T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/3648
Karar No : 2023/2551
DAVACI : … Sendikası
VEKİLİ : Av. …
DAVALI : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU : Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın "Mali ve Sosyal Haklar" konulu … tarih ve … sayı, … Sıra Nolu Genelge'sinin, 01/07/2022-31/12/2022 döneminde geçerli olan memur maaş ve emekli aylıklarında enflasyon farkı nedeniyle artış oranının %41,69 olarak belirlenmesine ilişkin hükümlerinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Toplu Sözleşmeye göre Ocak 2022'de %5, Temmuz 2022 de %7 zam öngörüldüğü, 01/07/2022-31/12/2022 dönemi için öngörülen %7'lik zammın uygulama biçiminin yanlış olduğu, öncelikle mevcut ücret ve aylıkların %37,35 oranında arttırılacağı, ardından düzeltilmiş ücret ve aylıklara %7 zam yapılacağı, böylece %41,69 oranında belirlenen artışın %46,96 olması gerektiği; 375 sayılı KHK'nin Geçici 38. maddesi ile verilen %2,5 oranındaki ilave artışın refah payı olduğu, bu ek zammın 6 aylık enflasyon farkı hesabında dikkate alınmaması, diğer bir deyişle, 6 aylık enflasyon farkından %7,5 değil %5 indirilerek hesaplama yapılması gerekirken, 6 aylık enflasyon oranından düşülecek miktara eklenmek suretiyle yanlış hesaplama yapıldığı ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI : Anayasa'nın 53. ve 128. maddeleri ile 4688 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri uyarınca 2012 yılından itibaren memurlar ve diğer kamu görevlilerinin mali ve sosyal hakları ile memur emeklilerinin aylıklarında yapılacak artışların, karşılıklı müzakerelerle yürütülen toplu sözleşme süreci sonucunda belirlenmeye başlandığı, 2022 ve 2023 yıllarında yapılacak artışların halihazırda uygulanmakta olan Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşmeyle belirlendiği; anılan 6. Dönem Toplu Sözleşmenin İkinci Kısım Birinci Bölümünün 5, 6 ve 7. maddeleri uyarınca, kamu görevlileri ile memur emeklilerinin aylıklarının hesabına konu katsayıların, sözleşme ücreti artış oranları, ücret tavanları ve ortalama ücret toplamı üst sınırının 01/01/2022-30/06/2022 döneminde geçerli olmak üzere %5 ve 01/07/2022-31/12/2022 döneminde geçerli olmak üzere %7 oranında artırıldığı, bu çerçevede, 6. Dönem Toplu Sözleşmeyle 01/07/2022-31/12/2022 döneminde geçerli olmak üzere belirlenmiş %7 oranındaki genel artışın, enflasyon farkını yansıtacak şekilde artırılarak %41,69 (107*142,35/107,5=141,69) oranına ulaşıldığı; her ne kadar, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 38. maddesiyle verilen %2,5 oranındaki ilave artışın refah payı olduğu ve geri alınamayacağı iddia edilse de, söz konusu Kararnamenin Geçici 38. maddesinde, "Aynı Bölümün 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan %5 oran %7,5 olarak uygulanır." hükmüne yer verilmek suretiyle, enflasyon farkının hesabında genel artış oranının %7,5 olarak uygulanacağının açıkça düzenlendiği; 2012 yılından itibaren yürürlüğe konulmuş toplu sözleşmeler ile kamu görevlileri hakem kurulu kararlarında enflasyon farkı ödemesine ilişkin benzer hükümlere yer verilmiş olup, söz konusu dönemlerde yürürlüğe konulan genelgelerde de enflasyon farkı ödemesine ilişkin aynı hesaplama yönteminin kullanıldığı; dava konusu … tarihli ve … sayılı, … Sıra No'lu Genelge'de hukuka aykırı herhangi bir husus bulunmadığı gibi, kamu görevlileri ile memur emeklilerinin aylıklarının hesabına konu katsayılar, sözleşme ücreti artış oranları, ücret tavanları ve ortalama ücret toplamı üst sınırında ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde anılan Genelgeyle yapılan artışların hesabında da herhangi bir maddi hata bulunmadığı belirtilerek, davanın reddine karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşmenin 8. maddesiyle enflasyon farkı ödemesinin ne şekilde belirleneceği düzenlenmiş olup, buna göre, altı aylık enflasyon değişim oranının, 2022 yılı birinci altı aylık dönemi için öngörülen %5'lik artış oranını aşan kısmı kadarın yansıtılacağı belirlendikten sonra, 5. maddesinde de, birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarda belirlenmiş olan katsayıları, sözleşme ücreti artış oranlarını ve ücret tavanları ile 7 nci maddede yer alan ortalama ücret toplamı üst sınırlarını, %5 ve %7'lik artış oranı ile 8. madde uyarınca verilecek enflasyon farkını yansıtacak şekilde yeniden belirleme ve duyurma yetki ve görevi davalı idareye verilmiştir.
