T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/3890
Karar No : 2024/677
TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Belediye Başkanlığı
VEKİLLERİ: Av. … Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI): S.S. … Birliği
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: Danıştay Altıncı Dairesinin 01/03/2018 tarih ve E:2014/2395, K:2018/1753 sayılı bozma kararına uyularak verilen ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Giresun ili, Merkez, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın (eski … sayılı kadastral parsel) bulunduğu alanda 1/1000 ölçekli uygulama ve 1/5000 ölçekli nazım imar planlarında değişiklik yapılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Giresun Belediye Meclisi kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen raporun ve dosyanın birlikte incelenmesinden; davaya konu nazım ve uygulama imar planı değişikliklerinden önceki imar planı kararları incelendiğinde, üniversite alanı olarak gösterilen bölgenin, Giresun Üniversitesine ait yapıların bulunduğu yerden daha güneye doğru uzandığı ve bu kısımda henüz yapılaşma bulunmadığı, buna karşın, üniversite alanının mevcut yerleşkesinden kopuk ve mevcut plandaki gelişme yönüne aykırı bir yerde bulunan davaya konu parselin üniversite alanına dahil edilmesi suretiyle genişletilmesinin önerildiği, yerleşke bütünlüğü göz ardı edilerek yapılan davaya konu düzenlemenin plan ana kararlarını bozucu nitelik taşıdığı, üniversite yönetiminin davaya konu plan değişikliğini talep etme gerekçesinin, üniversitenin geliştirilmesi düşüncesi olduğu, ancak, 2012 yılı itibariyle yürürlükte olan nazım ve uygulama imar planlarında üniversite alanı olarak belirlenen bölgenin, günümüzde dahi tamamen dolmadığı, kaldı ki ne imar planı değişikliği açıklama raporunda ne de davaya konu belediye meclisi kararında, üniversite yönetiminin, mevcut üniversite alanının yeterli olmadığı ve büyütülmesi gerektiği yönündeki iddiasını destekleyecek herhangi bir nicel veriye yer verilmediği, oysa, böyle bir kanaate ulaşabilmek için, mevcut ve açılması öngörülen bölümler ile bu bölümlerde eğitim görecek öğrenci sayıları dikkate alınarak alan ihtiyacı analizlerinin yapılması ve mevcut üniversite alanı miktarının bu ihtiyaç için yeterli olup olmadığının değerlendirilmesi, eğer mevcut alan yetersiz ise genişletilmesi yoluna gidilmesi gerektiği, bu tip nicel verilere yer verilmeden sübjektif bir yaklaşımla yapılan davaya konu imar planı değişikliklerinin planlama teknikleri açısından uygun olmadığı, Giresun Üniversitesi’nin dava konusu parselde plan değişikliği yapılmasına ilişkin talep yazısında, üniversite alanının sahil yönünde büyümesinin planlandığından bahsedildiği, ancak, üniversite alanının genişletilmesi gereği hasıl olsa dahi, bu gelişmenin hangi yönde olacağının yalnızca üniversite yönetiminin alacağı karara bağlı olmadığı, burada, mevcut planların bütünlüğü, plan ana kararları ve üst ölçekli plan kararlarının da değerlendirilmesi gerektiği, ancak ne üniversite yönetiminin talep yazısında ne de plan değişikliği açıklama raporunda ya da belediye meclisi kararında, Giresun Üniversitesinin gelişme yönünün sahil yönünde olacağı görüşünün neye dayandırıldığından, bu yönde gelişmesi durumunda plan bütünlüğünün nasıl sağlanacağından ya da mevcut yerleşkeden kopuk bir alanın üniversite alanı olarak planlanmasının üniversiteye istenen etkinliği kazandırmada uygun bir çözüm olup olmadığından bahsedilmediği, 2012 yılında yürürlükte olan mevcut imar planı kararları incelendiğinde, sahil yolunun güney cenahı boyunca konut ve ticaret+konut alanlarının planlı olduğu, üniversite alanının bütüncül bir şekilde sahil yolundan 300 metre güneyde konumlandırıldığı ve bu iki bölge arasında yine konut alanlarının ve davacıya ait fındık entegre tesisinin bulunduğu, bu durumda, davaya konu parselin yapılan değişiklikle üniversite alanına alınmasıyla hem toplu halde bulunan üniversite yerleşkesinin parçacıl hale getirilmesine hem de sahil yolu boyunca öngörülen kullanımlar açısından plan bütünlüğünün bozulmasına sebep olunduğu, alanda yürürlükte olan 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planında, dava konusu parselin kentsel yerleşme alanı olarak planlandığı, bu alanlarda yer alabilecek eğitim tesis alanlarının, anaokulları, ilkokullar, ortaokullar ve liseler olduğu, üniversite alanının ise büyük alan kullanımı