Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2022/3793 E. , 2022/3792 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2022/3793
Karar No:2022/3792
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … İl Özel İdaresi - …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN_KONUSU : … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:… 60, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Mülkiyeti davalı idareye ait Çanakkale ili, Biga ilçesi, … Mahallesi, … mevkii, … ada, … parsel üzerinde bulunan asfalt plentinin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca 3 yıl süreyle kiraya verilmesine ilişkin Çanakkale İl Özel İdaresi Emlak ve İstimlak Müdürlüğü'nce 25/11/2021 tarihinde gerçekleştirilen ihale uhdesinde kalan davacı şirketin, süresi içerisinde sözleşme imzalamadığından bahisle yatırmış olduğu geçici teminatın irat kaydedilmesine ilişkin Çanakkale İl Özel İdaresi Emlak ve İstimlak Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; ihale şartnamesinde davalı idarenin kiraya vereceği asfalt plentinin nitelik ve durumuna ilişkin bir kayda ya da taahhüde yer verilmediği, asfalt plentinin mevcut hâliyle ihaleye çıkarıldığı, davacının asfalt plentinin yerini, konumunu ve mevcut durumunu bilerek teklif iradesini oluşturduğu, diğer bir anlatımla asfalt plentinin görülmeksizin, fiziki durumu incelenmeksizin, ilan üzerine teklif verilmesinin düşünülemeyeceği, davalı idarenin ise şartnamede asfalt plentinin iyileştirilmesine ilişkin taahhütte bulunmadığı; bu itibarla, asfalt plentinin üç (3) yıl süreyle kiraya verilmesi amacıyla 25/11/2021 tarihinde yapılan ihale uhdesinde kalan ve usulüne uygun olarak sözleşme imzalamaya davet edilen davacının, yükümlülüklerini yerine getirmeyerek sözleşme imzalamaması nedeniyle geçici teminatının gelir kaydedilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, sözleşme imzalanmadan önce 06/01/2022 tarihinde asfalt plentinin tekrar görülmesi sonucunda teklifin verildiği tarih itibarıyla çalışabilir durumda olan plentin sözleşme imzalanması istenilen tarihte çalışmasını engelleyici eksikliklerinin bulunduğunun ve mevcut hâliyle çalışmayacağının tespit edildiği, bu eksiklikler giderilerek çalışır şekilde teslim edilmesi hâlinde sözleşmenin imzalanacağı belirtilmesine rağmen idarece eksiklikler giderilmeyerek teminatın irat kaydedildiği, 2886 sayılı Kanun'un 57. maddesi uyarınca 15 (on beş) gün süre verilmesine ilişkin sözleşmeye davet yazısının usulünce tebliğ edilmediği, söz konusu davet yazısının iade edilmesi üzerine faks yazısı ile sözleşmeye davetin geçerli bir bildirim niteliği taşımadığı, işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY:
Mülkiyeti davalı idareye ait Çanakkale ili, Biga ilçesi, … Mahallesi, … mevkiinde, tapunun … ada, … parselinde kayıtlı taşınmaz üzerinde bulunan asfalt plentinin yıllık 495.000,00.-TL muhammen bedel üzerinden 2886 sayılı Kanun'un 45. maddesi uyarınca açık teklif usulüyle 3 yıl süreyle kiralanmasına ilişkin olarak 25/11/2021 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye yalnızca davacı şirket katılmış ve yıllık 550.000,00.-TL bedelle ihale üzerinde kalmıştır.
