T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/379
Karar No : 2023/5291
DAVACI : …
DAVALILAR : 1- … Odaları Birliği (…)
VEKİLİ : Av. …
2- … Odası
VEKİLİ : Av. ….
DAVANIN KONUSU :
1- Elektrik Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu'nun ... gün ve ... sayılı oturumunda alınan 9 No'lu kararın iptali ile,
Bu kararın dayanağı olduğundan bahisle;
2- TMMOB Ana Yönetmeliğinin 50. maddesinin birinci cümlesinin,
3- TMMOB Disiplin Yönetmeliğinin 8. maddesinin (c) bendinin,
4- TMMOB SMM Hizmetleri Asgari Ücret Yönetmeliği 04.06. ve 11. maddesinin,
5- TMMOB SMM Hizmetleri ve Asgari Ücret-Asgari Çizim ve Düzenleme Esasları Yönetmeliği 4/k maddesinin,
6- TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası Ana Yönetmeliğinin 99/A-B-C maddeleri ile 100. maddesinin (l) bendinde yer alan "mesleki denetim gelirleri" ibaresinin,
7- TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası SMM Hizmetleri Yönetmeliğinin 1. maddesinde yer alan "...mesleki etkinliklerinin ... Elektrik Mühendisleri Odası tarafından denetlenmesi..." ibarelerinin ve 12. maddesinin,
8- TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası En Az Ücret ve Mesleki Denetim Uygulama Esasları Yönetmeliği'nin; 1. maddesindeki "...mesleki denetim..." ibaresinin; 2. maddesindeki "...mesleki etkinliklerinin denetim kurallarını..." ibaresinin; 3. maddesinin tümünün; 4. maddesinin (j) bendinin; 7. maddesinin (a) bendindeki, "...mühendislik hizmetini odanın denetimine sunmak zorundadır." ibaresinin; 9. maddesinin başlangıcındaki "...denetiminde..." ibaresinin; aynı maddenin (b) bendinde yer alan "...hizmetlerin...denetlenmesi..." ibarelerinin; 10. maddesinin tümünün; 11. maddesinde yer alan "...mesleki denetim işlemlerinde..." ibaresinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Davalı Oda'nın mesleki denetim olarak adlandırılıp nitelendirilebilecek yasal bir yetkisi bulunmadığından konuya ilişkin bedel tespitinde de yetkili olmadığı, Anayasa'nın 124. maddesi uyarınca idarelerce çıkarılacak yönetmelikler kanunlara aykırı olamayacağından kanunda hüküm bulunmayan bir husus olan "mühendislik mesleki faaliyet ya da hizmet alanının denetiminin" Yönetmelik'le düzenlenmesinin yetki yönünden hukuka aykırı olduğu, yönetmeliklerin sebep unsurunu kanun teşkil ettiğinden ve kanunda sicil ve kayıt tutulması dışında kontrol mekanizması öngörülmediğinden işlemin sebep unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu, kanunda mevcut olmayan bir hususta uygulama yönetmeliği çıkarılamayacağından davaya konu Yönetmelik maddelerinin konu unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu, mesleki denetim yetkisine haiz olmadığının bilincinde olan davalı idarelerin kanunda tanımlanmamış bir geliri elde etme amacına yönelik düzenlemelerinin amaç yönünden hukuka aykırı olduğu, üyenin mesleki faaliyetinin ya da hizmetinin denetlenmesi anlamına gelen "mesleki denetim" ifadesinin üyeye, meslek mensubuna, başka bir deyişle meslektaşa yönelik olmadığı, meslek mensubuna yönelik yasal dayanağı bulunan hususun davalı Oda'nın üyesinin kayıt ve sicilini tutma yükümlülüğüne ilişkin olduğu, dava konusu Yönetmelik hükümlerinde "mesleki denetim" ifadesine yer verilerek üyeye yönelik denetleme yetkisi ile mesleğe yönelik denetleme yetkisinin kavramsal olarak birbirine karıştırıldığı, daha önce tarafınca açılan davalarda Danıştay Sekizinci Dairesince verilen ret kararlarının hukuki sebep ve gerekçeden yoksun olduğu öne sürülmektedir.
SAVUNMALARIN ÖZETİ:
… ODALARI BİRLİĞİ'NİN SAVUNMASININ ÖZETİ: Usule ilişkin olarak, dava dilekçesi 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesinde belirtilen koşulları taşımadığından dilekçenin reddi gerektiği, davaya konu Yönetmeliklerin Resmi Gazete'de yayımlandıkları tarihler ve davacı hakkında uygulama işlemi bulunmadığı gözetildiğinde davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği, davacı tarafından aynı düzenlemelerin iptali istemiyle açılan davalarda verilen ret kararları kesinleştiğinden kesin hüküm nedeniyle davanın reddi gerektiği; esasa ilişkin olarak, Anayasa Mahkemesi kararlarında da belirtildiği üzere TMMOB'nin mühendislik/mimarlık faaliyetleriyle ilgili üyelerini bağlayıcı karar alma ve uygulama, meslek mensuplarının uyacağı ilke ve kuralları belirleme, üyeleri hakkında disiplin tedbirleri uygulama hak ve yetkisine sahip olduğu, dava konusu Yönetmeliklerin de bu kapsamda, üst hukuk normlarının amaçları doğrultusunda ve Anayasa'nın 124. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak hazırlandığı, mühendislik, mimarlık ve şehir planlama meslekleri toplumun can ve mal güvenliğiyle doğrudan bağlantılı olduğundan TMMOB'ye bağlı Oda'larca 6235 sayılı Yasa'nın 2. maddesinde öngörülen amaçların gerçekleştirilmesi, Yasa'da öngörülen görevlerin yerine getirilebilmesi ve mesleki faaliyetin yürütülmesine ilişkin koşulların yerine getirilip getirilmediğinin tespiti bakımından denetim uygulamasının öngörüldüğü, bu denetimin, Odalar tarafından mühendislik/mimarlık hizmeti sunanların üye kayıtlarının olup olmadığı, 3458 sayılı Yasa'nın aradığı koşulları sağlayıp sağlamadığı, mesleki kısıtlılığa yol açan disiplin cezası bulunup bulunmadığı ve benzeri hususların tespiti için üye kayıt ve sicillerinin tutulmasına ilişkin bir denetim olduğu, davalı idareye bağlı odalarca yürütülen bu denetimin kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının görevlerinin yerine getirilebilmesi için gerekli olduğu kadar kamu yararının tesisi, toplumun can ve mal güvenliğinin sağlanması, güvenli ve sağlıklı bir kentleşme için de zorunluluk arz ettiği, dava konusu düzenlemelerin hukuka uygunluğunun yargı kararlarıyla da tespit edildiği, davalı idarenin Anayasal niteliğinde ve mevzuatta herhangi bir değişiklik olmadığından daha önce verilen ret kararlarından ayrışmayı gerektirir bir husus bulunmamakta olup hukuki istikrarın sağlanması açısından da davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
… ODASI BAŞKANLIĞI'NIN SAVUNMASININ ÖZETİ: Usule ilişkin olarak, davaya konu Yönetmelik hükümlerinin iptali için yasal dava açma süresinin geçtiği; esasa ilişkin olarak, dava konusu Yönetmelik hükümlerinin idarenin düzenleme yetkisi kapsamında olduğu, Anayasa'nın 135. maddesindeki kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına ilişkin düzenleme ve 6235 sayılı Kanun'da belirtilen amaç ve görevler göz önünde bulundurulduğunda, hem meslek mensuplarının hak ve yetkileri ile mesleğin korunması ve gelişiminin sağlanması, hem de mesleki faaliyetin toplumun can ve mal güvenliğinin sağlanması açısından Oda tarafından gerçekleştirilen mesleki denetim faaliyetinin zorunluluk arz ettiği, davalı Oda'nın mesleki denetim yetkisinin, bakanlıkça gerçekleştirildiği şekilde bir vize-onay işlemi değil, meslek disiplinine ve üye sicil kaydının tutulmasına yönelik şekli bir denetim olduğu, bu denetimin içerik ve yeterlilik denetimiyle hiçbir ilgisi bulunmadığı; mühendislik faaliyetlerinin düzenlenmesi ve mühendislerin eşit şekilde serbest piyasa koşullarında çalışmalarının sağlanması, haksız rekabetin önlenmesi amacıyla her türlü girişimde bulunan davalı idarenin Oda üyeleri üzerinden yasa dışı gelir elde etme saikiyle hareket ettiği iddiasının kabulüne olanak bulunmadığı, davalı Oda aleyhine aynı konuyla ilgili olarak açılan davalarda verilen kesinleşmiş ret kararlarında da davalının mesleki denetim yetkisinin Anayasa'dan kaynaklandığı ve hukuka uygun olduğu hususunun yargı organınca hüküm altına alındığı belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı oturumunda aldığı 9 nolu kararı ile karara dayanak teşkil ettiği belirtilen TMMOB Ana Yönetmeliği, TMMOB Disiplin Yönetmeliği, TMMOB Serbest Mühendislik ve Mimarlık Hizmetleri Asgari Ücret Yönetmeliği, TMMOB Mimarlık-Mühendislik Hizmetleri ve Asgari Ücret-Asgari Çizim ve Düzenleme Esasları Yönetmeliği, Elektrik Mühendisleri Odası Ana Yönetmeliği, Elektrik Mühendisleri Odası Serbest Müşavir Mühendislik Hizmetleri, Elektrik Mühendisleri Odası En Az Ücret ve Mesleki Denetim Uygulama Esasları Yönetmeliği'nin ilgili madde ve ibarelerinin iptali istenilmektedir.
Dava konusu düzenlemeler çerçevesinde yapılan uygulamalarla yetkisiz kişilerin meslek alanında faaliyette bulunmalarının önüne geçildiği, bu alanın gerek meslek mensupları gerekse hizmetten yararlananlar açısından güvenilir hale getirildiği, mesleki faaliyetlerin içerik olarak denetimini öngörmeyen uygulamanın; serbest çalışan mühendislerin çıkarını ihlal edici bir unsur içermediği, onların eşit şekilde piyasa koşullarında çalışmalarının sağlandığı ve haksız rekabetin önlenmesinin amaçlandığı gibi kamu yararına da uygun olduğu anlaşıldığından davanın reddine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Elektrik mühendisi olan davacı tarafından; 2022 yılı (işlemde sehven "2021 yılı" yazıldığı anlaşılmaktadır) mesleki denetim bedelinin 135 TL olarak belirlenmesine, "Elektrik ile İlgili Fen Adamlarının Yetki, Görev ve Sorumlulukları Hakkında Yönetmelik" yetki sınırlarındaki ve 50 Kw altı projeler/hizmetler için mesleki denetim bedelinin ise 30 TL olarak uygulanmasına yönelik Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) Yönetim Kurulu'nca 16/11/2021 tarihli, 47/59 sayılı oturumda alınan 9 No'lu kararın ve bu karara dayanak düzenlemelerin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı idarelerin usule ilişkin iddiaları kabul edilmeyerek işin esasına geçilmiştir.
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
Anayasa'nın 124. maddesinin 1. fıkrasının işlem tarihinde yürürlükte bulunan halinde, "Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler."; 135. maddesinin 1. fıkrasında, "Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşları; belli bir mesleğe mensup olanların müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleri ile ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere meslek disiplini ve ahlakını korumak maksadı ile kanunla kurulan ve organları kendi üyeleri tarafından kanunda gösterilen usullere göre yargı gözetimi altında, gizli oyla seçilen kamu tüzelkişilikleridir." hükümlerine yer verilmiştir.
6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu'nun 2. maddesinde, "Birliğin kuruluş amacı ile yapamayacağı faaliyetler ve işler aşağıda gösterilmiştir.
