T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/4265
Karar No : 2023/5944
DAVACILAR : 1- …
2- …
VEKİLİ : Av. …
DAVALILAR : 1- T.C. … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
2- … Merkezi Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU : Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı tarafından 30/06/2022 tarihinde yayımlanan 2022/1 Tercih Kılavuzu'nun eki “Tablo-3. Lisans Mezunlarının Tercihleri Arasında Gösterebileceği Kadro ve Pozisyonlar” tablosunun TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğüne atanacak "hareket memuru" ile "tren teşkil memuru" kadroları için aranan nitelikleri belirleyen lisans mezuniyeti nitelik kodlarına ilişkin kısımlarının iptali istenilmektedir.
DAVACILARIN İDDİALARI : Raylı sistemler işletmeciliği bölümü önlisans mezunu oldukları, TCDD'nin hareket memuru ve tren teşkil memuru ihtiyacının raylı sistemler bölümü mezunlarından karşılaması gerektiği, dava konusu edilen nitelik tablosu uyarınca konu ile alakasız olan bölümlere başvuru hakkı tanınarak kendileri dahil belirtilen alanda eğitimi alan birçok insanın mağdur edildiği ve kendi alanlarında çalışmalarının engellediği, TCDD’nin ilk defa işe alacağı personelde, eğitim dahil arayacağı nitelikleri belirleyen bir kurum mevzuatının olmadığı, aranılan niteliklere ilişkin olarak 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, Mesleki Yeterlilik Kurumu Meslek Standartları ile TCDD Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'ndeki düzenlemelerin dikkate alınması gerektiği, söz konusu düzenlemelerde eğitim bakımından lisans mezuniyeti aranacağına dair bir kural bulunmadığı, nitelik tablosuyla getirilen lisans mezuniyeti şartının TCDD Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'ne aykırı olduğu, nitelik tablosunun Mesleki Yeterlilik Kurumu Meslek Standartlarına da aykırı olduğu, davalı idarenin kariyer basamağı olarak belirttiği, gar şefi, kontrolör, istasyon şefi için görevde yükselme yönetmeliği uyarınca en az 2 yıllık yükseköğrenim görme şartı arandığı, meslek standardı olarak tren teşkilcisinin seviye 4 meslek olduğu, 4. seviyenin de en az ortaöğretim düzeyinde eğitim almış olmayı gerektirdiği, hareket memurunun ise seviye 5 meslek olduğu ve en az önlisans eğitimi almayı gerektirdiği, davalı idarenin, haklı bir gerekçe ortaya koymadan, söz konusu kadrolar için lisans mezuniyeti koşulu getirmek suretiyle, ilgili bölüm önlisans mezunu olanların başvuru hakkını kısıtlamasının hukuka aykırı olduğu, Anayasa'nın eşitlik başta olmak üzere bir çok ilkesini ihlal ettiği ileri sürülmektedir.
DAVALI İDARELERİN SAVUNMASI :
TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğünün Savunması: Davacıların bakılan davayı açmakta güncel menfaatlerinin bulunmadığı, 2021 KPSS puanlarının olduğuna dair belge sunamadıkları, bu yönüyle davanın menfaat yokluğundan reddi gerektiği, ihtiyaçlar ve kariyer planlaması dikkate alınarak, ilgili dairenin görüşü doğrultusunda istihdam edilecek personelin eğitim durumunun belirlendiği, tren teşkil memuru ve hareket memuru unvanında göreve başlayan personel için idarede sırasıyla istasyon şefi, gar şefi, trafik kontrolörü, gar müdürü ve üzeri unvanlarda kariyer planlaması yapıldığı, KPSS ile ÖSYM yerleştirmesi sonucu bu kapsamda ilgili personelin 4 yıllık lisans mezunu olmaları gerektiği, Raylı Sistemler Bölümü mezunlarının tamamının davalı