T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2022/415
Karar No : 2022/2308
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- …
2- …
3- …
VEKİLLERİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- …
2- … Bakanlığı
VEKİLLERİ: Av. …
3- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Altıncı Dairesinin 28/09/2021 tarih ve E:2018/3374, K:2021/10168 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Van ili, İpekyolu ilçesi, … ve … Mahallesi, …, …, …, … ve … parsel sayılı taşınmazların bulunduğu alanın kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı ilan edilmesine ilişkin 15/03/2018 tarih ve 30361 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 05/02/2018 tarih ve 18/11368 sayılı Bakanlar Kurulu kararının iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 28/09/2021 tarih ve E:2018/3374, K:2021/10168 sayılı kararıyla;
Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen bilirkişi raporunun birlikte incelenmesinden, uyuşmazlığa konu alanın Van kent makroformu içerisinde özellikli bir konumda bulunduğu anlaşılmakta olup, alanda niteliksiz yapıların bulunduğu, resmi kurumlara ait alanların özel mülkiyete konu alanlardan oransal olarak büyük olduğu, proje alanının büyüklüğünün 5393 sayılı Belediye Kanununun 73. maddesinde yer alan gerekçelerle ve tanımlanan alan büyüklüğü ile uygun bir şekilde belirlendiği, alanın fiziksel çevresiyle olan ilişkisi, niteliği, özellikleri ve yer seçimi değerlendirildiğinde “Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanının” kent merkezinde bulunmasının ve merkezi iş alanı (MİA) kullanımında olmasının kentin gelişme yön ve potansiyeliyle uyumlu olduğu yönünde bilirkişi raporunda da görüş ve tespitlere yer verildiği,
Bu çerçevede, alanın özelliklerinin 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 73. maddesinde belirtilen kentsel dönüşüm ve gelişim alanı ilanı için öngörülen hususlar ile örtüştüğü,
Ayrıca, bilirkişi kurulunca her ne kadar kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı sınırının ve büyüklüğünün şehircilik ilkeleri ve planlama esasları düşünülerek gerekçelendirilmediği, ilana ilişkin sunulan gerekçelerin oldukça genel olduğu ve proje kapsamının neden özellikle bu alanı kapsadığının açıklanamadığı, öte yandan 25 metrelik bir ana yolun ve uzantılarının kentsel dönüşüm alanına dahil edildiği, kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı, büyük bir oranda caddenin doğusundaki kullanımları kapsarken, caddenin batısında halihazırda park olarak kullanılan ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın proje alanına dahil edilmesinin açıklanamadığı
belirtilmekte ise de, uyuşmazlık konusu işlemin, sadece sınır tespitine ilişkin olması ve 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 73. maddesinde öngörülen amaçlara uygun olması karşısında, bilirkişi kurulunun genel varsayımlara dayalı aksi yöndeki kanaat ve görüşlerine itibar edilmediği,
Bu itibarla, uyuşmazlığa konu Bakanlar Kurulu kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, dava konusu işlemin hukuka aykırılığının dosya kapsamında yer alan bilirkişi raporunda ortaya konulduğu, dava konusu işlemin sadece amaç unsuru yönünden değerlendirilmesinin isabetsiz olduğu, alanın eğimli olduğu ve kent meydanı kullanımına uygun olmadığı, kaldı ki meydan projesinin, mülkiyeti tamamen kamuya ait olan başka bir alana taşındığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idarelerden … ve … Bakanlığı tarafından, Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuş olup; ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Daire kararının bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacıların temyiz istemlerinin reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Altıncı Dairesinin temyize konu 28/09/2021 tarih ve E:2018/3374, K:2021/10168 sayılı kararının ONANMASINA,
3. Kullanılmayan …-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacılara iadesine,
4. Kesin olarak, 23/06/2022 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
X- Dava, Van ili, İpekyolu ilçesi, … ve … Mahallesi, …, …, …, … ve … parsel sayılı taşınmazların bulunduğu alanın kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı ilan edilmesine ilişkin 15/03/2018 tarih ve 30361 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 05/02/2018 tarih ve 18/11368 sayılı Bakanlar Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.