Birliğin kuruluş amacı:
a) Bütün mühendis ve mimarları ihtisas kollarına ayırmak ve her kol için bir oda kurulmasına karar vermek;
Bu suretle aynı ihtisasa mensup meslek mensuplarını bir Odanın bünyesinde toplamak; merkezde idare heyeti, haysiyet divanı ve murakıplar gibi görevlilere yetecek kadar üyesi bulunmayan Odanın merkezini, Umumi Heyetin belirleyeceği yerde açmak;
b) Mühendislik ve mimarlık mesleği mensuplarının, müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleriyle ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere meslek disiplinini ve ahlakını korumak için gerekli gördüğü bütün teşebbüs ve faaliyetlerde bulunmak;
c) Meslek ve menfaatleriyle ilgili işlerde resmi makamlarla işbirliği yaparak gerekli yardımlarda ve tekliflerde bulunmak, meslekle ilgili bütün mevzuatı normları, fenni şartnameleri incelemek ve bunlar hakkındaki görüş ve düşünceleri ilgililere bildirmektir.
Birlik ve organları, kuruluş amaçları dışında faaliyette bulunamazlar." hükmü yer almıştır.
6235 sayılı Kanun'un 19. maddesinde, "Odalar, bu kanunun 2 nci maddesinde belirtilen amaç için Birlik Umumi Heyetince kararlaştırılan işlerden yalnız odalarını ilgilendiren kısımlar ile görevlidirler. Odalar va organları, kuruluş amaçları dışında faaliyette bulunamazlar."; 33. maddesinde, "Türkiye'de mühendislik ve mimarlık meslekleri mensupları mesleklerinin icrasını iktiza ettiren işlerle meşgul olabilmeleri ve mesleki tedrisat yapabilmeleri için ihdisasına uygun bir odaya kaydolmak ve azalık vasfını muhafaza etmek mecburiyetindedirler. Kamu Kurumu ve Kuruluşları ile İktisadi Devlet Teşekkülleri ve Kamu İktisadi Kuruluşlarında asli ve sürekli olarak çalışan mühendislik ve mimarlık meslekleri mensuplarının meslek ve ihtisaslarıyla ilgili odaya girmeleri isteklerine bağlıdır. Ancak bunlar görevlerinin gereği olan işleri yaparken, mesleki bakımdan, Odaya kayıtlı meslekdaşlarının yetkileriyle haklarına sahip ve onların ödevleriyle yükümlüdürler. Bu konuda Türk Silahlı Kuvvetleri mensupları ile ilgili hükümler saklıdır."; 39. maddesinde, "Bu kanun hükümleri müteşebbis heyetlerce ihzar ve Birlik Umumi Heyetince tasvip edilecek bir talimatname ile tatbik olunur." hükümlerine yer verilmiştir.
Türk Mühendis Mimar Odaları Birliği Ana Yönetmeliği'nin 50. maddesinin dava konusu birinci cümlesinde, “Odalar kendi meslek alanına ve meslek mensubuna ilişkin mesleki denetim uygulamasında bulunabilirler.”
Türk Mühendis Mimar Odaları Birliği Disiplin Yönetmeliği'nin dava konusu 8. maddesinin (c) bendinde, “Mesleki denetim uygulamasına aykırı davranmak,”
TMMOB Serbest Mühendislik ve Mimarlık Hizmetleri Asgari Ücret Yönetmeliği'nin dava konusu 04.06. maddesinde, “Mesleki Denetim MMH'nin ihtisas dalları arasında uyum ve işbirliği içinde yürütülmesi ve asgari ücret, asgari çizim ve düzenleme esasları açısından bu hizmetlerin Meslek Odaları ve Kontrol Büroları'nca denetlenmesidir.”; 11. maddesinde, “MMH'nin ihtisas dalları arasında uyum ve işbirliği içinde yürütülmesi ve asgari çizim ve düzenleme esasları açısından bu hizmetlerin Meslek Odaları ve kontrol bürolarınca mesleki denetim uygulamalarının nasıl yapılacağı, çıkarılacak "TMMOB Asgari Ücret ve Çizim Standartları Tespit Komisyonu ve Kontrol Büroları'nın Kurulmasına ilişkin Yönetmelik"te belirlenir ve bu Yönetmelik Resmi Gazete'de yayımlanır.”
Türk Mühendis Mimar Odaları Birliği Mimarlık-Mühendislik Hizmetleri ve Asgari Ücret-Asgari Çizim ve Düzenleme Esasları Yönetmeliği'nin dava konusu 4/k maddesinde, “Mesleki Denetim: Mimarlık ve mühendislik hizmetlerinin ihtisas dalları arasında uyum ve işbirliği içinde yürütülmesi ve asgari ücret, asgari çizim ve düzenleme esasları açısından, bu hizmetlerin ilgili meslek odaları ve kontrol bürolarınca denetlenmesini,”
Türk Mühendis Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası Ana Yönetmeliği'nin dava konusu 99/A maddesinde, “Serbest meslek hizmeti üreten üyelerin mesleki çalışmalarının Oda mevzuatı ve diğer standart, şartname ve yönetmeliklere uygunluğunun denetimi amacı ile ihtiyaca göre il ya da ilçelerde mesleki denetim bürosu kurulur.”; 99/B maddesinde, “Mesleki denetim büroları şube yönetim kurulunun önerisi ile Oda Yönetim Kurulu kararıyla oluşturulur veya kapatılır. Mesleki denetim bürosu sorumlusu olarak bir ya da iki üye mesleki denetim için şube yönetim kurulu tarafından görevlendirilir. Mesleki denetim bürosu sorumluları mesleki denetim işlevini Oda mevzuatına uygun olarak yürütür.”; 99/C maddesinde, “Mesleki denetim büroları ilgili şubesi tarafından Oda mevzuatı uyarınca denetlenir. Şube yönetim kurulu gerek gördüğünde sorumluları değiştirebilir ya da mesleki denetim bürosunun kapatılmasını Oda Yönetim Kurulundan isteyebilir."; 100. maddesinin dava konusu ibareyi içeren (l) bendinde, “(Değişik:RG-11/5/2010-27578) Mesleki denetim gelirleri ve diğer gelirler.”
