T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/416
Karar No : 2023/1201
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı adına
… Gümrük Müdürlüğü - …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına 2004, 2005 ve 2007 yıllarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 4 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi kapsamında ithalatı yapılan akaryakıt cinsi eşyanın doğrudan kendisine gelmesine rağmen ilişkili firma olan …Trading Limited (…) adına düzenlenen yurtdışı alım faturalarındaki kayıtlı bilgiler, …'ten …Anonim Şirketi (…) adına düzenlenmiş satış faturalarındaki bilgiler ile Tüpraş fiyatlarının birbirleriyle eşleştirilerek eksik beyanda bulunulduğunun cevaplı rapor ile tespit edildiğinden bahisle, kıymet farkı için ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi ile 4458 sayılı Kanun'un 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …Vergi Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla; 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 23. maddesinde, eşyanın gümrük kıymetinin, gümrük tarifesinin ve eşya ticaretine ilişkin belirli konularda getirilen tarife dışı düzenlemelerin uygulanması amacıyla bu bölümde yer alan hükümler çerçevesinde belirlenen kıymet olduğu belirtilmiş; 24. maddesinin 1. fıkrasında, ithal eşyasının gümrük kıymetinin, eşyanın satış bedeli; satış bedelinin ise, Türkiye'ye ihraç amacıyla yapılan satışta 27. ve 28. maddelere göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı fiilen ödenen veya ödenecek fiyat olduğu öngörülerek, eşyanın satış bedelinin gümrük kıymetine esas alınabilmesi için gerekli koşullara yer verilmiş; 2. fıkrasında, satıcı ile alıcı arasında bir ilişkinin varlığı ve fiyatı etkilediği elde edilen bilgilere nazaran idarece saptanırsa, bu hususun beyan sahibine yazılı olarak bildirilerek cevap hakkının sağlanacağı, emsal eşya kıymeti, aynı veya benzer eşya kıymeti, ithal eşya kıymeti yerine kıymetin belirlenmesinde esas alınabileceği, öte yandan, sözü edilen Kanun'un 26. maddesinde ise, 24. ve 25. madde hükümlerine göre belirlenemeyen gümrük kıymetinin, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII. Maddesinin Uygulanmasına Dair Anlaşmanın, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının (GATT) VII. maddesinin ve bu bölüm hükümlerinin prensip ve genel hükümlerine uygun yöntemlerle ve Türkiye'de mevcut veriler esas alınarak belirleneceğinin öngörüldüğü, dosyanın incelenmesinden; cevaplı raporda, davaya konu beyannamelerde kayıtlı bilgiler ile beyannamelere eklenen …'in davacı şirkete yönelik düzenlediği faturalar ve beyannameye konu eşya için yurt dışındaki firmalardan …'e düzenlenen faturaların karşılaştırmalı olarak tablo şeklinde incelendiği, eşleştirilen faturalar arasındaki farkın eksik beyan edildiği tespitlerine yer verildiği, olayda, beyannameler içeriği eşyanın akaryakıt (petrol) olduğu, petrol fiyatlarının, Londra Petrol Borsasında ham petrol fiyatlarının yükselmesine ya da düşmesine bağlı olarak değiştiği, bazen bu değişikliklerin, konjonktürel dalgalanmalara bağlı olarak sert düşme ve yükselme şeklinde de olabildiği, buna bağlı olarak akaryakıt fiyatlarının da değiştiği, raporda karşılaştırılan faturaların aynı tarihlerde düzenlenmediği görülmekle, salt faturalarda belirtilen tutarlar arasındaki farkın eksik beyan olarak değerlendirilmemesi gerektiği, bu durumda, davacı tarafından POINT firmasından satın alınarak ithal edilen akaryakıt cinsi eşyaların gümrük kıymetinin, eşyanın satış bedeli olduğu ve bu bedelin ihracatçı firmaya ödendiği, ihracatçıya doğrudan ya da dolaylı döviz transferi veya başka bir ad altında ödeme yapıldığının ortaya konulamadığı gibi eşyanın beyan edilen gümrük kıymetinin bir emsal kıymete nazaran daha düşük olduğunun da davalı idarece ispatlanamadığı, kaldı ki; davacı şirket tarafından, ithal edilen akaryakıt cinsi eşyalar için beyan edilen gümrük kıymetinin ithalat tarihlerinde Gümrük ve Ticaret Bakanlığının gümrük idarelerine yönelik …tarihli ve …sayılı talimatı uyarınca referans kıymet olarak kabul edilen Tüpraş Rafineri satış kıymetinin üzerinde olduğu, bu kıymetin altında olanların da diğer gider adı altında tahakkuk tablosunda beyan edilmek suretiyle, referans fiyattan beyan edildiği anlaşılmakla, beyannameler muhteviyatı akaryakıt cinsi eşyanın kıymetinin noksan bulunduğu açık, somut ve hukuken kabul edilebilir delillerle ispatlanmadan eksik incelemeye dayalı olarak hazırlanan raporlar uyarınca ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi ve para cezasında ve bu işleme vaki itirazın reddine dair işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : …Ağır Ceza Mahkemesinin …Esasına kayıtlı ceza davası açıldığından ceza davalarındaki dava ve ceza zamanaşımı süreleri dikkate alındığında ek tahakkukun zamanaşımına uğramadığı, davacı şirket tarafından, Gümrük Kanunu'nun 24. ve 27. maddeleri hükmünce satış bedeli yöntemine göre kıymet beyanında bulunulması gerekirken, gümrük idarelerine ibraz edilen faturalardaki fiyatların, …'in bu sevkiyatlara ilişkin yurt dışından alışlarını gösteren faturalarda kayıtlı fiyatlara göre düşük olduğu, bu nedenle kıymet eksikliği oluştuğundan dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin reddine,
2.…Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 01/03/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.