T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2022/3616
Karar No : 2024/1199
TEMYİZ EDENLER :1-(DAVALI) … Vergi Dairesi Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
2-(DAVACI) (İflas Nedeniyle) T.H. … San. ve Tic. Ltd. Şti. Temsilen …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirket adına, bir kısım hasılatını kayıt ve beyan dışı bıraktığından bahisle 2016/Ocak-Mart, Ekim-Aralık dönemleri için geçici vergileri üzerinden tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen bir kat vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davaya konu vergi ziyaı cezasının hesaplanmasında esas alınan geçici vergilerinin matrahı yönünden bağlı olduğu ve davacı adına aynı nedenlerle 2016 yılına ilişkin vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisine karşı açılan davada Mahkemenin … tarih ve E:…; K:… sayılı kararı ile dava konusu bir kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi yönünden davanın reddine karar verildiği, bu hukuki durum karşısında dava konusu bir kat vergi ziyaı cezasında da hukuka aykırılık bulunmadığı; öte yandan, tekerrür cezasının 2016/Ekim dönemine ilişkin davacı şirket adına kesilen vergi ziyaı cezasından kaynaklandığı, söz konusu cezanın 24/12/2016 tarihinde elektronik ortamda davacı şirkete tebliğ edildiği, davacı şirketin yasal süresinde uzlaşma talebinde bulunması üzerine 09/02/2017 tarihinde uzlaşmanın vaki olduğu ve anılan cezanın da aynı tarihte kesinleştiği anlaşıldığından, anılan cezaya dayanılarak olay tarihindeki yasal düzenlemeye göre 2018/Ocak döneminden itibaren beş yıl içinde kesilecek vergi ziyaı cezaları için tekerrür hükümleri uygulanabileceğinden, kesilen vergi ziyaı cezasının tekerrür nedeniyle artırılan kısmında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne kısmen reddine; dava konusu vergi ziyaı cezalarının tekerrür nedeniyle artırılan kısımlarının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının davanın kabulüne ilişkin kısmının hukuka ve usule uygun olduğundan davalı istinaf başvurusunun reddine, davacının istinaf başvurusunun ise; kurumlar vergisi tarhiyatına karşı açılan davada verilen kararın davanın kısmen reddine ilişkin hüküm fıkrasına karşı yapılan istinaf başvurusu Dairenin 26/05/2022 tarih ve E:2022/443 K:2022/820 sayılı kararı ile cezalı kurumlar vergisi tarhiyatının belgesiz biçimde üretim maliyetine eklenen tutarın kanunen kabul edilmeyen gider olarak kabul edilmesinden kaynaklı kısmı yönünden kabul edilerek ilk derece mahkemesi kararının kısmen kaldırılmasına ve cezalı tarhiyatın belirtilen kısımının kaldırılmasına karar verildiğinden, geçici vergi üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezasında da anılan kısım yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı, davacı tarafından yapılan matrah arttırımının haksız yere dikkate alınmadığı iddiası bakımından ise oluşturulan ödeme tablosuna ait iki taksidin 7143 sayılı Yasanın 9/6.maddesinde belirtilen süreden ve inceleme başladıktan sonra ödenmiş olduğu anlaşıldığından bu iddiaya itibar edilmediği gerekçesiyle kısmen kabulüne, kısmen reddine, belgesiz biçimde üretim maliyetine eklenen tutarın kanunen kabul edilmeyen gider olarak kabul edilmesinden kaynaklı olarak geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasına ilişkin kısmın kaldırılmasına karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
DAVACININ İDDİALARI: Davacı şirket tarafından, 2016 hesap dönemi için hakkında vergi incelemesi yapılmadan önce internet ortamında 7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun uyarınca kurumlar vergisi yönünden matrah artırımı, katma değer vergisi yönünden vergi artırımından bulunulduğu, tahakkuk eden vergilerin ilk 4 taksitinin süresinde, kalan 2 taksitin de süresinden sonra ödenmiş olduğu, bu ödemelerin düşülmeyerek mükerrer vergilendirme yapıldığı, sunulan belgeler ve dava dilekçesinde belirtilen iddialarla kararın aleyhe olan kısımlarının bozulması istenilmektedir.
