T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/3491
Karar No : 2023/7405
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı-ANKARA
VEKİLİ :Huk. Müşv. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın 25/10/2013 tarihli, 16516 sayılı kararı ile onaylanıp itirazlar üzerine yapılan değişiklikler ile Bakanlığın 20/08/2014 tarihli, 15330 sayılı kararıyla kesinleşen Yalıkavak Beldesine ilişkin 1/5000 ve 1/1000 ölçekli revizyon ve ilave imar planlarının Muğla ili, Bodrum ilçesi, Yalıkavak Beldesi, … (…) Mahallesi, … ada, …, …, …, … ve … sayılı parseller ile … ve … sayılı parseller arasından geçmekte iken kaldırılan imar yoluna ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden, dava konusu işlemin bakılmakta olan dava tarihinden önce … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile iptaline karar verildiği dikkate alındığında, ilk dava tarihi olan 30.06.2021 tarihinde ortada idari davaya konu olabilecek bir idari işlem bulunmadığından, davanın esasının incelenmesine olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İdare Mahkemesine dayanak yapılan ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yargılamasının devam ettiği, temyiz aşmasında olduğu, kesinleşmediği, anılan davadaki iptal gerekçesi ile bakılan davada ileri sürülen iptal gerekçesinin farklı olduğu işin esasının incelenmesi gerektiği bu nedenle idari dava dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İdari Dava Dairesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek temyiz istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Muğla ili, Bodrum ilçesi, … Mahallesi, … ada, … sayılı parselleri kapsayan alanda, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının ... tarihli, ... sayılı kararı ile onaylanıp itirazlar üzerine yapılan değişiklikler ile Bakanlığın ... tarihli, ... sayılı kararıyla kesinleşen revziyon ve ilave 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planında … (…) Mahallesi … ada, …, …, …, …, … parseller ile kaldırılan yol genişliği kadarı … ve … parsellere sirayet eden kısmının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinde; idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar "iptal davası" olarak tanımlanmış; 14. maddesinin 3. fıkrasının (d) bendinde; dava dilekçelerinin idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı yönünden de inceleneceği hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bir idari işlemin iptal davasına konu olabilmesi için kesin ve yürütülmesi zorunlu olması gerekmektedir. Kesin ve yürütülmesi zorunlu işlem, hukuk düzeninde bir sonuç doğuran, başka bir makamın onayına ihtiyaç göstermeyen ve ilgilinin hukukunda değişiklikler meydana getiren işlemdir. Davanın açıldığı tarihten önce henüz kesinleşmiş bir mahkeme kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi işlemin kesin ve yürütülebilir nitelikte olmadığı sonucunu doğurmayacağından davanın esası hakkında yeniden karar verilmesi gerekmektedir.
Öte yandan, dava konusu işlemin bakılmakta olan dava tarihinden önce ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile iptaline karar verildiğinden kesin ve yürütülebilir bir işlem olmadığı gerekçesiyle davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiş ise de, ... İdare Mahkemesinin anılan … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı, Danıştay Altıncı Dairesinin 11/04/2022 gün ve E:2021/4460, K:2022/4428 sayılı kararı ile bozulmuş, ve bozma kararına uyularak dava konusu işlemin iptali yolundaki … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 12.10.2023 tarihli E:2022/9183, K2023/7402 sayılı kararı ile " dava konusu planlama alanının Muğla, Bodrum Yalıkavak-Gündoğan-Göltürkbükü Turizm Merkezi" ilan edilen alan sınırları dahilinde olan Yalıkavak beldesini kapsadığı, bu alanda plan yapma yetkisinin Kültür ve Turizm Bakanlığına ait olduğundan davalı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca kabul edilen dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uyarlılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.Bu itibarla dava konusu işlemin iptali yolundaki idare mahkemesi kararında sonucu itibariyle isabetsizlik görülmemiştir." gerekçesiyle onanmasına karar verilmiştir.
Bu itibarla, davanın incelenmeksizin reddine ilişkin karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle incelenmeksizin reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 12/10/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.