T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/38
Karar No : 2024/51
DAVACI: …
VEKİLİ: Av. …
DAVALILAR:
1-… Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …
2- … Üniversitesi
VEKİLİ: Av. …
DAVANIN KONUSU :
İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi Rektörlüğü tarafından öğrenci kaydının silinmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemi ile işlemin dayanağı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI:
Türkiye’de ve yurt dışında bir liseden online eğitim ile mezun olarak iki ayrı diploma sahibi olduğu, yurt dışından alınan diploma ile yabancı lise mezunu öğrenci kontenjanından ilgili Üniversiteye kayıt yaptırdığı, eğitimi devam ederken dava konusu YÖK kararı gereğince ilişiğinin kesildiği, işlemin hukuk devleti ve kazanılmış hak ilkesine aykırılık teşkil ettiği iddia edilmektedir.
DAVALI İDARELERİN SAVUNMASI:
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı: Yurtdışından alınan lise diplomasına sahip vatandaşların YKS’ye girerek veya yurtdışından öğrenci kabul kontenjanlarına başvurarak bir yükseköğretim kurumuna yerleşme hakkına sahip oldukları, YKS sonucunda bir Tıp Fakültesi’ne yerleşebilmek için başarı sırasının 50 bin olması gerektiği, ancak yurtdışından öğrenci kabulüne ilişkin esaslar çerçevesinde yerleşmenin daha kolay oluğu, yurtdışında bulunmadan alınan lise diplomalarıyla sınava girmeden bir yükseköğretim kurumuna yerleşildiği iddiaları üzerine dava konusu kararın alındığı, ancak covid 19 pandemisi nedeniyle pandemi tarihlerinin ülkeye giriş-çıkış tarihlerinde dikkate alınmamasına karar verildiği, düzenlemenin hukuka uygun olduğu savunulmaktadır.
İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi Rektörlüğü : Davacının 2012 yılında Moskova’da lise eğitimini tamamladığı, ilgili dönemlerde Moskova’da bulunmadığı, online eğitim aldığını kendisinin de ikrar ettiği, aynı zamanda Türkiye’deki bir liseden de mezun olduğu, işlemin hukuka uygun olduğu savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Davadan feragat nedeniyle konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI: …
DÜŞÜNCESİ: Dava; İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi Rektörlüğünce Diş hekimliği fakültesi öğrencisi olan davacının öğrenci kaydının silinmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin ve bu işlemin dayanağı olan Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 06/11/2020 tarih ve 71226 sayılı "Yurtdışından Öğrenci Kabul Kontenjanlarından Yararlanan TC Vatandaşları" konulu genel yazısının iptali istemi bakımından;
Dava konusu 06/11/2020 tarih ve 71226 sayılı Genel yazının (b) maddesi, yurdışındaki bir liseden "örgün eğitim" yoluyla alınan diplomalarla ilgili; (c) maddesi ise, ilgili ülkede bulunmaksızın uzaktan öğretim sistemi ile yurtdışındaki bir lisede eğitim görerek yurtdışında üniversite eğitimine başlamış olanlar ile ilgili olup; davacı ilgili ülkede bulunmaksızın uzaktan eğitim yoluyla aldığı sertifika ile Türkiye'de üniversiteye kayıt yaptırmış olduğundan; bahse konu maddelerin menfaatini etkilemesi söz konusu olmayıp; bu maddeler yönünden dava açma ehliyeti bulunmamaktadır.