idarede istihdam edilmesinin mümkün olmadığı, idarenin kendi ihtiyacı ve çalışma koşullarını dikkate alarak istihdam edilecek unvanlarda gerek duyulan eğitim durumunu belirleme yetkisinin olduğu, hareket memuru ve tren teşkil memuru unvanı görev ve nitelikleri dikkate alınarak, mezuniyet olarak yetkin ve üst bir eğitim olduğu kanaati ile lisans mezunu olma şartı getirildiği, TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğünde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Trafik Kontrolorü, Mühendis, Mimar, Tekniker, Sürveyan, Hareket Memurları Hakkında Yönetmeliğin 9. maddesinin birinci fıkrası uyarınca idarenin istihdam edeceği personele yönelik eğitim durumu belirleme yetkisinin bulunduğu, işlemin hukuka uygun olduğu bu kapsamda davacıların iddialarının yerinde olmadığı belirtilerek, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
ÖSYM Başkanlığının Savunması: Davanın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 20/B maddesi kapsamında ivedi yargılamaya tabi olduğu ve dava açma süresinin 10 gün olduğu, dolayısıyla davanın süresinde açılmadığı ve süre aşımı yönünden reddi gerektiği, yerleştirme işlemlerinin yürütülmesi aşamasında, yerleştirme yapılacak pozisyonlara başvuru şartlarının belirlenmesi hususunda ÖSYM’nin takdir yetkisinin bulunmadığı, kamu kurum ve kuruluşlarının bazı kadro ve pozisyonlarına, “Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik” hükümleri uyarınca yerleştirme işlemi yapıldığı; yerleştirme yapılacak pozisyonlar, bunlar için aranan nitelik ile kontenjanları kapsayan Tercih Kılavuzu'nun, Başkanlığın internet sitesinde yayımlandığı, anılan Kılavuz'da yer alan kurallara göre yapılan ilgili pozisyonlara yerleştirme işlemlerinde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı belirtilerek, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava; Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı tarafından 30/06/2022 tarihinde yayımlanan 2022/1 Tercih Kılavuzu'nun eki “Tablo-3. Lisans Mezunlarının Tercihleri Arasında Gösterebileceği Kadro ve Pozisyonlar” tablosunun TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğüne atanacak hareket memuru ile tren teşkil memuru kadroları için aranan nitelikleri belirleyen lisans mezuniyeti nitelik kodlarına ilişkin kısımlarının iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Kamu hizmetlerine girme hakkı" başlıklı 70. maddesinde; "Her Türk, kamu hizmetlerine girme hakkına sahiptir. Hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayırım gözetilemez." hükmü yer almaktadır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin 1. fıkrasının (A) ve (B) bentlerinde Devlet memurluğuna alınacaklarda aranacak genel ve özel şartlar sıralanmış, aynı fıkranın (B) bendinin 2. alt bendinde; Devlet memurluğuna atanacakların kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımaları gerektiği hükme bağlanmıştır.
03/05/2002 tarih ve 24744 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmeliğin 6. maddesinde; KPSS'nin usul ve esasları, içeriği, puan türleri ve hesaplama yöntemi, başvuru yapacakların öğrenim düzeyi, sınavdan elde edilecek puan türlerinin yerleştirmede ve giriş sınavına çağrıda kullanılmasına ilişkin esasların, Devlet Personel Başkanlığı ve ÖSYM tarafından müştereken belirleneceği ve bu usul ve esaslara uygun olarak bir KPSS Kılavuzu ve Başvuru Belgesi hazırlanacağı düzenlenmiştir.