Türk Mühendis Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası Serbest Müşavir Mühendislik Hizmetleri Yönetmeliği'nin dava konusu ibareyi içeren 1. maddesinde; "Bu Yönetmeliğin amacı, 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu hükümleri ile Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası Ana Yönetmeliği hükümleri uyarınca serbest çalışan ve Odaya kayıtlı tüm mühendislik dallarına ait meslek alanlarında elektrik, elektronik, elektrik elektronik, bilgisayar, biyomedikal mühendisliği hizmetleri üreten kişi ve kuruluşların mesleki etkinliklerinin ve bu mühendislik dallarına ait meslek alanlarının Elektrik Mühendisleri Odası tarafından denetlenmesini, bu mühendislik dallarına ait hizmetlerin mesleki esaslarını, ülke ve meslektaş yararları yönünde gelişmesini sağlamak; mesleki ürün ve hizmetlerin Elektrik Mühendisleri Odası tarafından belirlenen en az ücretlerinin uygulanması ve meslektaşlar arasında haksız rekabetin önlenmesi, bu dallara ait meslek alanlarında serbest mühendislik hizmeti veren kişi ve kuruluşların kayıtlarının ve sicillerinin tutulması ile denetimlerinin sağlanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir."
Dava konusu 12. maddesinde, “SMM Hizmetlerinin yürütülmesinde SMM, Tescilli Büro ve EMO aşağıda belirtilen koşullara uyarlar:
a) SMM-BT ve SMMHB-BTB belgeleri bulunmayan, belgelerini yenilemeyen, belgeleri EMO tarafından süreli ya da süresiz iptal edilen kişi ya da kuruluşlar SMM hizmetlerini yapamazlar.
b) SMM ve Tescilli Büro; bu Yönetmelik kapsamına giren tüm işlerinde ve yapacağı hizmet sözleşmelerinde mesleki esaslar, ülke ve meslektaş yararları doğrultusunda, geçerli kanunlar ve borçlar hukuku çerçevesinde, iyi niyet kurallarına uygun davranarak, ilgili konularda yürürlüğe konulmuş EMO şartnamelerine, tip projelerine ve EMO tarafından belirlenmiş en az ücret tanımlarına uyacaktır.
c) SMM ve Tescilli Büro; bu Yönetmelik kapsamına giren tüm işlerinde ve yapacağı mühendislik hizmetlerinde bu Yönetmeliğin 1 inci maddesindeki hüküm gereği, ilgili kişi, idare ve onay makamınca istensin istenmesin mesleki esaslar ile ülke ve meslektaş yararlarının gözetilmesi, üretilen hizmetlerin EMO standartları, Ana Yönetmelik ve Yönetmelikleri ile ülkemizde geçerli diğer standartlar, Yönetmelikler ve esaslara uygunluğunun sağlanması, EMO tarafından belirlenen mühendislik hizmetleri en az ücretlerinin uygulanması ve meslektaşlar arasındaki haksız rekabetin önlenmesi amaçlarına uyacaktır. Proje sorumlularının EMO’ya kayıtlı olup olmadıklarının EMO tarafından araştırılıp belgelenebilmesi, EMO’nun gerekli denetimi yapabilmesi ile üretilen hizmetlerin bu esaslara uygunluğunu belgeleyebilmesine yardımcı olacaktır.
d) SMM ve Tescilli Bürolar, SMM Hizmetlerini denetim için bağlı bulundukları EMO birimlerine sunarken, hizmetin türünü gözönüne alacak ve EMO Yönetim Kurulu tarafından istenilmesi kararlaştırılan diğer belgeler ile,
1- SMM hizmetini belirten ya da hizmet ürünü proje, sözleşme ve benzeri dökümanları,
2- İşveren ve SMM-Tescilli Büro arasında imzalanmış, varsa Oda tarafından hazırlanmış örneğine uygun sözleşmeyi,
3- Verilen SMM hizmetlerine ilişkin olarak, Oda tarafından belirlenen en az ücret tanımlamaları üzerinden düzenlenmiş, varsa Oda tarafından hazırlanmış örneğine uygun, SMM üyenin kaşesi, imzası, SMM ve Tescilli Büro numaraları, üye sicil numarası, vergi dairesi adı ve vergi numarası, büro adresi ile işverenin adı ve adresinin belirtildiği serbest meslek makbuzu ya da faturayı,
ilgili EMO birimine vermekle yükümlü olacaklardır.
e) (Değişik:RG-8/1/2009-27104) (2) Tescilli Büroların çalıştırdıkları SMM’lere ödeyecekleri aylık net ücret, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan EMO üyelerinin aylık eline geçen toplam ücret göz önüne alınarak, EMO tarafından belirlenen bedelden ve SMM’e ödenen brüt ücretlerin yıllık toplamı, SMM’in yıl içinde EMO en az ücretlerine göre ürettiği hizmetlerin toplamının %20 (yüzde yirmi)’sinden aşağı olamaz.
f) SMM ve/veya Tescilli Bürolarla işveren arasında doğabilecek anlaşmazlıklarda, EMO durumu inceler ve tarafsız hakemlik görevini yerine getirerek kararını taraflara bildirir. SMM ve/veya Tescilli Büro, bu durumda, EMO’nun vereceği karara uymakla yükümlüdür.
g) SMM’ler ürettikleri proje, TUS, işletme sorumluluğu, danışmanlık ve benzeri mühendislik hizmetlerini, idari ve teknik denetiminin yapılması amacıyla, ilgili EMO birimlerine sunmakla yükümlüdür.