375 sayılı KHK'nin Geçici 38. maddesinde, "Aynı Bölümün 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan %5 oranı %7,5 olarak uygulanır." hükmüne yer verildiğinden, enflasyon farkının hesabında genel artış oranının %7,5 olarak uygulanacağı açıktır. Böylelikle, altı aylık enflasyon değişim oranının, 2022 yılı birinci altı aylık dönemi için öngörülen %7,5'lik artış oranlarını aşan kısmı kadar yansıtılacağı hususuyla birlikte değerlendirildiğinde, Toplu Sözleşmeye göre ikinci yarı yıl için öngörülen %7 oranınına göre belirlenen %41,69 oranındaki artışın da, anılan madde hükmüne uygun olduğu sonucuna varılmaktadır.
Bu itibarla, Hazine ve Maliye Bakanlığının "Mali ve Sosyal Haklar" konulu … tarih ve … sayı, … Sıra Nolu Genelge'sinde hatalı hesaplama ve mevzuat hükümlerine aykırılık bulunmadığından, davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın "Mali ve Sosyal Haklar" konulu … tarih ve … sayı, … Sıra Nolu Genelge'sinin, 01/01/2022-31/12/2022 döneminde geçerli olan memur maaş ve emekli aylıklarında enflasyon farkı nedeniyle artış oranın %41,69 olarak belirlenmesine ilişkin hükümlerinin iptali istemiyle açılmıştır.
Anayasanın ''Toplu iş sözleşmesi ve toplu sözleşme hakkı" başlıklı 53. maddesinde; ''İşçiler ve işverenler, karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumlarını ve çalışma şartlarını düzenlemek amacıyla toplu iş sözleşmesi yapma hakkına sahiptirler.
Toplu iş sözleşmesinin nasıl yapılacağı kanunla düzenlenir.
Memurlar ve diğer kamu görevlileri, toplu sözleşme yapma hakkına sahiptirler.
Toplu sözleşme yapılması sırasında uyuşmazlık çıkması halinde taraflar Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvurabilir. Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararları kesindir ve toplu sözleşme hükmündedir.
Toplu sözleşme hakkının kapsamı, istisnaları, toplu sözleşmeden yararlanacaklar, toplu sözleşmenin yapılma şekli, usulü ve yürürlüğü, toplu sözleşme hükümlerinin emeklilere yansıtılması, Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun teşkili, çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar kanunla düzenlenir.'' hükmüne yer verilmiş; 128. maddesinde de, memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceğine, ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklı olduğuna işaret edilmiştir.
4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun ''Toplu sözleşmenin kapsamı'' 28. Maddesinde; ''Toplu sözleşme; kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarını düzenleyen mevcut mevzuat hükümleri dikkate alınarak kamu görevlilerine uygulanacak katsayı ve göstergeler, aylık ve ücretler, her türlü zam ve tazminatlar, ek ödeme, toplu sözleşme ikramiyesi, fazla çalışma ücreti, harcırah, ikramiye, doğum, ölüm ve aile yardımı ödenekleri, cenaze giderleri, yiyecek ve giyecek yardımları ve diğer mali ve sosyal hakları kapsar.
Toplu sözleşme ikramiyesi hariç olmak üzere toplu sözleşme hükümlerinin uygulanmasında sendika üyesi olan ve sendika üyesi olmayan kamu görevlileri arasında ayrım yapılamaz.
Toplu sözleşme hükümleri, sözleşmenin yapıldığı tarihi takip eden iki mali yıl için geçerlidir.
8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununa göre aylık ödenmekte olanların aylıklarının hesabında da toplu sözleşme hükümlerine göre belirlenen aylık ve taban aylık katsayıları esas alınır. 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki sigortalılık hali esas alınarak bağlanan yaşlılık, malullük veya ölüm aylıklarında yapılacak artışlar hakkında 5510 sayılı Kanunun 55 inci maddesinin ikinci fıkrası uygulanmaz ve bu aylıklar toplu sözleşme hükümlerine göre belirlenen aylık ve taban aylık katsayılarındaki artış dikkate alınarak artırılır.'' hükmü yer almıştır.
Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara ilişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşmenin ''Enflasyon farkı ödemesi'' başlıklı 8. maddesinde, '' (1) Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksinin;
a) 2021 yılı Aralık ayı endeksinin 2021 yılı Haziran ayı endeksine göre altı aylık değişim oranının aynı dönem için verilen %3 oranını,
b) 2022 yılı Haziran ayı endeksinin 2021 yılı Aralık ayı endeksine göre altı aylık değişim oranının 5 inci maddenin birinci fıkrasında 2022 yılının birinci altı aylık dönemi için öngörülen %5 oranını,
...
aşması halinde, 5 inci maddenin birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında yer alan katsayılar, sözleşme ücreti artış oranları ve ücret tavanları ile 7 nci maddede yer alan ortalama ücret toplamı üst sınırı, söz konusu altı aylık dönemlere ilişkin enflasyon rakamının ilan edildiği ayın 1'inden geçerli olmak üzere aşan kısım kadar artırılır.'' kuralına; 5. maddesinin beşinci fıkrasında da, "Hazine ve Maliye Bakanlığı, 8 nci maddede öngörülen hallerin gerçekleşmesi durumunda birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarda belirlenmiş olan katsayıları, sözleşme ücreti artış oranlarını ve ücret tavanları ile 7 nci maddede yer alan ortalama ücret toplamı üst sınırlarını; anılan fıkralarda belirlenmiş olan artış oranı ile 8 inci madde uyarınca verilecek enflasyon farkını yansıtacak şekilde yeniden belirler ve duyurur." kuralına yer verilmiştir.
2021 yılı ilk altı aylık dönemde TÜFE endeksinde %25,47 oranında artış gerçekleşmiş, bu artış, anılan dönemde kamu görevlileri ile memur emeklileri aylıklarında 28/08/2019 tarihli Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararı uyarınca yapılan genel artış oranı olan %3'ü, %21,82 oranında aşmış, bu nedenle, 6. Dönem Toplu Sözleşmeyle 01/01/2022-30/06/2022 döneminde geçerli olmak üzere belirlenmiş olan %5 oranındaki genel artış, enflasyon farkını yansıtacak şekilde arttırılmış ve %27,91 oranına ulaşmıştır.
Diğer yandan; 19/01/2022 tarih ve 3751 sayılı Kanun'un 16. maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Geçici 38. maddesinde ''4688 sayılı Kanuna göre düzenlenen Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşmenin İkinci Kısım Birinci Bölümünün 5 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca %5 artış oranı üzerinden belirlenmiş olan katsayılar, sözleşme ücreti artış oranları ve ücret tavanları ile 7 nci maddesi uyarınca 2022 yılının birinci altı aylık dönemi için belirlenmiş olan ortalama ücret toplamı üst sınırı %7,5 oranına göre yeniden belirlenerek uygulanır. Aynı Bölümün 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan %5 oranı %7,5 olarak uygulanır.'' hükmü 01/01/2022 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir.
Anılan madde; kamu görevlileri ile emekliliklerinin aylık ve ücretlerinde Toplu Sözleşmeyle yapılan artış oranın söz konusu dönemde TÜFE endeksinde gerçekleşen artış oranının altında kalması durumunda, aylık ve ücretlerde enflasyon nedeniyle oluşacak kaybın telafi edilmesi amaçlanmıştır.
Bu kapsamda; memur ve emekli aylıklarında 01/01/2022-30/06/2022 döneminde geçerli olmak üzere uygulanacak artış oranı, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 38. maddesi hükmü çerçevesinde yeniden hesaplanmış ve %7,5 oranındaki genel artış, enflasyon farkını yansıtacak şekilde arttırılarak %30,95 oranına ulaşmıştır.
Böylece; kamu görevlileri ile memur emeklilerinin aylıklarının hesabına konu katsayılar, sözleşme ücreti artış oranları, ücret tavanları ve ortalama ücret toplamı üst sınırı 01/01/2022-30/06/2022 döneminde, %30,95 oranında arttırılarak belirlenmiştir.