Söz konusu düzenlemeye dayanılarak çıkarılan KPSS-2022/1 Tercih Kılavuzunun, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğünde istihdam edilecek Hareket Memuru ve Tren Teşkil Memuru pozisylarını tercih edecek adaylar için aranan özel şartlarının belirtildiği 2.11. maddesinde, hareket memuru için adaylarda aranacak sağlık koşulları belirlendikten sonra; hareket memuru ve tren teşkil memuru pozisyonlarına atanacak adayların, demiryolu trafik kapasitesinin arttırılması ile tren trafiğinde çalıştırılacakları ve çalışma ortam ve koşulları belirtilmiş,TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğüne atanacak adaylarda aranan nitelikleri belirleyen önlisans mezuniyeti nitelik kodlarına Kılavuz eki Tablo-2. de, TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğüne atanacak adaylarda aranan lisans mezuniyetlerine ilişkin nitelik kodlarına Tablo-3. de yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; davacıların Raylı Sistemler İşletmeciliği bölümü önlisans mezunu olan davacılar tarafından, mezun oldukları bölümün tamamen demiryollarına özgü mesleki eğitim verdiği ve özellikle davalı idarenin ihtiyaç ve talepleri doğrultusunda hareket memuru ve tren teşkil memuru meslek elemanı ihtiyacını karşılamak üzere açıldığı, bu nedenle TCDD'nin hareket memuru ve tren teşkil memuru ihtiyacını raylı sistemler bölümü mezunlarından karşılaması gerektiği, TCDD’nin ilk defa işe alacağı personelde, eğitim dahil arayacağı nitelikleri belirleyen bir kurum mevzuatının olmadığı, aranılan niteliklere ilişkin olarak 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, Mesleki Yeterlilik Kurumu Meslek Standartları ile TCDD Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'ndeki düzenlemelerin dikkate alınması gerektiği, söz konusu düzenlemelerde eğitim bakımından lisans mezuniyeti aranacağına dair bir kural bulunmadığı, nitelik tablosuyla getirilen lisans mezuniyeti şartının TCDD Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'ne aykırı olduğu, nitelik tablosunun Mesleki Yeterlilik Kurumu Meslek Standartlarına da aykırı olduğu, bu kapsamda davalı idarenin hiçbir gerekçe sunmadan söz konusu kadrolarda lisans mezuniyeti koşulu getirmek suretiyle önlisans mezunu olan davacıların başvuru hakkını kısıtlamasının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek, görülmekte olanın davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, merkezi atamalarda idarelerin, hizmetin özelliklerini ve niteliğini dikkate alarak, kamu hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesi amacıyla istihdam edilecek personele ilişkin nitelikleri belirleme konusunda takdir yetkisi bulunmakta olup, söz konusu takdir yetkisinin idarece hukuka ve hizmet gereklerine uygun olarak kullanılması gerektiği açıktır.
Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü kadrolarına, Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik hükümleri kapsamında atanacak adaylarda aranılacak eğitim koşullarına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamakla birlikte, anılan idarece hareket memuru ile tren teşkil memuru ünvanında göreve başlayan personelin sırasıyla istasyon şefi, gar şefi, trafik kontrolörü, gar müdürü ve üzeri ünvanlarda görev değişimleri yapılacağı dikkate alınarak kariyer planlaması yapıldığı ileri sürüldüğünden, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Görevde Yükselme ve Ünvan Değişikli Yönetmeliği incelenmiştir.
Anılan Yönetmeliğin görev gruplarının sayıldığı 5. maddesinde "hareket memuru" ve tren teşkil memuru" idari hizmetler grubunda yer almış, görevde yükselme sonucunda atanacaklarda aranacak özel şartların düzenlendiği 8. maddesinde,
"....
ğ) hareket memuru ve tren teşkil memuru kadro ve pozisyonu için " En az lise dengi okul mezunu olmak" şartı kurala bağlanmıştır.
Anılan Yönetmelikte dava konusu edilen kadrolar için en az lise mezunu olmaları öngörülerek, asgari eğitim şartı belirlenmiş olup, davalı idarece daha üst ünvanlara görev değişimleri düşünülerek ve ilgili birimlerin görüşleri alınmak suretiyle, hareket memuru ve tren teşkil memuru kadro ve pozisyonu için lisans mezunlarından ihtiyacın karşılanması yönünde değerlendirme yapılmış ve bu kadrolara ilişkin bilgi ve aranan koşulların Devlet Personel Başkanlığına bildirilmesi ve bildirimlerin anılan Başkanlık tarafından Nitelik-Kod Kılavuzu’nda yer alan hususlara uygunluk yönünden incelenerek onaylanması sonrasında, diğer davalı ÖSYM Başkanlığınca KPSS-2022/1 Tercih Kılavuzunda yayınlanmıştır.
