Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2022/4058 E. , 2023/4584 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2022/4058
Karar No:2023/4584
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Enerji Gıda İnşaat Turizm İmalat Sanayi ve Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Milli Savunma Bakanlığı Elektrooptik Sistemler Ana Bakım Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen … ihale kayıt numaralı "122 Kalem Tırtıllı Araç Yedek Parça Malzeme Alımı" ihalesinin üç kalemi uhdesinde bırakılarak sözleşme imzalanan davacı şirketin, mücbir sebepler dışında ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmediğinden bahisle 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 25. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ile 26. maddesi uyarınca 1 (bir) yıl süreyle ihalelere katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 15/01/2021 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan davalı idare işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı şirket ile imzalanan sözleşme kapsamındaki üç kalem malzemenin 12/12/2018 tarihinde normal teslim süresi içinde teslim edildiği, idarece yapılan muayene sonucunda iki kalem malzemenin ihale dokümanı teknik şartname ve sözleşme hükümlerine uygun bulunduğu, bir kalem malzemenin ise uygun bulunmayarak reddedildiği, davacı şirket tarafından 10/10/2019 tarihli dilekçe ile bahse konu malzemenin teslim edilmesi için mücbir sebep kapsamında süre verilmesinin istenildiği, davacı şirkete 01/04/2020 tarihine kadar ilave süre verildiği, "…" isimli malzemenin üretici firma tarafından ihraç lisansı problemlerinin devam etmesi sebebiyle davalı idareye teslim edilemediği, 20/11/2020 tarihinde sözleşmenin feshine karar verildiği, aynı zamanda sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerin yerine getirilmemesinden dolayı 4735 sayılı Kanun uyarınca yüklenici şirket hakkında 1 yıl süreyle tüm kamu ihalelerine katılmaktan yasaklama cezası uygulanmasına ilişkin dava konusu işlemin tesis edildiği; davacı şirketin uhdesinde kalan ihalede üç kalem malzemenin de normal teslim süresinde teslim edildiği, "…" isimli malzemenin tesliminin Amerika Birleşik Devletleri (ABD) menşeli üretici firmanın ihraç lisansı alamaması nedeniyle gerçekleşemediği, davacı şirket tarafından temin edilen ikame malzemenin davalı idarenin Muayene Kabul Komisyonu Başkanlığı'nca uygun bulunmadığı, 02/04/2021 tarihli ara kararı ile davalı idareden, uyuşmazlığa konu teknik malzemenin ABD dışında farklı menşe ülkelerden temin edilip edilemeyeceğinin sorulduğu, davalı idarece gönderilen bilgi ve belgelerden, adı geçen malzemenin ABD dışında Almanya'dan tedarik edilebileceğinin belirtildiği, ancak davacı tarafından, teknik malzemenin Almanya'dan tedarikinin savunma sanayi ürünlerinin ülkemize satışının durdurulması nedeniyle mümkün olmaması üzerine ABD menşeli firmadan temin edilmesi yoluna gidildiğinin belirtildiği, "…" şirketi tarafından 26/08/2019 tarihli yazı ile ihraç lisansından kaynaklı sorunlar nedeniyle teslimatta gecikme olabileceğinin davacıya bildirildiğinin görüldüğü, bu durumda, davacı şirket tarafından ihale konusu sözleşme kapsamında üç kalem malzeme teslim edildiği, yapılan muayene sonucunda bir kalem malzemenin ihale dokümanı ve teknik şartname düzenlenmesine uygun bulunmadığı tespit edilmiş ise de, söz konusu malzemenin davacının elinde olmayan nedenler ile tedarik edilemediği, bu durumun davacı tarafından giderilemeyecek, ortadan kaldırılamayacak olması karşısında, davacı şirketinin taahhüdüne ihale dokümanı ve sözleşme hukuka uygun olarak yerine getirmediğinden bahisle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacının basiretli bir tacir gibi davranması gerektiği, sözleşme bedelinin %52'sini oluşturan ve oldukça önem arz eden malzemenin teslim edilmediği, harçtan muaf olduklarından aleyhlerine yargılama giderine hükmedilemeyeceği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 08/11/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.