DAVALININ İDDİALARI: Yapılan vergi incelemesinde somut tespitlere yer verildiği, inceleme doğrultusunda yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ: Davacının temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı şirket adına, bir kısım hasılatını kayıt ve beyan dışı bıraktığından bahisle 2016/Ocak-Mart, Ekim-Aralık dönemleri için kurum geçici vergileri üzerinden tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen bir kat vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istenilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un "Matrah ve vergi artırımı" başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasında; gelir ve kurumlar vergisi, 2. fıkrasında; gelir (stopaj) veya kurumlar (stopaj) vergisi, 3. fıkrasında; katma değer vergisi matrahlarının fıkralarda belirlenen şartlar dahilinde artırılarak belirlenen süre ve şekilde ödenmesi halinde artırımda bulunulan yıllar için ilgili vergi türleri yönünden vergi incelemesi ve tarhiyatı yapılmayacağı hususu kurala bağlanmış; 9. maddenin 6. fıkrasında; "Bu Kanuna göre ödenmesi gereken taksitlerin ilk ikisinin süresinde ve tam ödenmesi koşuluyla, kalan taksitlerden; bir takvim yılında iki veya daha az taksitin, süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde, ödenmeyen veya eksik ödenen taksit tutarlarının son taksiti (peşin ödeme seçeneğinin tercih edilmesi hâlinde ilk taksiti) izleyen ayın sonuna kadar, gecikilen her ay ve kesri için 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi şartıyla bu Kanun hükümlerinden yararlanılır. İlk iki taksitin süresinde tam ödenmemesi ya da süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen diğer taksitlerin belirtilen şekilde de ödenmemesi veya bir takvim yılında ikiden fazla taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde matrah ve vergi artırımına ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla bu Kanun hükümlerinden yararlanma hakkı kaybedilir. Bu hüküm her bir madde ve alacaklı idareler açısından taksitlendirilen alacaklar için ayrı ayrı uygulanır." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasının incelenmesinden, davacının 7143 sayılı Kanun kapsamında 2016 yılına ilişkin olarak kurumlar vergisi yönünden matrah artırımı hükümlerinden yararlanmak üzere başvuruda bulunduğu ve oluşturulan ödeme tablosuna göre borcun altı taksit halinde ödemesinin planlandığı, davacının 30/09/2018 ve 30/11/2018 tarihlerinde ilk iki taksiti süresinde, 01/04/2019 tarihinde dördüncü taksiti ve 31/07/2019 tarihinde de süresinde son taksiti yatırdığı, ödeme şartının ihlal edildiği iddiasının 3. ve 5. taksitlerin ödeme sürecinden kaynaklandığı ve davalı idarece bu nedenle davacı hakkında 25/10/2019 tarihinde inceleme başlatıldığı ve davacı tarafından süresi geçtikten sonra ödenen 3. ve 5. taksitin 05/11/2019 tarihinde ödemesinin kabul edildiği anlaşılmaktadır.
7143 sayılı Kanun'da yapılan düzenlemeler ile, mükelleflerin geçmiş yıllara ilişkin vergisel iş ve işlemleri için bir takım kolaylıklar sağlanması, mükelleflerin gerek yapılandırma gerekse de matrah artırımı yoluyla, çeşitli nedenlerle ödemediği ya da eksik beyan ettiği vergi borçlarını ödemelerinin önünü açmak ve matrah/ vergi artırılan yıllarla ilgili oluşabilecek vergi cezalarından korunması amaçlanmıştır. Davalı idarece tecilin kaldırıldığı belirtilmesine rağmen yapılandırılan vergi borçlarına ilişkin ödeme süresi geçen 3. ve 5. taksitin 05/11/2019 tarihinde, davalı idarece ödemesinin kabul edildiği, ilk iki taksit ve sonrasında gelen dördüncü ve altıncı taksitleri ödeyen davacının, borcu ödeme yönünde ortaya çıkan iradesi gözetilerek ödenmeyen taksiti yasada belirtilen tarihte ödemediği takdirde martah/vergi artırımının kaldırılacağı yönünde davacıya bildirimde bulunulmadığı ve yapılan ödemelerin dikkate alınmadığı hususları ile Kanunda yapılan düzenlemenin amacı birlikte değerlendirildiğinde kısmi ödemede bulunulduğundan bahisle matrah/vergi artırımının kaldırılarak vergi incelemesi yoluna gidilmesi ve inceleme sonucuna göre matrah arttırımında bulunulan kurumlar vergisine bağlı geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezalarında hukuka uygunluk görülmemiştir.
Öte yandan; kesilen vergi ziyaı cezasına tekerrür hükümlerinin uygulanması yönünden ise; yukarıda belirtilen nedenlerden ötürü bir bütün olarak incelenemeyen ve tarhiyat yapılamayan dönem için yine incelemenin bir parçasıyla ortaya çıkabilecek olan vergi ziyaı cezası kesilerek tekerrür hükümlerinin uygulanmasının, kanunda öngörülmediği ve hukuki güvenlik ilkesine de aykırı olduğu sonucuna varıldığı ve belgesiz biçimde üretim maliyetine eklenen tutarın kanunen kabul edilmeyen gider olarak kabul edilmesinden kaynaklı geçici vergi üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezası bakımından da yukarıda belirtilen gerekçelerle temyize konu kararın anılan kısımlarına ilişkin olarak sonucu itibariyle hukuka aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne, davalının temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının vergi ziyaı cezalarının tekerrür hükümleri uygulanan kısmı ile belgesiz biçimde üretim maliyetine eklenen tutarın kanunen kabul edilmeyen gider olarak kabul edilmesinden kaynaklı geçici vergi üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezasına ilişkin kısmının yukarıda yazılı gerekçeyle ONANMASINA, kalan kısmının BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 12/03/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.