2022 yılı ilk altı aylık dönemde de, TÜFE endeksinde %42,35 oranında artış gerçekleşmiş, bu artış, anılan dönemde kamu görevlileri ile memur emeklileri aylıklarında 375 sayılı KHK'nin Geçici 38. maddesi uyarınca yapılan genel artış oranı olan %7;5'i, %32,42 oranında aşmış, bu nedenle, 6. Dönem Toplu Sözleşmeyle 01/07/2022-31/12/2022 döneminde geçerli olmak üzere belirlenmiş olan %7 oranındaki genel artış, enflasyon farkını yansıtacak şekilde arttırılmış ve %41,69 oranına ulaşmıştır.
Davacı tarafından; Toplu Sözleşmeye göre Ocak 2022'de %5, Temmuz 2022 de %7 zam öngörüldüğü, 375 sayılı KHK'nin Geçici 38. maddesi ile verilen %2,5 oranındaki ilave artışın refah payı olduğu, bu ek zammın 6 aylık enflasyon farkı hesabında dikkate alınmaması, diğer bir deyişle, 6 aylık enflasyon farkından %7,5 değil %5 indirilerek hesaplama yapılması gerekirken, 6 aylık enflasyon oranından düşülecek miktara eklenmek suretiyle yanlış hesaplama yapıldığı, buna göre enflasyon farkının %37,35 olarak uygulanması gerektiği, ayrıca 01/07/2022-31/12/2022 dönemi için öngörülen %7'lik zammın uygulama biçiminin de yanlış olduğu, öncelikle mevcut ücret ve aylıkların %37,35 arttırılacağı, ardından düzeltilmiş ücret ve aylıklara %7 zam yapılacağı, böylece %41,69 oranında belirlenen artışın %46,96 olması gerektiği ileri sürülmüştür.,
Ancak; 375 sayılı KHK'nin Geçici 38. maddesinde "Aynı Bölümün 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan %5 oranı %7,5 olarak uygulanır.'' hükmüne yer verildiğinden, enflasyon farkının hesabında genel artış oranın %7,5 olarak uygulanacağı açıktır. Böylelikle; Toplu Sözleşmeye göre ikinci yarı yıl için öngörülen %7 oranınına göre belirlenen artışın da, anılan madde hükmüne uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla; Hazine ve Maliye Bakanlığının "Mali ve Sosyal Haklar" konulu … tarih ve … sayı, … Sıra Nolu Genelge'sinde anılan mevzuat hükümlerine aykırılık ve hatalı hesaplama bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince 2577 sayılı Kanun'un 17. maddesinin birinci fıkrası uyarınca duruşma için taraflara önceden bildirilen 16/05/2023 tarihinde, davacı vekili Av. …'in ve davalı idare vekili Av. …'nun geldiği, Danıştay Savcısı …'in hazır olduğu görülmekle açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY :
Davacı Sendika tarafından, TÜİK’e göre Ocak-Haziran Dönemi resmi enflasyonunun %42,35 olarak belirlendiği ve memur maaşlarının ve emekli aylıklarının artışının altı (6) aylık enflasyon oranına ve Toplu Sözleşme hükümlerine göre %46,96 oranında yapılması gerekirken, eksik hesaplama ile 01/07/2022-31/12/2022 döneminde geçerli olan memur maaş ve emekli aylıklarında enflasyon farkı nedeniyle artış oranın %41,69 olarak belirlenmesine ilişkin Hazine ve Maliye Bakanlığı Kamu Mali Yönetim ve Dönüşüm Genel Müdürlüğü'nün "Mali ve Sosyal Haklar" konulu, … tarih ve … sayı, … Sıra Nolu Genelge'sinin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
İNCELEME VE GEREKÇE :
İLGİLİ MEVZUAT :
Anayasanın ''Toplu iş sözleşmesi ve toplu sözleşme hakkı" başlıklı 53. maddesinde, ''İşçiler ve işverenler, karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumlarını ve çalışma şartlarını düzenlemek amacıyla toplu iş sözleşmesi yapma hakkına sahiptirler.
Toplu iş sözleşmesinin nasıl yapılacağı kanunla düzenlenir.
Memurlar ve diğer kamu görevlileri, toplu sözleşme yapma hakkına sahiptirler.
Toplu sözleşme yapılması sırasında uyuşmazlık çıkması halinde taraflar Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvurabilir. Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararları kesindir ve toplu sözleşme hükmündedir.
