T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/3671
Karar No : 2022/10516
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı - …
VEKİLİ : Av. …
DİĞER DAVALILAR : 1- … Bakanlığı - ANKARA
VEKİLİ : … Hukuk Müşaviri
2- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACILAR): 1- … 2- …
3- … 4- …
5- … 6- …
7- … 8- …
9- … 10- …
11- …
VEKİLLERİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Antalya İli, Muratpaşa İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı 1/1000 ölçekli uygulama imar planında "kreş alanı" olarak belirlenen taşınmaza imar planı değişikliği yapılarak yapılaşma izni verilmesi veya kamulaştırılması istemiyle davalı idarelere yapılan başvurularının Muratpaşa Belediye Başkanlığı tarafından reddi ve Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve Antalya İl Özel İdaresi tarafından zımnen reddine ilişkin işlemlerin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacıların başvurusu üzerine 3194 sayılı İmar Kanununun 10. maddesi hükmü uygulanmak suretiyle maliki oldukları taşınmazın davalı belediyece imar programına alınması, bu program dahilinde geciktirilmeksizin yatırımcı kuruluş olan Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığınca kamulaştırılması gerektiğinden dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 14/06/2017 tarih ve E:2015/2196, K:2017/4829 sayılı kararıyla imar planı değişikliği isteminin reddine ilişkin kısım yönünden ise onanması, kamulaştırılma istemi yönünden bozulması üzerine bozma kararına uyularak, davacının başvurusunun imar planı değişikliği yapılarak yapılaşma izni verilmesi isteminin reddine ilişkin kısmı yönünden dava konusu işlemin iptaline karar verildiği imar planında değişiklik yapılıp yapılmaması konusunda belediye meclisince bir karar alınması gerektiği, imar planı değişikliği talebi kabul edilerek yapılaşma izni verilmesi halinde kamulaştırmayı gerektiren kısıtlılığın kalkacağı anlaşıldığından taşınmazın kamulaştırılması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin kısmı yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Mahkeme kararının usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Antalya İli, Muratpaşa İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı 1/1000 ölçekli uygulama imar planında "kreş alanı" olarak belirlenen taşınmaza imar planı değişikliği yapılarak yapılaşma izni verilmesi veya kamulaştırılması istemiyle davalı idarelere yapılan başvurularının Muratpaşa Belediye Başkanlığı tarafından reddi ve Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve Antalya İl Özel İdaresi tarafından zımnen reddine ilişkin işlemlerin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Anayasa’nın 35. maddesinde: "Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir. Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz." kuralına yer verilmiş, temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılmasını düzenleyen 13. maddesinde ise, temel hak ve hürriyetlerin, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabileceği, bu sınırlamaların, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve laik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamayacağı belirtilmiştir.
3194 sayılı İmar Kanununun 10. maddesinde: "Belediyeler; imar planlarının yürürlüğe girmesinden en geç 3 ay içinde, bu planı tatbik etmek üzere 5 yıllık imar programlarını hazırlarlar. Beş yıllık imar programlarının görüşülmesi sırasında ilgili yatırımcı kamu kuruluşlarının temsilcileri görüşleri esas alınmak üzere Meclis toplantısına katılır. Bu programlar, belediye meclisince kabul edildikten sonra kesinleşir. Bu program içinde bulunan kamu kuruluşlarına tahsis edilen alanlar, ilgili kamu kuruluşlarına bildirilir. Beş yıllık imar programları sınırları içinde kalan alanlardaki kamu hizmet tesislerine tahsis edilmiş olan yerleri ilgili kamu kuruluşları, bu program süresi içinde kamulaştırırlar. Bu amaçla gerekli ödenek kamu kuruluşlarının bütçelerine konulur. İmar programlarında, umumi hizmetlere ayrılan yerler ile özel kanunları gereğince kısıtlama konulan gayrimenkuller kamulaştırılıncaya veya umumi hizmetlerle ilgili projeler gerçekleştirilinceye kadar bu yerlerle ilgili olarak diğer kanunlarla verilen haklar devam eder." hükmüne yer verilmek suretiyle, belediyelere, imar planlarını uygulamak üzere belirtilen süre içerisinde imar programını hazırlama; programı uygulamaya koyma, ilgili yatırımcı kamu kuruluşlarına ise imar programlarında kendi görev alanlarındaki kamu hizmeti için ayrılan özel mülkiyete ait arsaları program süresi içinde kamulaştırma zorunluluğu yüklenmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, Antalya İli, Muratpaşa İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı 1/1000 ölçekli uygulama imar planında "kreş alanı" olarak belirlenen taşınmaza imar planı değişikliği yapılarak yapılaşma izni verilmesi veya kamulaştırılması istemiyle davalı idarelere yapılan başvurularının Muratpaşa Belediye Başkanlığı tarafından reddi ve Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve Antalya İl Özel İdaresi tarafından cevap verilmemesi üzerine bakılan davanın açıldığı, dava konusu işlemlerden dava konusu taşınmazda plan değişikliği yapılarak kreş kullanım fonksiyonu alanından çıkarılması isteminin davalı idarece reddi yönünden dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, söz konusu kararın Dairemizce yapılan temyiz incelemesi neticesinde onanarak kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta davacıların dava konusu taşınmazın kamulaştırılması talebi yönünden, en son kullanımda hangi fonksiyona ayrıldığı, davacının mülkiyet hakkının kısıtlanıp kısıtlanmadığı yönlerinden incelenerek işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolunda verilen kararda hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2.Davanın taşınmazın kamulaştırılması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin kısmı yönünden karar verilmesine yer olmadığına dair temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 01/12/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.