EMO, SMM hizmetlerinin yürütülmesinde meslektaşlar arasında haksız rekabeti önlemek, üretilen hizmetlerin üstün nitelikte, şartnameler ve standartlara uygun, ülke yararına olmasını sağlamak amacıyla gerekli gördüğü önlemleri alır.
EMO, yapılan hizmetleri incelemeye, belirtilen eksiklerin ve yanlışların düzeltilmesini istemeye, yapılan işlemleri yerinde denetlemeye yetkilidir.”
Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası En Az Ücret ve Mesleki Denetim Uygulama Esasları Yönetmeliği’nin dava konusu ibareyi içeren 1. maddesinde, “Bu Yönetmelik, teknik hizmet kalitesinin yükseltilmesi, yapı, sistem tasarımı ve tesis üretiminin sağlam, kullanışlı, güvenilir ve ekonomik bir biçimde toplum yararına yürütülmesine katkıda bulunacak önlemlerin alınması, meslek mensuplarının haklarının korunması, haksız rekabetin önlenmesi, mühendis ile işveren arasındaki ilişkilerin düzenlenmesi, Oda üyelerinin ve işverenin yasal haklarının korunması, yapı ve tesis üretimini denetim ve ilgili projeleri onay ile görevli kamu kuruluşlarına ve yerel yönetimlere yardımcı ve destek olunması, serbest müşavirlik ve mühendislik hizmeti yapan kişi ve kuruluşların mesleki denetim, kapasite ve yeterlilik açısından değerlendirilmelerine esas olan kayıtların tutulması amacıyla hazırlanmıştır.”
Dava konusu ibareyi içeren 2. maddesinde, "Bu Yönetmelik, mühendislik hizmeti üreten Oda üyelerinin görev ve sorumlulukları ile mesleki etkinliklerinin denetim kurallarını, serbest mühendislik hizmetleri üretilmesinde uyulacak kurallar ile uygulama esaslarını kapsar.”
Dava konusu 3. maddesinde, “Bu Yönetmelik, 27/1/1954 tarihli ve 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanununun 39 uncu maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.”
Dava konusu 4. maddesinin (j) bendinde, “Mesleki denetim: EMH’nin, BMH’nin, BMMH’nin en az ücret, tasarım ve düzenleme esasları açısından, bu hizmetlerin Oda birimleri tarafından denetlenerek hizmeti üreten üyenin kayıt ve sicillerinin tutulmasını,”
Dava konusu ibareyi içeren 7. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, "Mesleğinin uygulanmasında Oda üyesi, toplum içinde meslek topluluğunun temsilcisi durumundadır ve yürürlükteki mühendislik ile ilgili tüm mevzuat, şartname ve standartlar ile mesleğinin uygulanmasına ilişkin Oda Yönetim Kurulu kararlarına uymak ve mühendislik hizmetini Odanın mesleki denetimine sunmak zorundadır.”
Dava konusu ibareyi içeren 9. maddesinin 1. fıkrasının başlangıcında, “(1) Serbest meslek uygulamaları ve denetiminde Oda aşağıdaki görevleri yerine getirir:", aynı maddenin dava konusu ibareyi içeren (b) bendinde, "Oda, serbest mühendislerin, hizmetlerinin ve bürolarının denetlemesi ve sicillerinin tutulmasıyla ilgili her türlü önlemi alabilir ve ilgililere bildirimde bulunabilir.”
Dava konusu 10. maddesinde, “1) Mesleki denetim aşağıdaki esaslar çerçevesinde yerine getirilir:
a) Odanın mesleki denetim yapmaya yetkili birimleri, mesleki denetimi kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu olan Elektrik Mühendisleri Odasının tüzel kişiliği adına yaparlar.
b) Tüm projeler, projenin uygulanacağı yerdeki Oda birimi tarafından ya da SMM’nin kayıtlı olduğu Oda birimi tarafından denetlenir.
c) Oda birimi tarafından projenin daha önceden mesleki denetim yapılıp yapılmadığı kontrol edilir. Yapı ve tesis SMM’nin kayıtlı olduğu Oda birimi dışında ise yapının bulunduğu Oda birimi tarafından bu kontrolün yapılması sağlanır.
ç) Oda birimleri mesleki denetim için gelen EMH’yi en geç 3 işgünü içinde inceler, mevcut mevzuata ve standartlara aykırı bir durumu yoksa mesleki denetim işlemini sonuçlandırır.
d) Oda Yönetim Kurulu’nun belirlediği tanımlama üzerinden, mesleki denetim hizmetinin karşılığı olarak önceden belirlenmiş maktu bir mesleki denetim bedeli alınır.
e) Serbest mühendislik hizmetlerine ilişkin, en az ücret tanımlarına uygun olarak düzenlenmiş serbest meslek makbuzu ya da fatura, en geç sözleşme gereği yapılan hizmetin tamamlanmasından sonra veya ilgili idare tarafından projenin onaylanmasından sonra Oda'ya sunulur.
f) Ruhsatın yenilenmesi nedeniyle tekrar mesleki denetime getirilen ve projede yapılan değişiklik alan veya güç açısından %20’den fazla olmayan yapı projeleri için ayrı bir sicil durum belgesi düzenlenir.
g) İlgili Oda biriminde hizmete ait bilgiler, mesleki denetim kayıt defterine veya elektronik ortamdaki sisteme kaydedilir. SMM dosyası açılarak aşağıdaki işlemler yapılır;
1) Mesleki denetimde EM’nin Oda üyelik kaydının devam edip etmediği ve kısıtlılığının olup olmadığı, imzasının doğruluğu, EM; SMM ise yıl içinde bürosunun tescilini yapıp yapmadığı, kesilen faturanın veya serbest meslek makbuzunun en az ücret tanımlarına uygunluğu, hizmet sözleşmesinin taraflarca imzalanmış aslı, SMM değilse hizmet ürettiği kurum veya kuruluşla olan bağlantısı incelenir. Ancak bu, mesleki denetim yapılan EMH’yi onaylama anlamını taşımaz.
