ile diğer ilgili hususlar düzenlenmiş, anılan Kanun'un 8. maddesinin 3. fıkrasının (a) bendinin 10. alt bendinde de; "Kendisine verilmiş olan tanıtma karnesi veya polis kimlik kokardını kabul edilebilir bir neden olmaksızın yitirmek" fiili, 3 günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.
Aynı Kanun'un 7. maddesinin ikinci fıkrasında ise, "Kurumda geçmiş hizmetleri sırasında çalışmaları olumlu bulunan ve iyi veya çok iyi derecede değerlendirme puanı alan personel için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabilir." hükmüne yer verilmiştir.
Davacının, disiplin soruşturması sırasında alınan ifadesinden, cüzdanını düşürdüğü ve dolayısıyla cüzdanında bulunan polis tanıtma kartını kendi ihmali sonucunda kaybettiği, cüzdanın kaybolmasının ardından Polis Merkezi Amirliğine başvurmuş olması veya cüzdanını bulan ve teslim etmeyen şahıslar hakkında Savcılığa şikayette bulunmuş olması hususlarının tek başına, cüzdanın çalındığına ilişkin karine teşkil etmeyeceğinden, personel kimlik kartını kabul edilebilir bir neden olmaksızın kaybetmek fiilinin sübuta erdiği anlaşılmıştır.
Davacının sübuta eren fiili hakkında Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümleri uyarınca verilen 4 ay süreli durdurma cezasının, anılan Tüzüğün 15. maddesi uyarınca 2 günlük aylık kesimi cezası olarak uygulandığı, "Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre re'sen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları, bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunacağı" yolundaki hüküm uyarınca olayda uygulanacak mevzuat olan 7068 sayılı Kanun uyarınca üç günlüğe kadar aylıktan kesme cezası gerektiren "Kendisine verilmiş olan personel kimlik kartını kabul edilebilir bir neden olmaksızın kaybetmek" fiili için davacıya anılan Kanun'un 7. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca bir derece hafif olan kınama cezasının verilmesinin gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, davacının 2 günlük aylık kesimi cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Afyonkarahisar İl Polis Disiplin Kurulu kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin 6. alt bendinin iptali istemine ilişkin olarak KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2. Davacının 2 günlük aylık kesimi cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Afyonkarahisar İl Polis Disiplin Kurulu kararının İPTALİNE,
3. Dava kısmen iptal, kısmen karar verilmesine yer olmadığına şeklinde sonuçlandığından ayrıntısı aşağıda gösterilen …-TL yargılama giderinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine,
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen …-TL vekâlet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine,
5. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 09/11/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.