gerektirdiğinden ayrı bir gösterimle ifade edildiği, dolayısıyla, çevre düzeni planında kentsel yerleşme alanında kalan davaya konu parselin, alt ölçekli nazım ve uygulama imar planlarında üniversite alanı olarak düzenlenmesinin planların kademeli birlikteliğine ve dolayısıyla planlama esaslarına aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dava konusu parselin bulunduğu alanda, … tarih ve … sayılı Giresun Belediye Meclisi kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının yürürlükte olduğu, dava konusu işlemden sonra yapılan bu plan değişikliklerinde de uyuşmazlık konusu parsellerin üniversite alanı olarak planlandığı, aynı davacı tarafından bu planların iptali istemiyle açılan davanın, İdare Mahkemesince redine karar verildiği, davanın Giresun Üniversitesi Rektörlüğüne ihbar edilmemiş olmasının hukuka aykırı olduğu, yeni planlanan üniversite alanlarının mevcut yerleşkeden kopuk ve gelişme doğrultusunun aksi yönde olduğu iddiasının gerçeği yansıtmadığı, kentsel yerleşim alanı ve üniversite alanı arasında sıkışıp kalmış bir sanayi alanının gelecekte fonksiyonel değişime uğramasının kaçınılmaz olduğu, kamu yararı gözetilerek yapılan plan değişikliğinin plan bütünlüğünü bozduğundan söz edilemeyeceği iddiaları ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Uyuşmazlıkta, İdare Mahkemesince, aynı taşınmazda aynı kullanım kararının getirilmesine ilişkin sonraki tarihli imar planı değişikliklerinin iptali istemiyle aynı davacı tarafından açılan başka bir davada taşınmazda getirilen üniversite alanı kullanım kararının yer seçimi, yerleşke bütünlüğü, kamu yararı, ihtiyacın karşılanması gibi yönlerden uygun olduğu, taşınmazın konut veya konut+ticaret alanına çevrilmesinin olumlu olmadığı neticesine varıldığı gerekçesiyle davanın reddi yolunda verilen ve temyize konu karar tarihi itibariyle kesinleşmiş olan yargı kararı ve karara dayanak alınan bilirkişi raporu dikkate alınmaksızın, bahsi geçen rapor ile görülen davada yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen, aksi yönde görüş ve değerlendirmeler içeren bilirkişi raporu arasındaki çelişkili durum giderilmeksizin verilen eksik incelemeye dayanan kararda isabet bulunmadığı neticesine ulaşıldığı gerekçesiyle temyize konu mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Giresun Üniversitesi Rektörlüğü Yönetim Kurulu’nun … tarih ve …-…-…-…-…-…-… sayılı kararı ile üniversite gelişim sahası ile üniversite mülkiyetindeki taşınmazların ortasında kalan, kamulaştırılmaması halinde yerleşke bütünlüğünün bozulmasına neden olacağı belirtilen ve mevcut imar planında sanayi alanı kullanımına ayrılan … ada, … ve … parsel sayılı taşınmazların kamulaştırılmasına karar verilmiştir.
Giresun Üniversitesi Rektörlüğünce, Giresun Belediyesi İmar Komisyonunun 27/01/2011 tarihli raporuyla satın alma yolu ile kamulaştırılan ve mevcut imar planında Fiskobirlik Entegre Tesisi (sanayi) alanında kalan … ada, … ve … parsel sayılı taşınmazların, 06/12/2010 tarihli Yönetim Kurulu kararıyla kamulaştırılan … ada, … ve … parsel sayılı taşınmazların ve konut alanında kalan … ada, … parsel sayılı taşınmazın kullanım kararının üniversite alanı olarak değiştirilmesi istemiyle Giresun Belediye Başkanlığı’na yapılan … tarih ve … sayılı başvuru üzerine, 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarında değişiklik yapılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Giresun Belediye Meclisi kararı ile anılan parsellerin tamamı üniversite alanı olarak planlanmıştır. … ada, …, … ve … parsel sayılı taşınmazlar tevhit edilerek … ada, … parsel sayılı taşınmaz oluşturulmuştur.
Giresun Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığının … tarih ve … sayılı yazısıyla, üniversitenin merkez yerleşkesi olan Güre Yerleşkesinin, gelecekte daha da büyüyeceği göz önüne alınarak, bu büyümenin Sahil-Karayolu tarafına doğru gelişmesinin planlandığından bahisle Fiskobirlik Entegre Tesislerinin hemen kuzeyinde yer alan … sayılı imar adasının ve davaya konu … sayılı imar adasının (yeni … ada, … parsel) kullanım kararlarının “üniversite alanı” olarak değiştirilmesi istemiyle Giresun Belediye Başkanlığına yapılan imar planı değişikliği talebi üzerine, Giresun Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile … sayılı adanın üniversite alanı olarak planlanmasına, … sayılı ada yönünden ise plan değişikliği isteminin reddine karar verilmiştir.