İhale yetkilisince ihale kararının onaylanması akabinde Çanakkale İl Özel İdaresi Emlak ve İstimlak Müdürlüğü'nün … tarih ve E-… sayılı yazısıyla, davacı 15 gün içerisinde kesin teminatı yatırmak suretiyle sözleşme imzalamaya davet edilmiştir. Davacı tarafından 06/01/2022, 07/01/2022 ve 17/01/2022 tarihli dilekçelerle, idare ile kiralamaya ilişkin sözleşme imzalanmadan önce teknik şartnamenin 1. maddesinde belirtilen usule göre asfalt plentinin çalışır vaziyette teslim edilmesi gerektiği, tespit edilen eksiklikler giderilerek asfalt plentinin çalışır duruma getirilmesi ve üretim için hazır olması hâlinde sözleşme imzalanacağı beyan edilmiş, idarece … tarih ve E-… sayılı yazıyla sözleşmenin imzalanarak kiracı sıfatının kazanılması sonrasında yer teslim tutanağı ile yer tesliminin ve gerekli incelemenin yapılacağı, … tarih ve E-… sayılı yazıyla da 2886 sayılı Kanun'un 57. maddesi uyarınca 15 gün içinde gerekli yükümlülükleri yerine getirerek sözleşme yapılması gerektiği hususu davacı şirkete tekraren bildirilmiş, aynı tarihte davalı idare yetkilisinin de içerisinde bulunduğu heyetçe yerinde incelemeler yapılarak asfalt plentinin elektrik aboneliğinin kapatılması sebebiyle sistemde elektrik olmamasından dolayı çalıştırılamadığı, önceki aylardaki çalışır durumda olduğunun bilindiği, sonuç olarak bahse konu tesisin doğalgaz ile ilgili ekipmanının eksiksiz olduğunun görüldüğü hususları tutanak altına alınmıştır.
Çanakkale İl Özel İdaresi Emlak ve İstimlak Müdürlüğü'nün … tarih ve E-… sayılı yazısıyla, davacı şirketin uhdesinde kalan ihalede taahhütte bulunduğu bedelleri yatırıp sözleşme yapmak için idareye başvurmadığı, bu nedenle, yatırdığı geçici teminatın irat kaydedilmesinin İl Encümeni'ne havale edilmesi Valilik Olur'u ile uygun bulunmuş, Çanakkale İl Özel İdaresi Encümeni'nin … tarih ve … sayılı kararıyla sözleşme imzalanmaması nedeniyle davacı şirketin yatırdığı geçici teminatın irat kaydedilmesine karar verilmiştir.
Çanakkale İl Özel İdaresi Mali Hizmetler Müdürlüğü'nün … tarih ve E-… sayılı yazısıyla davacı şirket tarafından yatırılan 50.000,00-TL geçici teminatın irat kaydedildiğinin Çanakkale İl Özel İdaresi Emlak ve İstimlak Müdürlüğü'ne bildirilmesinin akabinde anılan husus … tarih ve E-… sayılı yazıyla davacı şirkete bildirilmiş, bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 25. maddesinde, "İsteklilerden, ihale konusu olan işin tahmin edilen bedelinin % 3'ü oranında geçici teminat alınır. 10. madde uyarınca yapılacak ihalelerde geçici teminat teklif edilen bedelin, tasfiye idaresince yapılan taşınır mal satışlarında ise satışa esas bedelin % 3'ünden az olamaz. Pazarlık usulü ile yapılacak ihalelerde, geçici teminat alıp almamakta idareler serbesttir."; 54. maddesinde, "Taahhüdün, sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla, sözleşme yapılmasından önce müteahhit veya müşteriden ihale bedeli üzerinden hesaplanmak suretiyle % 6 oranında kesin teminat alınır. Tasfiye idaresince yapılan taşınır mal satışlarında kesin teminat, ihale bedelinin % 6'sından az olamaz. Müteahhit veya müşterinin bu zorunluluğa uymaması halinde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale bozulur ve varsa geçici teminatı gelir kaydedilir. Verilen kesin teminat, teminat olarak kabul edilen diğer değerlerle değiştirilebilir. Sözleşmenin yapılmasından sonra geçici teminat iade edilir." kuralına yer verilmiştir.