2) Mesleki denetim bedeline ait Oda gelir makbuzu düzenlenerek mühendise verilir. Makbuz tarihi, numarası ve mesleki denetim bedeli ile projeye veya hizmete ait bilgiler mesleki denetim kayıt defterine veya elektronik ortamdaki sisteme kaydedilir. Mesleki denetim koşullarını sağlayan SMM’ye sicil durum belgesi veya hizmete ait tescil belgesi düzenlenir.
3) Üretilen hizmetin Oda tarafından denetlenmesi sonucunda bulunan eksikler kontrol formuna yazılarak bir sureti proje üzerinde mühendisine verilecek, ikinci sureti ise SMM dosyasına konulacaktır. Tespit edilen eksikliklerin giderilmesinden sonra proje, kontrol formu ile birlikte tekrar Odaya denetim için sunulacak ve mesleki denetimi sonuçlandırılacaktır.
4) Mesleki denetimi yapılan doküman ve Oda tarafından istenmiş olan evraklar, mühendisine iade edilir.
5) Mesleki denetim işlemi SMM’nin kayıtlı olduğu yer dışındaki Oda birimi tarafından yapılmış ise, SMM’nin açılan dosyasının bir sureti Oda birimi tarafından SMM’nin kayıtlı olduğu Oda birimine gönderilir. SMM’nin kayıtlı olduğu Oda birimine farklı bir Oda biriminde bulunan yapı-tesise ait EMH’yi sunması durumunda SMM’nin bu hizmet için açılan dosyasının bir sureti tesisin bulunduğu Oda birimine gönderilir.
6) Mesleki denetim yapılan hizmetlere ait serbest meslek makbuzu veya faturalar her yıl en geç Aralık ayı içinde ilgili Oda birimleri tarafından bu Yönetmelik çerçevesinde kontrol edilecektir.
ğ) Oda tarafından mesleki denetimi yapılacak hizmetin, bir mühendis tarafından yapıldığı göz önünde bulundurularak hizmetin içeriğine müdahale edilmez. Ancak, hizmetin mevcut mevzuata ve standartlara, ülke ekonomisine ve şartlarına uygun olarak yapılıp yapılmadığına bakılıp gerektiğinde Oda tarafından projenin düzeltilmesi istenebilir.
h) Herhangi bir kamu kurumunun birim fiyatları üzerinden keşif çıkarılarak ya da teklif alma usulü ile yapılan resmi ihaleli işlerde, sözleşmenin aslı veya noterce onaylı örneği SMM tarafından Oda birimine verilir. Bu EMH’nin bedeli ihale bedeli üzerinden değerlendirilir. Sözleşmede EMH’ye ait bedel ayrı olarak belirtilmişse EMH bedeli bu bedel üzerinden, ihale bedeli diğer mimarlık mühendislik hizmetlerini de kapsaması halinde ise EMH bedeli 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan formüle göre hesaplanır.
ı) Kurum ve kuruluşlarda ücretli olarak tam gün çalışan EM’ler bu durumlarını belgelendirmek koşuluyla çalıştığı kurum veya kuruluşa ait yapı veya tesislerin EMH’yi sözleşmesiz olarak yapabilecek ve Oda birimi tarafından sözleşme ve ücretlerin ödenmesine ilişkin koşullar aranmaksızın ürettikleri EMH’yi mesleki denetime tabi tutulacaktır.
i) EM aynı zamanda işin sahibi ise, bunu belgelendirmesi durumunda sözleşme ve ücretlerin ödenmesine ilişkin koşullar aranmaksızın EMH’i mesleki denetim uygulama esaslarına göre değerlendirilecektir. EM, tip sözleşmedeki mali hükümler dışındaki bütün hükümlere aynen uyacaktır.
j) Bir hizmetin, sözleşmesini imza etmiş mühendis tarafından yapılıp bitirilmemesi halinde, bu sözleşmeye imza koyan mühendisin yazılı izni olmaksızın aynı iş başka bir mühendis tarafından yapılamaz. Ancak, bu durumun, mühendisin kendi kusurundan kaynaklandığına ilgili Oda birimi tarafından yapılacak inceleme sonucunda ilk mühendisin izninin aranması konusunda Oda birimi yetkilidir.
k) Yapı projelerinde değişiklik projeleri kesin projeyi hazırlayanlar tarafından yapılır ve kesin proje sorumlusunun yazılı izni olmadan başka bir SMM tarafından değişiklik projesi hazırlanamaz. Kesin proje sorumlusunun SMM hizmeti yürütmemesi, vefat etmesi veya Oda kayıtlarındaki tebligat adresine ulaşılamaması durumunda değişiklik projesi başka bir SMM tarafından hazırlanabilir. Ancak anlaşmazlıklar durumunda Oda yetkilidir.”
Dava konusu ibareyi içeren 11. maddesinde, “(1) Mesleki denetim işlemlerinde ve en az ücretlerin belirlenmesinde karşılaşılabilecek diğer hususlar ve sorunlar, Oda Sürekli SMM Komisyonu’nun önerisi ve Oda Yönetim Kurulu kararı ile çözümlenir.” hükmü bulunmaktadır.