Bu duruma göre; hareket memuru ile tren teşkil memuru kadro ve pozisyonları için adaylarda, yukarıda anılan Yönetmelikte öngörülen asgari öğrenim düzeyinden daha üst bir öğrenim düzeyine göre nitelik kodlarının belirlenmesinde, daha üst ünvanlara atanma durumu gözetilmek ve ilgili birimlerin görüşleri alınmak suretiyle idarenin yürüttüğü hizmetin önemi, personel ihtiyacı, hizmet gerekleri ve kalitesinin göz önünde bulundurulduğu, yerleştirme yapılacak kadroların görev tanımlarına aykırı bir durumun söz konusu olmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla; idarece, takdir hakkının kamu yararına uygun uygun kullanıldığı anlaşıldığından, dava konusu düzenlemelerde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, 2577 sayılı Kanun'un 17. maddesinin birinci fıkrası uyarınca duruşma için önceden belirlenen 22/11/2023 tarihinde, davacılar vekili Av. … ile davalı TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü vekili Av. … 'in geldiği, davalı ÖSYM Başkanlığı vekilinin gelmediği, Danıştay Savcısı … 'in hazır olduğu görülerek açık duruşmaya başlandı. 2577 sayılı Kanun'un 18. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca duruşmaya katılan taraflara usulüne uygun söz verilip dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra duruşmaya son verildi.
Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Davacı ...'nın, Erzincan Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Raylı Sistemler Teknolojisi Bölümü Raylı Sistemler İşletmesi dalından ve Anadolu Üniversitesi Ulaştırma Meslek Yüksekokulu Raylı Sistemler İşletmeciliği Bölümünden mezun olduğu, 25/10/2020 tarihli KPSS'dan 78,03 puan aldığı, Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı tarafından 30/06/2022 tarihinde yayımlanan 2022/1 Tercih Kılavuzu uyarınca, önlisans mezunlarına açılan kadrolara yönelik üç tercih yaptığı, 20/07/2022 tarihinde sonuçların açıklandığı herhangi bir tercihine yerleştirilemediği; diğer davacı ...'ın ise, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Refahiye Meslek Yüksekokulu Raylı Sistemler İşletmeciliği Bölümünden mezun olduğu, 25/10/2020 tarihli KPSS'dan 73,57 puan aldığı, 2022/1 Tercih Kılavuzu uyarınca tercih yaptığına ilişkin bir belge sunmadığı görülmektedir.
Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı tarafından 30/06/2022 tarihinde yayımlanan 2022/1 Tercih Kılavuzu'nun eki “Tablo-3. Lisans Mezunlarının Tercihleri Arasında Gösterebileceği Kadro ve Pozisyonlar” tablosunun TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğüne atanacak "hareket memuru" ile "tren teşkil memuru" kadroları için aranan nitelikleri belirleyen nitelik kodları, kılavuzda belirlenen programlardan olmak üzere lisans mezuniyeti koşulunu aramaktadır.
Davacılar önlisans mezunu olduğu, dolayısıyla mezuniyet koşulunu sağlayamadıkları için bu iki kadroya tercih yapamamış, tercihleri sistem tarafından engellenmiş, bunun üzerine 2022/1 Tercih Kılavuzu'nun eki “Tablo-3. Lisans Mezunlarının Tercihleri Arasında Gösterebileceği Kadro ve Pozisyonlar” tablosunun iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinin (2) numaralı alt bendinde; Devlet memurluğuna atanacakların kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımaları gerektiği belirtilmiştir. Aynı Kanunun 50. maddesinde, sınav şartına yer verilmiş, Devlet kamu hizmet ve görevlerine Devlet memuru olarak atanacakların açılacak Devlet memurluğu sınavlarına girmelerinin ve sınavı kazanmalarının şart olduğu, sınavların yapılmasına dair usul ve esaslar ile sınava tabi tutulmadan girilebilecek hizmet ve görevlerin ve bunların tabi olacağı esasların Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak bir genel yönetmelik ile düzenleneceği hükme bağlanmıştır.
03/05/2002 tarih ve 24744 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik'te ise, kamu kurum ve kuruluşlarına ilk defa atanacak personelin seçme ve yerleştirme şartlarına yer verilmiş; anılan Yönetmeliğin 14. maddesinin ikinci fıkrasında, adayların 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinde belirtilen koşullar ile kamu kurum ve kuruluşlarının kendi mevzuatındaki diğer adaylık koşullarını da taşımalarının zorunlu olduğu belirtilmiştir.