Danıştay Altıncı Dairesince, mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda; "
• Dava konusu Bakanlar Kurulu kararıyla ilan edilen Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı’nın mevcut arazi kullanımının ‘merkezi iş alanı’ niteliği taşıdığı, ... AVM, Merkez Bankası ... Şubesi, ...Cami, Çarşı’ya dönüştürülmekte olan Belediye Kapalı Otoparkı, açık otopark alanları, park alanları ile çoğunluğu 1-2 katlı ticari yapıların yer aldığı, betonarme yapı özelliğinde 2 katlı ... Pasajı ve 3 katlı ticari yapı dışında ... Çarşı olarak adlandırılan ve S.S. ... Kooperatifine kayıtlı çelik prefabrik yapılar bulunduğu,
• Toplam 5.25 hektar büyüklüğündeki ‘Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı’ sınırları içerisinde kadastral parseller üzerinden değerlendirildiğinde Belediyeye, Hazineye, Cami Derneğine ve resmi kuruma ait alanlar özel mülkiyete konu alanlardan oransal olarak büyük olduğu,
• Büyükşehir Belediyesi Meclisinin … tarih ve … sayılı kararında ve Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı Gerekçe Raporunda sunulan gerekçeler ile 5.25 hektarlık proje alanının büyüklüğü 5393 sayılı Belediye Kanun'un 73. maddesinde yer alan gerekçelerle ve tanımlanan alan büyüklüğü ile uygun bir şekilde belirlendiği,
• Ancak usule uygun olarak belirlenen Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı sınırının ve büyüklüğünün şehircilik ilkeleri ve planlama esasları düşünülerek gerekçelendirilmediği, Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanının ilanına ilişkin sunulan gerekçelerin oldukça genel olduğu ve proje kapsamının neden özellikle Van ili, İpekyolu ilçesi, … ve … Mahallesi, …, …, …, … ve … parsel sayılı taşınmazların bulunduğu alanı kapsadığının açıklanamadığı,
• 5.25 hektarlık proje alanında mevzuattaki 5 hektardan büyük olma şartını sağlanma amacıyla 25 metrelik bir ana yolun (... Caddesi), kuzey ve güney uzantılarının kentsel dönüşüm alanına dahil edildiği, Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı, büyük bir oranda ... Caddesinin doğusundaki kullanımları kapsarken, Caddenin batısında halihazırda park olarak kullanılan ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın proje alanına dahil edilmesinin açıklanamadığı, belirlenen sınırın içindeki ada ve parsellere özel olası risklere yönelik fonksiyonel, teknik ya da yasal herhangi bir gerekçelendirmenin de mevcut olmadığı,
• Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanının gerekçelerini açıklayan jeolojik yapı veya jeoteknik özelliklere yönelik analizler veya depremselliği içeren bir etüt raporunun dava dosyasında bulunmadığı, 2011 yılında meydana gelen Van-Erciş ve Van-Edremit merkezli depremlerin alandaki yapı stoğu hasarına ilişkin bir bilgi ve belgenin de aynı şekilde dava dosyasında bulunmadığı,
• Proje Alanının ‘Kent Meydanı (Van Şehir Parkı) Projesi’ doğrultusunda belirlendiği kanaatine varıldığı,
• Dava konusu alanın fiziksel çevresiyle olan ilişkisi, niteliği, özellikleri ve yer seçimi değerlendirildiğinde “Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanının” kent merkezinde bulunması ve merkezi iş alanı (MİA) kullanımında olması kentin gelişme yön ve potansiyeliyle uyumlu olduğu,
• Gerekçe raporunda sunulan yapı-kat, yapı-zemin, yaş-durum ve ruhsat-durum analizlerinde belirtilen ve bilirkişi incelemesinde de gözlemlenen niteliksiz yapıların da alanda bulunduğu..." yönünde görüş ve tespitlere yer verildiği görülmektedir.
Dosyadaki bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden; alanda niteliksiz yapıların bulunduğu, resmi kurumlara ait alanların özel mülkiyete konu alanlardan oransal olarak büyük olduğu, proje alanının büyüklüğünün 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 73. maddesinde yer alan gerekçelerle ve tanımlanan alan büyüklüğü ile uygun bir şekilde belirlendiği, alanın fiziksel çevresiyle olan ilişkisi, niteliği, özellikleri ve yer seçimi değerlendirildiğinde “Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanının” kent merkezinde bulunmasının ve merkezi iş alanı (MİA) kullanımında olmasının kentin gelişme yön ve potansiyeliyle uyumlu olduğu anlaşılmakta ise de; kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı sınırının ve büyüklüğünün şehircilik ilkeleri ve planlama esasları düşünülerek gerekçelendirilmediği, ilana ilişkin sunulan gerekçelerin oldukça genel olduğu ve proje kapsamının neden özellikle bu alanı kapsadığının açıklanamadığı, 5.25 hektarlık proje alanında, mevzuattaki 5 hektardan büyük olma şartının sağlanması amacıyla 25 metrelik bir ana yolun ve uzantılarının kentsel dönüşüm alanına dahil edildiği, kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanının, büyük bir oranda caddenin doğusundaki kullanımları kapsarken, caddenin batısında halihazırda park olarak kullanılan … ada, … parsel sayılı taşınmazın proje alanına dahil edilmesinin açıklanamadığı, belirlenen sınırın içindeki ada ve parsellere özel olası risklere yönelik fonksiyonel, teknik ya da yasal herhangi bir gerekçelendirmenin de mevcut olmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, temyiz isteminin kabulü ile Daire kararının bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.