Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2022/4267 E. , 2024/2734 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/4267
Karar No : 2024/2734
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı adına... Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...Şubesi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Davacı şirket adına tescilli ...-...., ...-... ve ....-... tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi eki faturalarda yer alan birim fiyatların, ihracatçı firma tarafından sehven yüksek düzenlendiğinden bahisle fazladan ödenen ilave gümrük, katma değer vergileri ve ek mali yükümlülüğün 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca geri verilmesi istemiyle yapılan başvuruların reddine ilişkin kararlara vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 4458 sayılı Gümrük Kanunu uyarınca eşyanın gümrük kıymetinin eşyanın satış bedeli olduğu, ithal edilen eşyanın kıymetinin tespiti için öncelikle satış bedeli yönteminin dikkate alınmasının gerektiği, uyuşmazlık konusu eşyalara ait faturalarda yer alan birim fiyatların sehven yüksek düzenlendiğinden gerçeği yansıtmadığı yolunda ihracatçı tarafından ihracat beyannameleri ile faturaların olması gereken kıymet üzerinden revize edildiği, düzeltilmiş faturaların ilgili firmanın bulunduğu ülkenin yerel ticaret odası ve ... tarafından tasdik edildiği, buna istinaden fazla ödenen gümrük vergilerinin iadesi istemiyle başvurularda bulunulduğu, gümrük idaresinin beyannamelere konu satış bedellerinin yani fatura kıymetlerinin doğruluğunun tespiti amacıyla her türlü bilgi ve belgeyi inceleme hak ve yetkisine sahip olduğu ve maddi gerçekliğin ortaya konulmasına yönelik hukuki sorumluluğunun bulunduğu da göz önüne alındığında, bu yönde herhangi bir tespit yapılmadan, sadece davacı beyanının bağlayıcı olduğundan hareketle vergilerin iadesi istemlerinin reddine ilişkin kararlara vaki itirazın reddine dair işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı beyanının bağlayıcı olduğu, tahakkuk ettirilen vergilerin beyanname ekinde sunulan belgeler ile uyumlu bulunduğu, sonradan sunulan faturada yer alan tutarların gümrük kıymeti olarak esas alınamayacağı, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı şirket adına tescilli ...-...., ...-... ve...-... tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi eki faturalarda yer alan birim fiyatların, ihracatçı firma tarafından sehven yüksek düzenlendiğinden bahisle fazladan ödenen ilave gümrük, katma değer vergileri ve ek mali yükümlülüğün 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca geri verilmesi istemiyle yapılan başvuruların reddine ilişkin kararlara vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 24.maddesinin 1. fıkrasında, ithal eşyasının gümrük kıymetinin eşyanın satış bedeli olduğu ve satış bedelinin de Türkiye'ye ihraç amacıyla yapılan satışta 27 ve 28. maddelere göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı, fiilen ödenen veya ödenecek fiyat olduğu belirtilmiş; 24. maddenin 3. fıkrasının (a) bendinde ise, fiilen ödenen veya ödenecek fiyatın, ithal eşyası için alıcının, satıcı veya satıcı yararına yaptığı veya yapması gereken ödemelerin toplamı olarak tanımlanmış, ödemelerin para transferi şeklinde olabileceği gibi akreditif veya ciro edilebilir bir kıymetli evrak kullanılarak ya da doğrudan veya dolaylı da yapılabileceği kurala bağlanmıştır.
Aynı Kanun'un 211. maddesinde ise; kanunen ödenmemeleri gerektiği halde ödenmiş olduğu belirlenen gümrük vergilerinin geri verileceği, kanunen tahakkuk ettirilmemeleri gerektiği halde tahakkuk ettirilen gümrük vergilerinin kaldırılacağı hükmüne yer verilmiştir. Öte yandan; yürürlükten kaldırılan 1615 sayılı Gümrük Kanunu'nun 87. maddesi ile ilgili olarak, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 02/07/1966 tarih ve E:1965/13, K:1966/6 sayılı kararında, aykırı içtihatlar, tahsil olunan gümrük vergilerinin anılan madde uyarınca geri verilebilmesinin, yanlışlıkla veya fuzulen tahsil olunduklarının açıkça anlaşılması koşuluyla olanaklı bulunduğu yolunda birleştirilmiştir. Bu itibarla; 4458 sayılı Kanun'un benzer hükümler taşıyan 211. maddesinin uygulanmasında da, kanunen ödenmemeleri gerektiği halde ödenmiş, kanunen tahakkuk ettirilmemeleri gerektiği halde tahakkuk ettirilmiş vergilerin, iade istemine konu olabilmesi için, yanlışlıkla alındığının veya fuzulen tahsil olunduğunun açık olması gerekir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer alan yasal düzenlemeler ve Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun anılan kararı birlikte incelendiğinde, ithal edilen eşyanın gümrük kıymeti, eşyanın satış bedeli olduğundan, gümrük vergilerinin hesaplanmasında satış bedelinin esas alınmasının gerektiği, tahsil edilen vergilerin geri verilmesinin istenmesinin ise fuzulen tahsil olduğu açıkça anlaşılan vergiler için mümkün olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.
Olayda, davacının beyanı üzerine tahsil edilen iade istemine konu gümrük vergilerinin beyannameler ve eki faturalar ile uyumlu olduğu anlaşılmış olup, uyuşmazlığın çözümü davacı tarafından sonradan sunulan faturalar içeriği tutarların gerçeği yansıtıp yansıtmadığı hususunun belirlenmesini gerektirmektedir. Bu belirleme ise, inceleme ve araştırma gerektirdiğinden, ortada, açıkça yanlışlıkla alınan veya fuzulen tahakkuk eden veya tahsil olunan bir vergiden bahsedilemeyeceğinden, fazladan ödendiği ileri sürülen vergilere ilişkin iade koşullarının olayda oluşmadığı anlaşılmıştır.
Bu bakımdan, davacının iade isteminin, 4458 sayılı Kanun'un 211. maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceği sonucuna ulaşıldığından, dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 28/05/2024 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan bölge idare mahkemesi kararı, aynı gerekçe ve nedenlerle uygun görülmüş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar sözü geçen kararın bozulmasını sağlayacak durumda bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ve kararın onanması gerektiği oyu ile, Daire kararına katılmıyorum.