25/12/2017 tarih ve 30281 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin "Görevde yükselme sınavı sonucunda atanacaklarda aranacak özel şartlar " başlıklı 8. maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendinde , hareket memuru ve tren teşkil memurunun görevde yükselme sınavına girebilmek için aranan asgari koşul “en az lise mezunu olmak” olarak düzenlenmiştir.
Kamu Personeli Seçme Sınavı KPSS-2022/1 Tercih Kılavuzu'nun
"Genel Bilgiler, Temel İlke ve Kurallar" başlıklı 1. maddesinin 1. bendinde;
1.1. "Kamu kurum ve kuruluşlarının bazı kadro ve pozisyonlarına, “Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik” hükümleri uyarınca ÖSYM tarafından yerleştirme yapılacaktır." ,
Tercihlerin Yapılmasıyla ilgili İşlemler" başlıklı 3. maddesinin 3. bendinde;
3.3. "Tercihlerinizi yaparken size uygun olan kadro ve pozisyonların bulunduğu tablolardaki “Aranan Nitelik Kodları” sütununda yer alan nitelik kodlarını dikkatle incelemeniz ve size uyup uymadığını belirlemeniz son derece önemlidir. Tercihler belirlenmeden önce sistemde kayıtlı mezun olunan alan/program bilgisi mezun olunan alan/program tablolarından kontrol edilmelidir." açıklamalarına yer verilmiştir.
2. Başvurma Özel Şartları arasında 11. bendinde,
2.11. Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü başlığı altında, ".....
Hareket Memuru, Sürveyan, Mühendis, Tekniker, Teknisyen ve Memur (Hat Bakım Onarım Memuru) pozisyonlarını tercih edecek adayların Demiryolu Emniyet Kritik Görevler Yönetmeliği ile TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü Sağlık ve Psikoteknik Yönergesi hükümleri kapsamında; renk körü olmamaları, tarama testi (Uyuşturucu ve uyarıcı madde test sonucunun negatif olması gerekir.) ile bu unvanlar için belirtilen sağlık koşullarını ve psikoteknik yeterlikleri taşımaları zorunludur.
.....
Hareket Memuru ve Tren Teşkil Memuru pozisyonlarına atanacak adaylar, demiryolu trafik kapasitesinin artırılması ile tren trafiğinde çalışacaklardır. Merkezi yerleşim yerlerinden uzak, mahrumiyet bölgesi denilebilecek iş yerleri olan istasyonlarda ve tek başına 7/24 esasına göre çalışılmaktadır. Bu görevlerin her türlü arazi ve iklim şartlarında günün her saatinde yapılması zorunludur. Ayrıca periyodik sağlık ve psikoteknik muayenesine tabi olacak söz konusu personel, demiryolunun yer aldığı güzergâh boyunca kişisel ihtiyaçların her zaman karşılanamadığı durumlarda demiryolu emniyet kritik görevlerini yerine getirecektir. Çalışma ortamı ve koşulları itibarıyla; bel, bacak ve ayak rahatsızlıkları gibi sorunlar görevin yerine getirilmesini zorlaştıran özellikler olarak görülmektedir." düzenlemelerine yer verilmiştir.
2022/1 Tercih Kılavuzu uyarınca "hareket memuru" ve "tren teşkil memuru" kadrolarına başvuru hakkı; Ticaret Ekonomisi, İşletme, Muhasebe ve Ticaret Öğretmenliği, İşletme Öğretmenliği, Muhasebe ve Finans Öğretmenliği, İş Yönetimi ve Ticaret Eğitimi Öğretmenliği, İş Yönetimi ve Ticaret Öğretmenliği veya Ticaret - İş Eğitimi Öğretmenliği, Uluslararası Ekonomi, Gümrük İşletme veya Gümrük İşletmeciliği, Uluslararası Ticaret ve Lojistik Yönetimi veya Uluslararası Ticaret, Lojistik ve İşletmecilik, Lojistik Yönetimi, Lojistik, Lojistik ve taşımacılık, Ulaştırma ve Lojistik, Ulaştırma ve Lojistik Yönetimi, Uluslararası Lojistik Yönetimi, Uluslararası Lojistik ve Taşımacılık veya Uluslararası Lojistik, Uluslararası Taşıma Sistemleri, Matematik, Uygulamalı Matematik, Finans Matematiği, İstatistik ve Bilgisayar Bilimleri, Matematik ve Bilgisayar Bilimleri, Matematik - Bilgisayar, Matematik ve Bilgisayar, Matematik ve İnformatik, Matematik - Bilgisayar Programcılığı, Uygulamalı Matematik ve Bilgisayar, Bilgisayar Teknolojisi Öğretmenliği, Bilgisayar ve Kontrol Öğretmenliği, Kontrol Öğretmenliği, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Öğretimi, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri lisans programlarından birinden mezun olmak olarak belirlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Davalı TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğünün ehliyet ve davalı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı'nın süre itirazı yerinde görülmeyerek işin esası incelenmiştir.