TMMOB Serbest Mühendislik ve Mimarlık Hizmetleri Asgari Ücret Yönetmeliği'nin 04.06. maddesinde yer alan "asgari ücret" ibaresi, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Mimarlık Mühendislik Hizmetleri ve Asgari Ücret-Asgari Çizim ve Düzenleme Esasları Yönetmeliği'nin 4. maddesinin 1. fıkrasının (k) bendinde yer alan "asgari ücret" ibaresi, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası Serbest Müşavir Mühendislik Hizmetleri Yönetmeliği'nin 12. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde yer alan "ve EMO tarafından belirlenmiş en az ücret tanımlarına" ibaresi, (c) bendinde yer alan "EMO tarafından belirlenen mühendislik hizmetleri en az ücretlerinin uygulanması" ibaresi, (d) bendinin (3) numaralı alt bendinde yer alan "Oda tarafından belirlenen en az ücret tanımlamaları üzerinden düzenlenmiş" ibaresi, (e) bendinde yer alan "EMO en az ücretlerine göre" ibaresi, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası En Az Ücret ve Mesleki Denetim Uygulama Esasları Yönetmeliği'nin 4. maddesinin 1. fıkrasının (j) bendinde yer alan "en az ücret" ibaresi, 10. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde yer alan "en az ücret tanımlarına uygun olarak düzenlenmiş" ibaresi, (g) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan "kesilen faturanın veya serbest meslek makbuzunun en az ücret tanımlarına uygunluğu" ibaresi, (ğ) bendinin "...ülke ekonomisine ve şartlarına..." ibaresi ve (h) bendinin "...ihale bedeli üzerinden..." ibaresi DIŞINDA dava konusu Yönetmeliklerde yer alan düzenlemeler yönünden;
Anayasa ve Yasa kuralları uyarınca meslek odalarının; gerek üyelerinin gerekse de soyut olarak mesleğin onurunu ve mesleki disiplini korumak, mesleğin gelişimini sağlamak, mesleğin icrasında uyulacak ilke ve kuralları saptamak hususlarında görev ve yetki sahibi olduğu tartışmasızdır.
6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu'nun 2. maddesinin (b) bendi uyarınca, meslek odaları, meslek mensuplarının, müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin yerel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak üzere meslek disiplinini ve ahlakını korumak için gerekli gördüğü birtakım kurallar koyabilir.
Elektrik mühendisi unvan ve yetkisi ile mesleki faaliyette bulunulurken, mesleki davranış ilkelerine ve meslek etiğine uygun sürecin işletilmesi, kurumsal işleyişin ve bütünselliğin sağlanması gerekliliği nedeniyle Elektrik Mühendisleri Odası'nın, kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu olmasından kaynaklanan mesleki faaliyetin içeriğine ilişkin olmamak koşulu ile üyeleri üzerinde mesleki denetim görev ve yetkisinin bulunduğu kuşkusuzdur. Ancak, meslek odasınca meslek mensuplarına yönelik mesleki denetim yetkisinin sınırlarının belirlenmesi gerekmektedir.
Oda tarafından yapılacak denetimin meslek mensubunun sunduğu hizmetin içeriğinin denetlenmesi yahut meslek mensubunun yeterliliğinin denetlenmesi niteliğinde olmaması, meslek mensubunca bulundurulması gerekli bazı belge ve bilgilerin bulundurulup bulundurulmadığı, meslek mensubunun Oda üyelik kaydının bulunup bulunmadığı, kısıtlılığının olup olmadığı, bürosunun tescilini yaptırıp yaptırmadığı gibi mesleki disiplini sağlamaya yönelik şekli bir denetim niteliğinde olması gerekmektedir. Bu bağlamda, meslek odasının üyeleri üzerinde sahip olduğu mesleki denetim görev ve yetkisi mesleki disiplini sağlamaya yönelik olduğundan, serbest meslek faaliyetinin özünü zedeleyecek vize veya onay niteliği taşımaması gerekmektedir.
Belirtilen açıklamalar kapsamında, odaların şekli anlamda mesleki denetim yetkisi bulunduğu ve bu denetim yetkisi kapsamında 6235 sayılı Kanun'un yukarıda belirtilen 32. maddesinin (c) bendi göz önüne alındığında, gelir elde edebileceği hususunda kuşku bulunmamaktadır.
Bu durumda, mesleki denetimin tanımı, kapsamı, şekli ile ilgili dava konusu düzenlemeler ile getirilen denetimin şekli nitelikte bir denetim olduğu, mesleki faaliyetin özünü zedeleyecek nitelikte faaliyetin içeriğinin denetlenmesine ilişkin olmadığı anlaşılmakta olup, Yönetmelik maddelerinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) Yönetim Kurulu'nun, ... gün ve ... sayılı oturumunda aldığı 9 No'lu karar yönünden;
Davaya konu 9 No'lu Yönetim Kurulu kararı; “2021 (2022 iken sehven 2021 ibaresine yer verildiği anlaşılmaktadır) yılı mesleki denetim bedelinin 135 TL olarak belirlenmesine, "Elektrik ile İlgili Fen Adamlarının Yetki, Görev ve Sorumlulukları Hakkında Yönetmelik" yetki sınırındaki ve 50 kW altı projeler/hizmetler için mesleki denetim bedelinin 30 TL olarak uygulanmasına” içeriğini haizdir.
Meslek Odası tarafından belirlenecek ücretin miktarına yönelik iddialar, ancak bu ücretin belirlendiği düzenleyici işlemlere (Mesleki Denetim Uygulaması Ücretleri ve Uygulama İlkeleri Tablosu gibi) karşı açılacak davalarda ileri sürülmesi halinde yargı yerince değerlendirilebilecektir. Bu uyuşmazlıkta, davacı tarafından, mesleki denetim bedelinin belirlenmesine ilişkin Yönetim Kurulu kararının iptalinin istenildiği, iddia olarak da Oda tarafından hiçbir şekilde mesleki denetim ücreti alınmaması gerektiğinin ileri sürüldüğü görülmektedir.
Mesleki denetimin içerik incelemesi olmayıp şekli bir denetim olması karşısında, peşin ve nisbi ödemenin, kazanılmış bir ücreti ve yürütülen işlerin muhtevasının ve niceliğinin saptanmasını gerekli kıldığı, benimsenen denetimin ise, proje ücretine hak kazanılmadan yapılan mesleki bir incelemeyle sınırlı olduğundan ve peşin alındığından, işin niteliği gereği maktu alınması gerektiği, mesleki denetimin gerekleri ve sınırları göz önünde tutulmadan peşin ödeme yapılmak üzere nisbi ücret belirlenmesinin hukuka aykırılık oluşturacağı Dairemiz kararları ile ortaya konulmuştur.