Toplu sözleşme hakkının kapsamı, istisnaları, toplu sözleşmeden yararlanacaklar, toplu sözleşmenin yapılma şekli, usulü ve yürürlüğü, toplu sözleşme hükümlerinin emeklilere yansıtılması, Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun teşkili, çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar kanunla düzenlenir.'' hükmüne yer verilmiş; 128. maddesinde de, memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceğine; ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümlerinin saklı olduğuna işaret edilmiştir.
4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun ''Toplu sözleşmenin kapsamı'' başlıklı 28. maddesinde, ''Toplu sözleşme; kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarını düzenleyen mevcut mevzuat hükümleri dikkate alınarak kamu görevlilerine uygulanacak katsayı ve göstergeler, aylık ve ücretler, her türlü zam ve tazminatlar, ek ödeme, toplu sözleşme ikramiyesi, fazla çalışma ücreti, harcırah, ikramiye, doğum, ölüm ve aile yardımı ödenekleri, cenaze giderleri, yiyecek ve giyecek yardımları ve diğer mali ve sosyal hakları kapsar.
Toplu sözleşme ikramiyesi hariç olmak üzere toplu sözleşme hükümlerinin uygulanmasında sendika üyesi olan ve sendika üyesi olmayan kamu görevlileri arasında ayrım yapılamaz.
Toplu sözleşme hükümleri, sözleşmenin yapıldığı tarihi takip eden iki mali yıl için geçerlidir.
8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununa göre aylık ödenmekte olanların aylıklarının hesabında da toplu sözleşme hükümlerine göre belirlenen aylık ve taban aylık katsayıları esas alınır. 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki sigortalılık hali esas alınarak bağlanan yaşlılık, malullük veya ölüm aylıklarında yapılacak artışlar hakkında 5510 sayılı Kanunun 55 inci maddesinin ikinci fıkrası uygulanmaz ve bu aylıklar toplu sözleşme hükümlerine göre belirlenen aylık ve taban aylık katsayılarındaki artış dikkate alınarak artırılır.'' hükmü yer almıştır.
Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara ilişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşmenin ''Enflasyon farkı ödemesi'' başlıklı 8. maddesinde, ''(1) Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksinin;
a) 2021 yılı Aralık ayı endeksinin 2021 yılı Haziran ayı endeksine göre altı aylık değişim oranının aynı dönem için verilen %3 oranını,
b) 2022 yılı Haziran ayı endeksinin 2021 yılı Aralık ayı endeksine göre altı aylık değişim oranının 5 inci maddenin birinci fıkrasında 2022 yılının birinci altı aylık dönemi için öngörülen %5 oranını,
c) 2022 yılı Aralık ayı endeksinin 2022 yılı Haziran ayı endeksine göre altı aylık değişim oranının 5 inci maddenin ikinci fıkrasında 2022 yılının ikinci altı aylık dönemi için öngörülen %7 oranını, ...
aşması halinde, 5 inci maddenin birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında yer alan katsayılar, sözleşme ücreti artış oranları ve ücret tavanları ile 7 nci maddede yer alan ortalama ücret toplamı üst sınırı, söz konusu altı aylık dönemlere ilişkin enflasyon rakamının ilan edildiği ayın 1'inden geçerli olmak üzere aşan kısım kadar artırılır.'' kuralına; 5. maddesinin beşinci fıkrasında da, ''Hazine ve Maliye Bakanlığı, 8 nci maddede öngörülen hallerin gerçekleşmesi durumunda birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarda belirlenmiş olan katsayıları, sözleşme ücreti artış oranlarını ve ücret tavanları ile 7 nci maddede yer alan ortalama ücret toplamı üst sınırlarını; anılan fıkralarda belirlenmiş olan artış oranı ile 8 inci madde uyarınca verilecek enflasyon farkını yansıtacak şekilde yeniden belirler ve duyurur.'' kuralına yer verilmiştir.