1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanununun 26. maddesinde, Ortaöğretim; "ilköğretime dayalı dört yıllık zorunlu örgün veya yaygın öğrenim veren genel, mesleki ve teknik öğretim kurumları ile mesleki eğitim merkezlerinin tümünü kapsayan öğretim" olarak tanımlanmış; 28. Maddesinde, Ortaöğretimin amaç ve görevleri, "Milli Eğitimin genel amaçlarına ve temel ilkelerine uygun olarak,
1. Bütün öğrencilere ortaöğretim seviyesinde asgari ortak bir genel kültür vermek suretiyle onlara kişi ve toplum sorunlarını tanımak, çözüm yolları aramak ve yurdun iktisadi sosyal ve kültürel kalkınmasına katkıda bulunmak bilincini ve gücünü kazandırmak,
2. Öğrencileri, çeşitli program ve okullarla ilgi, istidat ve kabiliyetleri ölçüsünde ve doğrultusunda yüksek öğretime veya hem mesleğe hem de yüksek öğretime veya hayata ve iş alanlarına hazırlamaktır." şeklinde belirtilmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Yükseköğretim Kurulu" başlıklı 6. maddesinin (a) bendinde, Yükseköğretim Kurulu'nun, tüm yüksek öğretimi düzenleyen ve yükseköğretim kurumlarının faaliyetlerine yön veren, bu kanunla kendisine verilen görev ve yetkiler çerçevesinde özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip bir kuruluş olduğu belirtilmiş, "Yükseköğretim Kurulunun görevleri" başlıklı 7. maddesinin (h) bendinde; “Üniversitelerin her eğitim - öğretim programına kabul edeceği öğrenci sayısı önerilerini inceleyerek kapasitelerini tespit etmek; insangücü planlaması, kurumların kapasiteleri ve öğrencilerin ilgi ve yetenekleri doğrultusunda ortaöğretimdeki yönlendirme esaslarını da dikkate alarak öğrencilerin seçilmesi ve kabul edilmesi ile ilgili esasları tespit etmek”, (ı) bendinde; “Yükseköğretim kurumlarında ve bu kurumlara girişte imkan ve fırsat eşitliği sağlayacak önlemleri almak” Yükseköğretim Kurulunun görevleri arasında sayılmış, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun, 11/04/2012 tarih ve 28261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6287 sayılı Kanun'un 14. maddesi ile değişik "Yükseköğretime giriş ve yerleştirme" başlıklı 45. maddesinde, yükseköğretime giriş ve yerleştirmenin nasıl yapılacağı düzenlenmiş olup, (a) bendinde, yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemlerinin imkân ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapılacağı, (b) bendinde, yükseköğretim kurumlarına esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen merkezî sınavlarla girileceği, (f) bendinde, yabancı uyruklu öğrenciler ile ortaöğretimin tamamını yurt dışında tamamlayan öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kabul usul ve esaslarının Yükseköğretim Kurulu tarafından belirleneceği hükme bağlanmıştır.
30.03.2012 tarihli 6287 sayılı Kanun’un yukarıda yazılı 14/f maddesi uyarınca yurt dışından öğrenci kabulüne ilişkin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 04/07/2019 tarihli toplantısı ile kabul edilen (Danıştay 8. Dairesi tarafından verilen yürütmeyi durdurma kararı uyarınca 21.5.2014 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul toplantısında Yürütme Kuruluna verilen yetkiye dayanarak 16.07.2014 Tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu’nda başvuru yapabilecek adaylara ilişkin alınan karara göre düzenlenen) Yurtdışında Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar'ın "Genel İlkeler" başlıklı A bölümünün 2/c maddesinde, "2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 6287 sayılı Kanunla değişik 45/f maddesi ve Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen Yurtdışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar uyarınca yurtdışından öğrenci kabul kontenjanlarına başvurma imkanı bulunan, Türk Vatandaşlığı Kanunu uyarınca Doğumla Türk vatandaşı olup da İçişleri Bakanlığı’ndan Türk vatandaşlığından çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybeden adaylar, Türk vatandaşlığını kaybedenlere talepleri halinde verilen mavi kart sahibi olduğunu belgeleyen adaylar ile 01/02/2013 tarihinden önce yurtdışında ortaöğretime devam ederek ortaöğretiminin (lise) son üç yılını KKTC hariç yabancı bir ülkede tamamlayan veya lise eğitimlerinin tamamını yurt dışındaki liselerde (KKTC liseleri hariç) gören uyruğundan biri T.C olan çift uyruklu ve T.C uyruğunda bulunan adayların üniversitelerce belirlenen kriterler çerçevesinde yurtdışından öğrenci kabul kontenjanlarına başvurabilme uygulamasının devamı"; "Başvuracak Adaylar" başlıklı B bölümünün a) kısmı 4/b maddesinde, "01/02/2013 tarihinden sonra yurt dışında ortaöğretime başlayan adayların yurt dışından kabul kontenjanlarına ortaöğretiminin (lise) tamamını KKTC hariç yabancı bir ülkede tamamlayanların (ortaöğretiminin (lise) tamamını KKTC dışında yabancı bir ülkedeki MEB nezdinde açılmış olan Türk okullarında tamamlayanlar dahil) başvuru yapabilmelerine"
; aynı bölümün b) kısmı 1. maddesinde "Adaylardan T.C. uyruklu olup ortaöğreniminin (lise) tamamını Türkiye’de veya KKTC’de tamamlayanların başvurularının kabul edilmemesi" düzenlemelerine yer verilmiştir.
