Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2022/4287 E. , 2024/584 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/4287
Karar No : 2024/584
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI) … Birliği
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı Adalet Bakanlığı tarafından, müdahil …'ın baro levhasına avukat olarak yazılması isteminin kabulüne ilişkin Balıkesir Barosu Yönetim Kurulu kararının uygun bulunmasına yönelik Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu kararının bir daha görüşülmek üzere geri gönderilmesine ilişkin Adalet Bakanlığı işlemine uyulmayarak ilk kararında ısrar edilmesine dair Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; müdahil … hakkında 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 5/1-a maddesi kapsamında bulunan, "FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olmak" suçundan … Ağır Ceza Mahkemesi'nin … esasına kayden kayden açılan kamu davasında mahkumiyet hükmü kurulduğu ve bu kararın istinaf incelemesinde olduğu, 1136 sayılı Kanun'un 5/3 maddesine göre, adayın 5/1-a maddesinde yazılı cezalardan birini gerektiren suçlardan kovuşturma altında bulunması halinde, avukatlığa alınma isteği hakkındaki kararın bu kovuşturma sonuna kadar bekletilmesine karar verilebileceğinin hükme bağlandığı, bu konuda idareye tanınan takdir yetkisi kullanımının kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğu, idarenin takdir yetkisinin bu açıdan yargı denetimine tabi bulunduğu hususunun İdare Hukukunun bilinen ilkelerinden olduğu, bu durumda adı geçene isnat edilen fiillerin niteliği ile baro levhasına yazılması akabinde yürütülecek kamu hizmetinin önemi ve özelliği de dikkate alındığında, ceza kovuşturması sonucunun beklenmesi gerektiği sonucuna varıldığından, müdahilin bu aşamada baro levhasına avukat olarak yazılmasına ilişkin dava konusu yönetim kurulu kararında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; davanın konusunun müdahilin şahsını ilgilendirdiği hallerde tek başına kanun yollarına başvurabileceğinin kabulü gerektiğinden, müdahilin istinaf başvurusunun kabul kabul edilerek işin esasına geçildiği, 1136 sayılı Kanun'un 5/3. maddesinin Anayasanın 13, 20, 38/4, 48 ve 49. maddeleri ile 10. maddesine aykırılık iddiası ile diğer iddialarının yerinde görülmediği, adı geçen hakkında "FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olmak" suçundan … Ağır Ceza Mahkemesinin E:… sayılı dosyası üzerinden verilen ve istinaf incelemesinden geçen mahkumiyet kararına yönelik temyiz talebine ilişkin yargılamanın derdest olduğu anlaşıldığından, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu, davalı müdahil tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :
Davalı … Birliği tarafından; dava konusu işlemin 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun ilgili hükümlerine ve emsal yargı kararlarına uygun olarak tesis edildiği, 1136 sayılı Kanun'da belirli suçlardan mahkum olmanın avukatlığa engel olacağının belirtildiği, numerus clausus olarak belirlenen mesleğe kabul şartlarının yorum yoluyla değiştirilmesinin mümkün bulunmadığı, davalı İdareye kovuşturma halinde tedbir mahiyetinde bekletme kararı verme hususunda takdir yetkisi verildiği, takdir yetkisini kaldıracak şekilde yargı kararı verilemeyeceği, müdahil hakkında verilmiş kesin bir mahkumiyet hükmünün bulunmadığı, suçsuzluk karinesi de dikkate alınarak bir tedbir mahiyetinde olan bekletme kararı verilmesini zorlayan bir değerlendirme yapılmasının mümkün bulunmadığı, Anayasa Mahkemesi kararlarının (B.S. Kararı-Başvuru No:2020/8344) da aynı yönde olduğu belirtilerek temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.
Müdahil tarafından; dava konusu ısrar kararının alındığı tarihte hakkında yapılan ceza kovuşturması neticesinde verilmiş kesinleşmiş bir mahkumiyet kararının bulunmadığı, hakkında kesinleşmiş herhangi bir mahkumiyet kararı bulunmaksızın avukatlık yapmak hakkının süresiz olarak engellenmesinin masumiyet karinesini ihlal ettiği, Anayasa Mahkemesi kararlarının da aynı yönde olduğu belirtilerek temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı … Bakanlığı tarafından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu, bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından temyiz istemlerinin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından müdahil tarafından yapılan yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeyerek işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Müdahilin temyiz istemi yönünden;
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davalı … Birliği Başkanlığı'nın temyiz istemi yönünden;
İdare Mahkemesince verilen karara karşı sadece müdahil tarafından istinaf yoluna başvurulması karşısında istinaf başvurusunda bulunmayan taraf olan davalı Türkiye Barolar Birliği Başkanlığı bakımından mahkeme kararının kesinleştiği, istinaf başvurusu üzerine verilen kararın ise davalı yönünden yeni ve aleyhe bir sonuç doğurmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, İdare Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunda bulunmayan Türkiye Barolar Birliği Başkanlığı'nın müdahil tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararına yönelik temyiz isteminin incelenmesine olanak bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1.Davalı … Birliği Başkanlığının temyiz isteminin oy çokluğu ile incelenmeksizin reddine, davalı yanında müdahil …'ın temyiz isteminin oy birliği ile reddine,
2. …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının oy birliği ile ONANMASINA,
3.Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. Kullanılmayan …-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde müdahil tarafa iadesine,
5. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
6. Kesin olarak, 14/02/2024 tarihinde karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Dava, müdahil …'ın baro levhasına avukat olarak yazılması isteminin kabulüne ilişkin Balıkesir Barosu Yönetim Kurulu kararının uygun bulunmasına yönelik Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu kararının bir daha görüşülmek üzere geri gönderilmesine ilişkin Adalet Bakanlığı işlemine uyulmayarak ilk kararında ısrar edilmesine dair Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptali istemi ile açılmıştır.
… İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla ..'ın müdahale isteminin kabulü ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Anılan karara müdahil … tarafından yapılan istinaf başvurusu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile reddedilmiş, bu karara karşı hem davalı idare hem de davalı yanında müdahil tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.
2577 sayılı Kanunun 31. maddesinin atfıyla uygulanan 6100 sayılı Kanuna göre, fer'i müdahilin, yanında katıldığı tarafın işlem ve açıklamalarına aykırı olmayan her türlü usul işlemlerini yapabildiği, kanun yoluna başvurmanın da bu usuli işlemlere dahil olduğu; 03/02/2023 tarih ve E:2021/4, K:2023/1 sayılı İçtihadı Birleştirme Kurulu Kararında da, müdahilin, yanında katıldığı tarafın işlem veya açıklamalarına aykırı olmadığı sürece, karara karşı tek başına kanun yollarına başvurabileceğinin belirtildiği, bu kapsamda davada taraf sıfatına sahip olmayan ancak yanında katıldığı tarafın yardımcısı konumunda olan müdahilin kanun yoluna başvurmak suretiyle kararın kaldırılması/bozulmasına etki edebilecek konumda olabileceği dikkate alındığında, müdahilin yanına katıldığı ve davanın tarafı olan Türkiye Barolar Birliğinin istinaf yoluna başvurmasa da müdahilin yanında temyiz kanun yoluna başvurabileceği görüşüyle kararın Türkiye Barolar Birliği Başkanlığının temyiz isteminin incelenmeksizin reddine ilişkin kısmına katılmıyorum.