Diğer yandan, 19/01/2022 tarih ve 3751 sayılı Kanun'un 16. maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Geçici 38. maddesinde düzenlenen ''4688 sayılı Kanuna göre düzenlenen Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşmenin İkinci Kısım Birinci Bölümünün 5 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca %5 artış oranı üzerinden belirlenmiş olan katsayılar, sözleşme ücreti artış oranları ve ücret tavanları ile 7 nci maddesi uyarınca 2022 yılının birinci altı aylık dönemi için belirlenmiş olan ortalama ücret toplamı üst sınırı %7,5 oranına göre yeniden belirlenerek uygulanır. Aynı Bölümün 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan %5 oranı %7,5 olarak uygulanır.'' hükmü, 01/01/2022 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşmenin 8. maddesiyle enflasyon farkı ödemesinin ne şekilde belirleneceği düzenlenmiş olup, buna göre, altı aylık enflasyon değişim oranının, 2022 yılı birinci altı aylık dönemi için öngörülen %5'lik artış oranını aşan kısmı kadarının yansıtılacağı belirlendikten sonra; 5. maddesinde de, birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarda belirlenmiş olan katsayıları, sözleşme ücreti artış oranlarını ve ücret tavanları ile 7 nci maddede yer alan ortalama ücret toplamı üst sınırlarını, %5 ve %7'lik artış oranı ile 8. madde uyarınca verilecek enflasyon farkını yansıtacak şekilde yeniden belirleme ve duyurma yetki ve görevi davalı idareye verilmiştir.
19/01/2022 tarih ve 3751 sayılı Kanun'un 16. maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Geçici 38. maddesinde, kamu görevlileri ile emekliliklerinin aylık ve ücretlerinde Toplu Sözleşmeyle yapılan artış oranının söz konusu dönemde TÜFE endeksinde gerçekleşen artış oranının altında kalması durumunda, aylık ve ücretlerde enflasyon nedeniyle oluşacak kaybın telafi edilmesi amaçlanmış olup; bu kapsamda, memur ve emekli aylıklarında 01/01/2022-30/06/2022 döneminde geçerli olmak üzere uygulanacak genel artış oranı da %7,5 olarak belirlenmiştir.
2022 yılı ilk altı aylık dönemde, TÜFE endeksinde %42,35 oranında artış gerçekleşmiş, bu artış, anılan dönemde kamu görevlileri ile memur emeklileri aylıklarında 375 sayılı KHK'nin Geçici 38. maddesi uyarınca yapılan genel artış oranı olan %7,5 oranını, %32,42 oranında aşmıştır. Bu nedenle, 6. Dönem Toplu Sözleşmeyle 01/07/2022-31/12/2022 döneminde geçerli olmak üzere belirlenmiş olan %7 oranındaki genel artış, enflasyon farkını yansıtacak şekilde arttırılmış ve %41,69 oranına ulaşmıştır.
Davacı tarafından, Toplu Sözleşmeye göre Ocak 2022'de %5, Temmuz 2022 de %7 zam öngörüldüğü, 375 sayılı KHK'nin Geçici 38. maddesi ile verilen %2,5 oranındaki ilave artışın refah payı olduğu, bu ek zammın 6 aylık enflasyon farkı hesabında dikkate alınmaması, diğer bir deyişle, 6 aylık enflasyon farkından %7,5 değil %5 indirilerek hesaplama yapılması gerekirken, 6 aylık enflasyon oranından düşülecek miktara eklenmek suretiyle yanlış hesaplama yapıldığı, buna göre enflasyon farkının %37,35 olarak uygulanması gerektiği; ayrıca 01/07/2022-31/12/2022 dönemi için öngörülen %7'lik zammın uygulama biçiminin de yanlış olduğu, öncelikle mevcut ücret ve aylıkların %37,35 arttırılacağı, ardından düzeltilmiş ücret ve aylıklara %7 zam yapılacağı, böylece %41,69 oranında belirlenen artışın %46,96 olması gerektiği ileri sürülmüştür.
Ancak, 375 sayılı KHK'nin Geçici 38. maddesinde, "Aynı Bölümün 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan %5 oranı %7,5 olarak uygulanır." hükmüne yer verildiğinden, enflasyon farkının hesabında genel artış oranının %7,5 olarak uygulanacağı açıktır. Böylelikle, altı aylık enflasyon değişim oranının, 2022 yılı birinci altı aylık dönemi için öngörülen %7,5'lik artış oranlarını aşan kısmı kadar yansıtılacağı hususuyla birlikte değerlendirildiğinde, Toplu Sözleşmeye göre ikinci yarı yıl için öngörülen %7 oranınına göre belirlenen %41,69 oranındaki artışın da, anılan madde hükmüne uygun olduğu sonucuna varılmaktadır.
Bu itibarla, Hazine ve Maliye Bakanlığının "Mali ve Sosyal Haklar" konulu … tarih ve … sayı, … Sıra Nolu Genelge'sinde hatalı hesaplama ve mevzuat hükümlerine aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ….-TL yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı davalar için belirlenen ….-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen otuz (30) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 16/05/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.