Bütün bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan ve yurtiçinde ikamet edenlerin, yurtdışı öğrenci kabul kontenjanından yararlanmak amacıyla yurtdışından uzaktan eğitim yoluyla aldığı lise diplomasıyla YKS’ye girmeden, YKS ile girilmesi zor olan bölümlere daha kolay yerleşebilme hakkı olduğu sonucuna ulaşmaya olanak bulunmamaktadır.
Aksine bir yorumun; Kanunun kapsamının genişletilmesi ve bir yükseköğretim programına yerleştirilme konusunda diğer öğrencilerle fırsat eşitsizliği yaratma sonucunu doğuracağı açıktır.
Dosyanın incelenmesinden; davacının Moskova Şehri Devlet Genel Eğitim Kurumu 509 No'lu Orta Öğretim Okulundan uzaktan eğitim almak suretiyle 2012 yılında mezun olduğu, İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesine 2020-2021 Akademik Yılı Güz döneminde kaydolduğu, YÖK'ün 06/11/2020 tarih ve 71226 sayılı Genel yazısı uyarınca "yurtdışında bulunmaksızın uzaktan öğretim yoluyla yurtdışındaki bir liseden alınan diploma ile işlem yapılmaması" gerektiğinin üniversitelere bildirilmesi üzerine anılan üniversite tarafından … tarih ve … sayılı işlemi ile fakülteden ilişiğinin kesilmesi üzerine işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Bu durumda; Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmasına ve yurt dışında bulunmamasına rağmen salt yurtdışı öğrenci kabul kontenjanından yararlanmak amacıyla; yurtdışında bir ortaöğretim kurumundan uzaktan eğitim yoluyla alınan diploma ile YKS'ye girmeden herhangi bir yükseköğretim kurumuna yerleştirme işlemi yapılamayacağından; dava konusu 06/11/2020 tarih ve 71226 sayılı düzenlemenin (a), (d) ve (e) maddelerinde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı gibi bu işleme dayanılarak davacının öğrenci kaydının silinmesine dair işlemde hukuki isabetsizlik görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu 06/11/2020 tarih ve 71226 sayılı düzenlemenin iptali isteminin, (b) ve (c) maddeleri açısından ehliyet yönünden reddine; (a), (d) ve (e) maddeleri ile öğrenci kaydının silinmesine dair işlem yönünden ise davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
İlgili Mevzuat:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesi ile göndermede bulunulan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 'Davadan feragat' başlıklı 307. maddesinde; feragat, davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesi olarak tanımlanmış; 'Feragat ve kabulün şekli' başlıklı 309. maddesinin 1. fıkrasında; feragatin, dilekçeyle veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılabileceği; 'Feragat ve kabulün sonuçları' başlıklı 311. maddesinde ise; feragatin kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğuracağı hükümleri yer almıştır.
Harçlar Kanun'un 22. maddesinde; "Davadan feragat veya davayı kabul veya sulh, muhakemenin ilk celsesinde vuku bulursa, karar ve ilam harcının üçte biri, daha sonra olursa üçte ikisi alınır." hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bakılmakta olan davada, davacı vekili tarafından 08/01/2024 tarihinde kayıtlara alınan dilekçe ile davadan feragat edildiği belirtilmiş olup, feragat iradesinin yukarıda yer verilen yasal düzenlemelere uygun olduğu anlaşılmıştır.
Bu durumda, feragat nedeniyle dava hakkında karar verilmesine gerek bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. FERAGAT NEDENİYLE KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3.Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca …-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine,
4. Harçlar Kanunu'nun 22. maddesi uyarınca … TL karar harcının 1/3'ü olan …-TL'nin istemi halinde davacıya iadesine,
5. Posta giderleri avansından varsa artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 17/01/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.