2886 sayılı Kanun'un 53. maddesinde, "Bütün ihaleler bir sözleşmeye bağlanır. Sözleşme, idare adına ita amiri tarafından imzalanır. Bu Kanun'da belirtilen özel hallerde sözleşme yapılması zorunlu değildir."; 57. maddesinde, "Sözleşme yapılması gerekli olan hallerde müteahhit veya müşteri 31. maddeye göre onaylanan ihale kararının veya Maliye Bakanlığı'nın vizesi gereken hallerde bu vizenin yapıldığının bildirilmesini izleyen günden itibaren 15 gün içinde geçici teminatı kesin teminata çevirerek noterlikçe tescil edilmiş sözleşmeyi, idareye vermek zorundadır. Satışlara ilişkin ihalelerde müşterinin aynı süre içinde ihale bedelini ve müşteriye ait bulunan vergi, resim ve harçları yatırması, diğer giderleri ödemesi gerekir. Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale bozulur ve varsa geçici teminat gelir kaydedilir." kuralı yer almıştır.
İhaleye İlişkin İdari Şartname'nin 1. maddesinde, mülkiyeti İl Özel İdaresine ait, Biga ilçesi, … mahallesi, … mevkii, … ada, … parsel, 5.846,38 m2 yüzölçümlü, hâlen üzerinde İlçe Özel İdare Müdürlüğü Hizmet Binası ile Yol ve Ulaşım Müdürlüğünün kullanımındaki asfalt plenti bulunan taşınmazın ''Asfalt Plenti bölümünün'' üç (3) yıl süreli olarak 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. maddesi gereğince kiraya verileceği; 3. maddesinde, Asfalt plentinin yıllık kirasına ait muhammen bedelin 495.000,00.-TL (Dörtyüzdoksanbeşbin Türk Lira), geçici teminatının 44.550,00- TL (Kırkdörtbinbeşyüzelli Türk Lira) olduğu belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2886 sayılı Kanun'un 57. maddesi uyarınca sözleşme yapılması gerekli olan hâllerde müşterinin onaylanan ihale kararının bildirilmesi üzerine 15 gün içinde geçici teminatı kesin teminata çevirerek noterlikçe tescil edilmiş sözleşmeyi idareye vermek zorunda olduğu, belirtilen zorunluluklara uyulmaması hâlinde ihalenin bozulacağı ve varsa geçici teminatın gelir kaydedileceği açıktır.
2886 sayılı Kanun kapsamında yapılan ihalelerde anılan Kanun'un 25. maddesi uyarınca %3 oranında geçici teminat alınması gerekmektedir. Dava konusu taşınmazın yıllık kirasına ilişkin muhammen bedelinin 495.000,00.-TL olarak tespit edildiği, buna göre geçici teminat bedelinin ihale şartnamesinde belirtildiği üzere 44.550,00- TL (1 yıllık için bulunan 14.850,00-TL x3) olduğu dikkate alındığında, verilen sürede kesin teminatı ve gerekli bedelleri ödeyerek sözleşme davetine icabet etmeyen davacı hakkında 2886 sayılı Kanun'un 54. ve 57. maddelerine göre uygulanabilecek müeyyide ihale konusu işin tahmin edilen bedelinin %3'ü oranında geçici teminat tutarının gelir kaydedilmesidir.
Bu itibarla, davalı idarece gelir kaydedilebilecek geçici teminat tutarı 44.550,00- TL olduğu hâlde davacının yatırmış olduğu geçici teminat tutarı olan 50.000,00-TL'nin tamamı gelir kaydedildiğinden, dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uygunluk, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında ise hukukî isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. DAVA KONUSU İŞLEMİN İPTALİNE,
4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ilk derece ve temyiz yargılama giderleri toplamı … -TL ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca … -TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
5. Posta giderleri avansından artan tutarın ve istemi hâlinde kullanılmayan … -TL yürütmeyi durdurma harcının davacıya iadesine,
6. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 24/10/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.