Davalı TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından, üst hukuk normlarına uygun olarak Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik ve 2022/1 KPSS tercih kılavuzu uyarınca; hareket memuru ve tren teşkil memuru unvanında personel alımına gidildiği, tercih yapacak kişiler yönünden kılavuzda belirtilen bölümlerden olmak üzere lisans mezuniyeti şartı arandığı, önlisans mezunu adaylara tercih hakkı tanınmadığı anlaşılmaktadır.
TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü kadrolarına, Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik hükümleri kapsamında atanacak adaylarda aranılacak eğitim koşullarına ilişkin herhangi bir kanuni düzenleme bulunmadığı; Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin “Görevde yükselme sınavı sonucunda atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 8. maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendinde hareket memuru ve tren teşkil memurunun görevde yükselme sınavına girebilmek için aranan asgari koşulun “en az lise mezunu olmak” olduğu görülmektedir.
İdarelerin, kendi teşkilatlarında istihdam edecekleri personeli belirlerken, kanun ve diğer alt düzenlemelerin verdiği yetki çerçevesinde kalmak koşuluyla, kurumun ihtiyacı doğrultusunda, istihdam edilecek olanların taşımaları gereken nitelikleri belirleme konusunda takdir yetkisine sahip oldukları açıktır.
TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğünce, kurumun ihtiyaçları ve kariyer planlaması dikkate alınarak eğitim durumunun belirlendiği; KPSS 2022/1 merkezi ataması kapsamında, 299 adet Hat Bakım Onarım Memuru için Raylı Sistem Bölümü mezunları dahil olmak üzere Meslek Yüksek Okulu mezunlarına başvuru imkanı tanındığı; ancak, hareket memuru ve tren teşkil memuru unvanının görev ve nitelikleri, bu unvan ile göreve başlayan personelin kurumda sırasıyla istasyon şefi, gar şefi, trafik kontrolörü, gar müdürü ve üzeri olarak yapılan kariyer planlaması dikkate alınarak, mezuniyet olarak yetkin ve üst bir eğitim olduğu için lisans mezunu olma şartı getirildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; kamu hizmetini yürütmekle görevli kamu kurumunca atama yapılması öngörülen kadrolara ilişkin öğrenim şartı nazara alınarak nitelik kodu belirlenirken, hizmetin niteliğinin ve kamu yararının gözetildiği, öğrenim şartının belirlenmesi konusundaki takdir yetkisinin, hizmetin sağlıklı yürütülmesi amacıyla niteliğine uygun olarak kullanıldığı sonucuna varılmış olup, bu haliyle dava konusu Kılavuzda yer alan düzenlemede üst normlara ve hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen toplam ...-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak ...TL' sinin duruşmaya katılan davalı idarelerden TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü'ne verilmesine, ÖSYM Başkanlığı vekili duruşmaya katılmadığından Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmasız davalar için belirlenen (...TL vekalet ücretinin yarısı olan) ...-TL vekâlet ücretinin diğer davalı ÖSYM Başkanlığı'na verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 22/11/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava; Meslek Yüksek Okulu Raylı Sistemler İşletmeciliği Bölümü mezunu olan davacılar tarafından, 2022 yılında TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü "hareket memuru" ve "tren teşkil memuru" kadrolarına atanacaklar için lisans mezuniyeti koşulu getirilmesine yönelik, TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğünce belirlenen ve ÖSYM'nin 30/06/2022 tarihinde yayımladığı 2022/1 Tercih Kılavuzunda yer alan nitelik kodlarının iptali istemiyle açılmıştır. Davacıların mezun olduğu Raylı Sistemler İşletmeciliği Bölümü, TCDD İşletmesi ile işbirliği içerisinde açılmış, demir yollarına özgü mesleki eğitim veren bir ön lisans programıdır.
TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü kadrolarına, Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik hükümleri kapsamında atanacak adaylarda aranılacak eğitim koşullarına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.
Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin “Görevde yükselme sınavı sonucunda atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 8. maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendinde ise; "hareket memuru" ve "tren teşkil memuru"nun görevde yükselme sınavına girebilmek için lisans mezunu olmak koşulu getirilmemiş, “en az lise mezunu olmak” koşulu yeterli görülmüştür.
Ayrıca, davalı TCDD İşletmesi tarafından, hareket memuru ve tren teşkil memuru unvanı ile göreve başlatılacak personelde, daha sonra Teşekkülde daha üst unvanlara yükseltilmesi planlandığı için dört yıllık lisans mezunu olma koşulu arandığı ileri sürülmüş ise de; Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'ne göre Trafik Kontrolörü, İstasyon Şefi ve Gar Şefi gibi unvanlara yükselebilmek için iki yıllık yüksek öğrenim görmüş olmak yeterli bulunmaktadır.
Öte yandan; hareket memuru ile tren teşkil memuru kadrolarına alım yapılacak olan lisans mezuniyet programları, TCDD İşletmesinin yürüttüğü hizmetle ilgisi ve hangi kriterlere göre belirleme yapıldığı ortaya konmaksızın, bir sürü lisans eğitimi de dışarıda bırakılarak, "Ticaret Ekonomisi, İşletme, Muhasebe ve Ticaret Öğretmenliği, İşletme Öğretmenliği, Muhasebe ve Finans Öğretmenliği, İş Yönetimi ve Ticaret Eğitimi Öğretmenliği, İş Yönetimi ve Ticaret Öğretmenliği veya Ticaret - İş Eğitimi Öğretmenliği, Uluslararası Ekonomi, Gümrük İşletme veya Gümrük İşletmeciliği, Uluslararası Ticaret ve Lojistik Yönetimi veya Uluslararası Ticaret, Lojistik ve İşletmecilik, Lojistik Yönetimi, Lojistik, Lojistik ve Taşımacılık, Ulaştırma ve Lojistik, Ulaştırma ve Lojistik Yönetimi, Uluslararası Lojistik Yönetimi, Uluslararası Lojistik ve Taşımacılık veya Uluslararası Lojistik, Uluslararası Taşıma Sistemleri, Matematik, Uygulamalı Matematik, Finans Matematiği, İstatistik ve Bilgisayar Bilimleri, Matematik ve Bilgisayar Bilimleri, Matematik - Bilgisayar, Matematik ve Bilgisayar, Matematik ve İnformatik, Matematik - Bilgisayar Programcılığı, Uygulamalı Matematik ve Bilgisayar, Bilgisayar Teknolojisi Öğretmenliği, Bilgisayar ve Kontrol Öğretmenliği, Kontrol Öğretmenliği, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Öğretimi, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri" bölümleri olarak belirlenmiştir.
Bu durumda; Kurum mevzuatında, TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü kadrolarına, Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik hükümleri kapsamında atanacak adaylarda aranılacak eğitim koşullarına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmadığından, aksine "hareket memuru" ve "tren teşkil memuru"nun görevde yükselme sınavına girebilmek için lise mezunu olmak yeterli kabul edildiğinden, 2022 yılında TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü "hareket memuru" ve "tren teşkil memuru" kadrolarına atanacaklar için lisans mezuniyeti koşulu getirilmesine yönelik, ÖSYM'nin 30/06/2022 tarihinde yayımladığı 2022/1 Tercih Kılavuzunda yer alan nitelik kodlarında hukuka uyarlık bulunmadığı ve iptali gerektiği düşüncesiyle karara katılmıyoruz.