6235 sayılı Kanun'un yukarıda aktarılan 32. maddesinin (c) bendi kapsamında mesleki denetim ücreti tahsil etme yetkisi bulunan davalı Oda tarafından, dava konusu kararla 2022 yılı mesleki denetim bedelinin 135 TL, "Elektrik ile İlgili Fen Adamlarının Yetki, Görev ve Sorumlulukları Hakkında Yönetmelik" yetki sınırlarındaki ve 50 Kw altı projeler/hizmetler için mesleki denetim bedelinin ise 30 TL olarak belirlenmesine karar verildiği görülmekte olup, şekli nitelikte olması gereken mesleki denetimin niteliğine uygun olarak maktu nitelikte ve makul oranda belirlenen denetim bedelinde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası En Az Ücret ve Mesleki Denetim Uygulama Esasları Yönetmeliği'nin 10. maddesinin (ğ) bendinin "...ülke ekonomisine ve şartlarına..." ibaresi ve (h) bendinin "...ihale bedeli üzerinden..." ibaresi yönünden;
Dava konusu bu Yönetmelik maddelerinin iptali için açılan davada Dairemizin 28/11/2018 gün ve E:2014/6298, K:2018/7524 sayılı kararıyla bahse konu ibareler yönünden iptal kararı verildiği ve kararın İdari Dava Daireleri Kurulunun 12/10/2020 gün ve E:2019/2018, K:2020/1789 sayılı kararıyla "...ülke ekonomisine uygunluğu..." ibaresinin "ülke ekonomisi ve şartlarına" ibaresi yönünden hüküm ifade edeceği belirtilmek suretiyle onanarak kesinleştiği anlaşıldığından, bu kısım yönünden davanın esası hakkında karar verilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.
TMMOB Serbest Mühendislik ve Mimarlık Hizmetleri Asgari Ücret Yönetmeliği'nin 04.06. maddesinde yer alan "asgari ücret" ibaresi, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Mimarlık Mühendislik Hizmetleri ve Asgari Ücret-Asgari Çizim ve Düzenleme Esasları Yönetmeliği'nin 4. maddesinin 1. fıkrasının (k) bendinde yer alan "asgari ücret" ibaresi, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası Serbest Müşavir Mühendislik Hizmetleri Yönetmeliği'nin 12. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde yer alan "ve EMO tarafından belirlenmiş en az ücret tanımlarına" ibaresi, (c) bendinde yer alan "EMO tarafından belirlenen mühendislik hizmetleri en az ücretlerinin uygulanması" ibaresi, (d) bendinin (3) numaralı alt bendinde yer alan "Oda tarafından belirlenen en az ücret tanımlamaları üzerinden düzenlenmiş" ibaresi, (e) bendinde yer alan "EMO en az ücretlerine göre" ibaresi, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası En Az Ücret ve Mesleki Denetim Uygulama Esasları Yönetmeliği'nin 4. maddesinin 1. fıkrasının (j) bendinde yer alan "en az ücret" ibaresi, 10. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde yer alan "en az ücret tanımlarına uygun olarak düzenlenmiş" ibaresi, (g) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan "kesilen faturanın veya serbest meslek makbuzunun en az ücret tanımlarına uygunluğu" ibaresi yönünden;
Dava konusu bu Yönetmelik maddelerinin iptali için açılan davada Dairemizin 12/11/2021 gün ve E:2016/7170, K:2021/5291 sayılı kararıyla bahse konu ibareler yönünden iptal kararı verildiği ve kararın İdari Dava Daireleri Kurulunun 20/10/2022 gün ve E:2022/1158, K:2022/3022 sayılı kararıyla onanarak kesinleştiği anlaşıldığından, bu kısımlar yönünden davanın esası hakkında karar verilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Dava konusu TMMOB Serbest Mühendislik ve Mimarlık Hizmetleri Asgari Ücret Yönetmeliği'nin 04.06. maddesinde yer alan "asgari ücret" ibaresi, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Mimarlık Mühendislik Hizmetleri ve Asgari Ücret-Asgari Çizim ve Düzenleme Esasları Yönetmeliği'nin 4. maddesinin 1. fıkrasının (k) bendinde yer alan "asgari ücret" ibaresi, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası Serbest Müşavir Mühendislik Hizmetleri Yönetmeliği'nin 12. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde yer alan "ve EMO tarafından belirlenmiş en az ücret tanımlarına" ibaresi, (c) bendinde yer alan "EMO tarafından belirlenen mühendislik hizmetleri en az ücretlerinin uygulanması" ibaresi, (d) bendinin (3) numaralı alt bendinde yer alan "Oda tarafından belirlenen en az ücret tanımlamaları üzerinden düzenlenmiş" ibaresi, (e) bendinde yer alan "EMO en az ücretlerine göre" ibaresi, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası En Az Ücret ve Mesleki Denetim Uygulama Esasları Yönetmeliği'nin 4. maddesinin 1. fıkrasının (j) bendinde yer alan "en az ücret" ibaresi, 10. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde yer alan "en az ücret tanımlarına uygun olarak düzenlenmiş" ibaresi, (g) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan "kesilen faturanın veya serbest meslek makbuzunun en az ücret tanımlarına uygunluğu" ibaresi, (ğ) bendinin "...ülke ekonomisine ve şartlarına..." ibaresi ve (h) bendinin "...ihale bedeli üzerinden..." ibaresi yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2. İptali istenen dava konusu diğer düzenlemeler ve Elektrik Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu'nun ... gün ve ... sayılı oturumunda alınan 9 No'lu kararı yönünden DAVANIN REDDİNE,
3. Dava kısmen karar verilmesine yer olmadığı, kısmen ret ile sonuçlanması nedeniyle ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin yarısı olan … TL'lik kısmının davacı üzerinde bırakılmasına, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca … TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine,
4. Yargılama giderlerinin diğer yarısı olan … TL'nin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine,
5. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere,
31/10/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.