Bunun üzerine, Giresun Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle görülen dava açılmıştır.
Dava konusu imar planı değişikliklerinin onaylanmasından sonra aynı alanda 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarında değişiklik yapılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Giresun Belediye Meclisi kararıyla, Giresun ili, Merkez, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın kullanım kararının (görülmekte olan uyuşmazlıkta olduğu gibi) üniversite alanı olarak belirlenmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, nazım imar planı; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta, dava konusu imar planı değişikliklerinin onaylanmasından sonra aynı alanda 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarında değişiklik yapılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Giresun Belediye Meclisi kararıyla, davaya konu parselde getirilen üniversite alanı kullanımının iptaline karar verilmesi istemiyle, davacı S.S. … Kooperatifleri Birliği tarafından, … İdare Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında açılan davada, yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen raporun ve dosyanın incelenmesinden, 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonu ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonunun üst kademedeki 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı ile getirilen kentsel yerleşme alanı kullanımına aykırılık içermediği, nazım ve uygulama imar planı revizyonlarının birbiri ile uyumlu hazırlandığı, dava konusu taşınmazın 2008 yılından bu yana üniversite alanı olarak planlı bulunduğu, dava konusu revizyon imar planları ile üniversite alanı kararının sürdürüldüğü, yeni bir üniversite olan Giresun Üniversitesi’nin mevcut ve gelecekteki ihtiyaçlarının karşılanması için gerekli kararlar almanın imar planının görevleri arasında olduğu, Karadeniz coğrafyasının tipik özelliklerini taşıyan Giresun Kenti’nde büyük alan kullanımı gerektiren üniversite gibi kuruluşlar için uygun arsa bulmakta önemli eşiklerle karşılaşıldığı, üniversitenin kampüs ve kampüs dışında kentsel alan içinde de tesisleri olmasının hem ihtiyaç hem de gereklilik olduğu, 2008 yılında resmi kurum alanından üniversite alanına dönüştürülen ve halen üniversite alanı kararı sürdürülen dava konusu taşınmazın bu ihtiyacın bir bölümünü karşılama olanağı olduğu, davacının, üniversite alanı kararının kaldırılarak ticaret veya konut alanına dönüştürme talebinin nesnel ve teknik bir zorunluluktan kaynaklanmadığı, dava konusu taşınmazın üniversite ihtiyaçları doğrultusunda somut bir kullanımda olmasının hem üniversite hem de üniversitenin kent için önemi dikkate alındığında kent bütünü için faydalı olacağından dava konusu … ada, … sayılı parsel yönünden 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planının ve 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının şehircilik ilkelerine, İmar Kanunu ve uyarınca çıkarılmış mevzuatta belirlenen planlama esaslarına ve kamu yararına uygun olduğu, davacı tarafından ileri sürülen dava konusu taşınmazın üniversite alanından çıkarılarak konut veya konut+ticaret alanına dönüştürülmesi talebinin, revizyon imar planının kurgusu ve bütüncül kararlarına uygun olmadığı, nesnel ve teknik bir gerekçeye dayanmadığı, bu nedenle davacı talebinin belediye meclisi kararıyla reddedilmesinin uygun olduğu neticesine varıldığı gerekçesiyle, davanın reddi yolunda verilen … tarih ve K:… sayılı karara karşı yapılan istinaf başvurusu, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla reddedilmiş, anılan karar temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir.
Uyuşmazlıkta, İdare Mahkemesince, aynı taşınmazda aynı kullanım kararının getirilmesine ilişkin sonraki tarihli imar planı değişikliklerinin iptali istemiyle aynı davacı tarafından açılan başka bir davada taşınmazda getirilen üniversite alanı kullanım kararının yer seçimi, yerleşke bütünlüğü, kamu yararı, ihtiyacın karşılanması gibi yönlerden uygun olduğu, taşınmazın konut veya konut+ticaret alanına çevrilmesinin olumlu olmadığı neticesine varıldığı gerekçesiyle davanın reddi yolunda verilen ve temyize konu karar tarihi itibariyle kesinleşmiş olan yargı kararı ve karara dayanak alınan bilirkişi raporu dikkate alınmaksızın, bahsi geçen rapor ile görülen davada yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen, aksi yönde görüş ve değerlendirmeler içeren bilirkişi raporu arasındaki çelişkili durum giderilmeksizin verilen temyize konu kararda isabet bulunmamıştır.
Bu durumda, İdare Mahkemesince gerekirse yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmak ve … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı gözetilmek suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 07/02/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.